I. Ahmed (Osmanlıca: احمد اول, romanize: Ahmed-i evvel; 18 Nisan 1590, Manisa - 22 Kasım 1617, Konstantiniyye), divan edebiyatındaki mahlasıyla Bahtî, 14. Osmanlı padişahı ve 93. İslâm halifesidir. 22 Aralık 1603'ten 22 Kasım 1617'ye dek Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti. Saltanatı boyunca bizzat sefere katılmadı.
Saruhan Sancakbeyi olan Şehzade III. Mehmed ve hasekisi Handan Sultan'ın oğlu olarak 1590 yılında Manisa'da doğdu. Dedesi III. Murad'ın ölmesinin ardından, padişah olan babasıyla birlikte Konstantiniyye'ye geldi. Babasının emriyle ağabeyi Şehzade Mahmud öldürüldü ve kendisi veliaht oldu. Babasının beklenmedik ölümünün ardından, 22 Aralık 1603'te, henüz 13 yaşındayken tahta çıktı. Osmanlı tarihinin en genç padişahı ve sancağa gitmeden tahta çıkan ilk padişah oldu. Tahta çıktığında kardeşi Şehzade Mustafa'yı öldürtmeyerek, Fatih Kanunnâmesi'ndeki kardeş katlini kaldırdı ve yerine en büyük erkek hanedan üyesinin tahta çıkmasını öngören ekber ve erşed sistemini getirdi. Saltanatının ilk yıllarında annesi Handan Sultan, devlet işlerinde etkili oldu.
Sultan I. Ahmet tahta çıktığında Osmanlı-Avusturya Savaşı ve Osmanlı-Safevî Savaşı sürüyordu. Osmanlı Ordusu, Belgrad'dan Budin'e doğru ilerledi; Peşte, Hatvan, Vác, Štúrovo, Vişegrad ve Tepedelen kaleleri fethedildi. Ağustos 1605'te Estergon Kalesi kuşatıldı ve Ekim ayında fethedildi. 11 Kasım 1606'da Avusturya ile Zitvatorok Antlaşması imzalandı; böylelikle Avusturya arşidükü ile Osmanlı padişahı protokolde eşitlendi. Doğuda ise Sinan Paşa komutasındaki ordu, Nahçıvan üzerinden Revan'a yürüdü. Savaşın sonunda Safevîler ile 1612'de Nasuh Paşa Antlaşması imzalandı ve Osmanlıların 1590'da Ferhat Paşa Antlaşması ile İran'dan aldığı toprakların büyük çoğunluğu, Safevîler tarafından geri alındı. İktidarı döneminde Celâlî isyanları yeniden patlak verdi, ancak Kuyucu Murad Paşa tarafından sert ve kanlı bir şekilde bastırıldı.
I. Ahmed, 22 Kasım 1617'de tifüs hastalığından dolayı hayatını kaybetti. Tarihî Yarımada'da Sedefkâr Mehmed Ağa'ya yaptırdığı Sultanahmet Camii'ne defnedildi. Yerine ekber ve erşed sistemine uygun olarak I. Mustafa getirildi, ancak aklî melekeleri yerinde olmadığı için 96 gün sonra tahttan indirildi ve yerine I. Ahmed'in oğlu II. Osman tahta çıktı. Daha sonrasında oğulları IV. Murad ve İbrahim de tahta çıktı.
Şehzadeliği
I. Ahmed 18 Nisan 1590 tarihinde babası Şehzade Mehmed'in sancak beyi olduğu Manisa şehrinde doğdu. Annesi Handan Sultan'dır. 1595 yılına gelindiğinde dedesi III. Murad vefat edince babası III. Mehmed ile beraber İstanbul'a geldi. Kendisinden önce Selim, Cihangir ve Mahmud isminde üç ağabeyi daha olan Şehzade Ahmed ve ikinci eş durumunda olan annesi Handan Sultan güçsüz bir konumdaydılar. Fakat Şehzade Selim ve Şehzade Cihangir'in erken ölümü ile Şehzade Mahmud en büyük şehzade olarak veliaht ilan edildi. Fakat Şehzade Mahmud'un annesi olan Halime Sultan'ın müneccime oğlunun tahta çıkması konusunda soru sorduğu mektup Safiye Sultan'ın eline geçince, muhtemelen Handan Sultan ile de iş birliği yapan Safiye Sultan torununu öldürmesi için oğlu Sultan Mehmed'i ikna etti. Tahta kast edebileceği yönünde dedikoduların artması üzerine III. Mehmed'in emriyle 7 Haziran 1603 günü Şehzade Mahmud dairesinde boğduruldu. Böylece hiç umut yokken Şehzade Ahmed'e tahtın yolu açıldı. Aradan 6 ay kadar geçtikten sonra da babası Sultan Mehmed aniden öldü.
Şehzade Ahmed kendisini yetiştiren annesi sebebiyle oldukça dindar bir padişah olarak bilinir ve yaptırdığı Sultan Ahmet Camii de bunun bir nişanesi sayılabilir.
Saltanatı
Babası III. Mehmed'in vefatı üzerine hemen ertesi gün apar topar vuku bulan cülus töreni 22 Aralık tarihinde ya da 21 Aralık 1603 Pazar günü sabahı gerçekleşmiştir. Nasıl ki babası kendinden önceki sultanlara nazaran en genç yaşta ölmüş hükümdar ise I. Ahmed de o zamana kadar babasının vefatıyla tahta geçenlerin arasındaki en genç hükümdardır. Eyüpsultan'da kılıç kuşanarak tahta geçen ve I. Süleyman'dan sonraki padişahlar içinde devlet işleriyle yoğun şekilde uğraşan ilk padişah olarak kabul edilen I. Ahmed ilk yıllarında daha pasif bir padişahlık sürdürdü.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!