Boeing 737, Boeing tarafından Washington eyaletindeki Renton fabrikasında üretilen Amerikan yapımı dar gövdeli bir yolcu uçağıdır. Kısa ve yoğun olmayan rotalarda Boeing 727'yi tamamlamak amacıyla geliştirilen bu çift motorlu model, Boeing 707'nin gövde genişliğini ve altı koltuklu kabin düzenini korurken, kanat altına yerleştirilmiş iki Pratt & Whitney JT8D düşük baypaslı turbofan motoruyla donatıldı. İlk olarak 1964'te tasarlanan 737-100, Nisan 1967'de ilk uçuşunu yaptı ve Şubat 1968'de Lufthansa filosuna katılarak hizmete girdi.
Birinci nesil 737-100/200 varyantları, Pratt & Whitney JT8D düşük baypaslı turbofan motorlarla donatılmış olup 85 ila 130 yolcu kapasitesine sahipti. 1980 yılında piyasaya sürülen ve 1984'te tanıtılan ikinci nesil 737 Classic -300/400/500 varyantları, daha yakıt verimli CFM56-3 yüksek baypaslı turbofan motorlarla güncellendi ve 110 ila 168 koltuk kapasitesi sundu. 1997 yılında tanıtılan üçüncü nesil 737 Next Generation (NG) -600/700/800/900 varyantları, güncellenmiş CFM56-7 yüksek baypaslı turbofan motorlara, daha büyük kanatlara ve yükseltilmiş cam kokpite sahip olup 108 ila 215 yolcu kapasitesine sahiptir. Dördüncü ve en yeni nesil olan 737 MAX -7/8/9/10 varyantları, geliştirilmiş CFM LEAP-1B yüksek baypaslı turbofan motorlarla donatıldı ve 138 ila 204 yolcu kapasitesine sahip olup 2017 yılında hizmete girdi. Boeing Business Jet versiyonları 737 NG'den bu yana üretilmekte olup, askeri modeller de mevcuttur.
Ağustos 2025 itibarıyla, toplam 17.040 adet Boeing 737 sipariş edildi ve 12.214 adedi teslim edildi. Ekim 2019'a kadar, rakibi Airbus A320 ailesi tarafından geçilene kadar, 737 en çok satan ticari uçak konumundaydı; ancak toplam teslimatlarda rekorunu korumaktadır. Başlangıçta ana rakibi McDonnell Douglas DC-9 iken, daha sonra MD-80/MD-90 türevleri ortaya çıktı. 2013 yılı itibarıyla küresel 737 filosu, hizmete girmesinden bu yana 264 milyon blok saatte 184 milyondan fazla uçuş gerçekleştirdi. A320neo ile rekabet etmek üzere tasarlanan 737 MAX ise iki ölümcül kazanın ardından Mart 2019 ile Kasım 2020 arasında dünya genelinde uçuşlardan men edildi.

Kökenleri

Boeing firması, 1960'lı yıllarda 727'nin yerini alacak kısa mesafelerde efektif olacak jet uçak dizaynı üzerinde çalışmaya başladı. İlk dizayn çalışmaları 11 Mayıs 1964 tarihinde başladı. Boeing'in yoğun pazar araştırmaları sonucunda 50 ila 60 arasında yolcu kapasiteli uçuşlar yapması üzerinde karar alındı. Lufthansa 19 Şubat 1965 tarihinde verdiği sipariş ile bu modelin ilk müşterisi oldu. Bu siparişin boyutu 22 uçak ve toplam değeri 67 milyon ABD Doları tutarındaydı. Bu siparişin bugünkü karşılığı 190.28 milyon ABD dolarına karşılık gelmektedir ve sipariş öncesi Lufthansa, Boeing'den 737 projesinin iptal edilmeyeceğine dair garanti aldı. Lufthansa ile yapılan görüşmeler sonucunda kış aylarında 737 projesinde koltuk sayısının 100'e çıkarılmasına karar verildi.
5 Nisan 1965 tarihinde, Boeing firması United Airlines'ın 40 adet 737 siparişi verdiğini açıkladı. United orijinal tasarıma göre biraz daha büyük uçak talep ettiğinden, Boeing gövdeyi kanat önünden 91 santimetre (36 in) ve arkasından 102 santimetre (40 in) uzattı. Bu yeni daha uzun versiyona 737-200 adı verildi ve ilk tasarım olan kısa gövdeli dizayn 737-100 olarak anıldı.

Dizayn

737 Klasik serileri (300, 400, 500) ile "Yeni Jenerasyon" (Next-Generation) serilerinde (600, 700, 800, 900) motorun ön yüzündeki hava giriş yüzleri, çoğu uçak motoru modeline benzer şekilde dairesel (yuvarlak) değildir. Motorun alttan basık bir dairesel şekilde olmasından dolayı, önden arkaya doğru bakılırsa, saat 4 yönünde iken, eklenti dişliler saat 6 yönündedir. Bu şekilde dizayn edilmesinin sebebi, 737'nin pek çok havayolu uçağına göre daha alçak gövde tasarımına sahip olması ve orijinal 737'lerin daha küçük P&W motorlar için tasarlanmış olması ve daha büyük olan CFM56 motorlar için daha çok yer açıklığına ihtiyaç duymasıdır. Bu tasarımdan dolayı 737-300 ve sonraki versiyonlarda motorlar havacılıkta FOD olarak bilinen yabancı cisimlerin motora girmesine daha eğimlidir.
737 uçaklarında yakıt boşaltma sistemi mevcut değildir. Acil durumun türüne göre, 737'ler yakıtı yakmak için havada uçmaya devam ederler veya maksimum iniş ağırlığının üzerinde bir ağırlıkla inişe giderler. Ağırlıktan kazanmak ve üretim masraflarını ve karışıklığı azaltmak için 737'lerde ana iniş takımları için ana bir kapak yoktur. Gövde ortasında bulunan ve kanatların altındaki ana iniş takımları uçağın gövdesindeki kendilerine ait boşluğa girerler ve iniş takımlarının bacakları kısmen kapakla kapanır ve iniş takımı boşluğunda aerodinamik olarak kapanır. Lastiklerin kenarları uçuş sırasında uçağın altında açıktadır. "Jant kapağı" olarak adlandırabilecek yan yüzey tekerlerin aerodinamik profilini tamamlar. Bu yan yüzey olmadan uçağın operasyonu yasaktır, çünkü anti-skid fren sistemi ile ilgili yer sürati sensörü buradadır.

Uçuş kontrolleri güvenliği üst düzeyde tutulan 737'lerde hidrolik sistemin tamamen kaybolması veya iki motorun arızası durumlarında, otomatik olarak ve sorunsuz olarak servo yoluyla kontrol edilebilir. 737 bu boyutta ve hidrolik olmadan çalışabilir tek modern yolcu uçağıdır.

737 kokpitlerinde genellikle ana glareshield üzerine konumlanmış tepe pencereleri bulunmaktadır. Bu şekilde dizayn edilen pencereler 707'den esinlenilmiştir. Bu sayede özellikle dönüşlerde daha büyük görüş açısı sağlanmakta ve yıldızların navigasyonda kullanılması sağlanmıştır. Gelişen versiyonlarla gelen modern avyonikler ile bu pencereler gereksiz olmuş, pek çok pilot bu pencerelerden gelen güneşi kapamak için gazete veya benzeri maddeler ile burayı kapamaktadır. 2004 yılından itibaren bu pencereler 737 kokpit dizaynından kaldırılmış, sadece bazı askeri üretimlere veya şirket talebi üzerine eklenmektedir. Bu pencereler bazen genel bakım sırasında teknik ekip tarafından da kaldırılır ve metal bir kapak ile kapatılır.
Kıvrık kanat ucu türü tasarım yeni üretim 737'lerde kullanılmaktadır. Bu wingletler yaklaşık olarak 8 fit (2,4 m) boyundadır ve kanat uçlarına monte edilir. Bu sayede kanat ucu vorteks azaltılmış olur ve yakıt tasarrufu sağlanır. Ayrıca motorun aşınması azaltılır ve kalkış esnasındaki gürültü azaltılmış olur.
737-600, -700 ve -800'ler için kısa meydanlara uygun versiyonlar, üretilmiş olup; bu uçaklar operatörlere payload'un artması ile 5.000 fit (1.500 m)'den kısa meydanlara operasyon yapma imkânı sunmaktadır. Bu uçaklarda geliştirilmiş kanat ön slatları ile kaldırma kuvvetinin artması sağlanmıştır. Ayrıca iki pozisyonlu kuyruk yüksekliği ile daha düşük yaklaşma süratleri sağlanmış ve uçuş spoiler'ın geliştirilmesi ile uçak daha kısa meydanlara uçabilir konuma gelmiştir. Bu geliştirmeler 737-900ER'de standart hale gelmiştir.