Magellan uzay sondası, Venüs'e ulaştı.

Ferdinand Macellan ve Dünyayı Dolaşan İlk Büyük Seyahat

Ferdinand Macellan (Portekizce: Fernão de Magalhaes, İspanyolca: Fernando de Magallanes; y. 1480 – 27 Nisan 1521), 1519'dan 1522'ye kadar Doğu Hint Adaları'na beraber sefer düzenlediği dostu Juan Sebastian Elcano ile birlikte, dünyanın çevresini dolaşan ilk insan olan Portekizli kaptan ve kâşiftir. İspanyol İmparatorluğu'nun desteğiyle denize açılan bu büyük ismin hikâyesi, seyahate eşlik eden Antonio Pigafetta'nın anılarını yazması sayesinde günümüze ulaşmıştır. Macellan son yolculuğunu tamamlayamadan Filipinler'deki Mactan Savaşı'nda öldürülmüş, ancak daha önce ziyaret ettiği Baharat Adaları'nın ötesine giderek tüm meridyenlerden geçen ilk insanlardan olmayı başarmıştır. Büyük Okyanus'a seferi esnasında okyanusu çok sakin gördüğü için pasifik (sakin) ismini veren, ayrıca Güney Amerika'da keşfettiği boğaza kendi ismi verilen denizci, Büyük Okyanus'u aşan bir araştırma gezisi yapmış ilk insandır. Dünyayı dolaşmak üzere denize açılan 237 denizcinin sadece 18'i İspanya'ya dönerek seyahatini tamamlayabilmiş ve bu denizcilere Macellan'ın ölümünden sonra yönetimi devralan Juan Sebastian Elcano liderlik etmiştir.

İlk Yolculuklar ve Keşif Faaliyetleri

Macellan ilk deniz yolculuğuna 1505 yılında, henüz 25 yaşındayken çıktı. Görevi Francisco de Almeida'yı Portekiz genel valisi olarak Hindistan'a götürmekti. Yerel bir kral üç yıl önce Vasco da Gama'ya vergi verdiği halde Almeida'ya vermeyi reddedince Macellan bu yolculuğunda ilk kez bir savaş gördü. Almeida bugünkü Tanzanya'da bulunan dönemin başkenti Kilwa'ya saldırıp bu bölgeyi ele geçirdi. 1506 yılında doğu Hindistan'a giderek Baharat Adaları'na keşif gezilerinde bulunan Macellan, Şubat 1509'da Osmanlı Devleti'nin bölgedeki gücünün gerilemesinin başlangıcı olarak da görülen Diu Muharebesi'ne katıldı. 1510 yılında kaptanlığa getirildi fakat bir yıl içinde doğuya izinsiz gemi götürmek yüzünden bu yetkisini kaybetti ve Portekiz'e geri dönmeye zorlandı. 1511'de Fas'a gönderildi ve burada Azamor Savaşı'na katılarak dizinden ciddi biçimde yaralandı. İzin almadan savaşı terk edince gözden düştü ve Emevilerle yasadışı ticaret yapmakla suçlandı. Suçlamalar etkisini kaybetse de Portekiz kralı I. Manuel'in gözünden düşen Macellan, yeni iş teklifi almayınca hizmetini İspanya Krallığı'na sunmaya karar verdi.

Tarihi Seyahat ve Okyanus Yolculuğu

10 Ağustos 1519'da Macellan'ın emrindeki beş gemi Sevilla'dan ayrıldı ve Guadalquivir Nehri'ni geçerek Sanlucar de Barrameda'ya ulaştı. İspanyol yöneticiler Portekizli amiral konusunda şüpheciydi ve gemi tayfasının neredeyse tamamını İspanyol denizcilerle değiştirdiler. Macellan, 20 Eylül'de yaklaşık 270 denizciyle yola çıktı. Kral Manuel'in yolladığı müfrezeden kaçmayı başaran filo, Kanarya Adaları ve Yeşil Burun Adaları'nın ardından 6 Aralık'ta Brezilya kıyılarına ulaştı. Brezilya Portekizlilere ait olduğu için burada durmaktan kaçınan filo, 20 Aralık'ta Rio de Janeiro yakınlarına demir attı. 10 Ocak 1520'de Río de la Plata'ya ulaşıldı. Mürettebatın bir kısmı Puerto San Julian'da isyan çıkardı ancak isyan bastırıldı; Quesada idam edildi, Cartagena ve bir keşiş ıssız bir kıyıda bırakıldı. Santiago gemisi fırtınaya yakalanarak battı ancak tüm mürettebat kurtarıldı. Filo, 24 Ağustos 1520'de Cape Virgenes'e ulaştı ve 1 Kasım'da 373 mil uzunluğundaki Bütün Azizler Kanalı'nı (günümüzdeki adıyla Macellan Boğazı) geçti. Concepcion ve San Antonio gemileri boğazı keşifle görevlendirildi ancak Gomez tarafından yönetilen San Antonio kaçarak İspanya'ya döndü. 28 Kasım'da kalan üç gemi Büyük Okyanus'a ulaştı. 13 Şubat 1521'de ekvatora ulaşan ekip, 6 Mart'ta Marianas'ta, 16 Mart'ta ise Filipinler'deki Homonhon adasındaydı. Malay tercüman sayesinde yerlilerle anlaşan kaşifler, Limasawa Adası'ndan Rajah Kolambu ile görüşerek 7 Nisan'da Cebu Adası'na gittiler. Cebu'da Rajah Humabon onlara dostça davrandı ve Hristiyanlığa geçmeyi kabul etti.

Mactan Savaşı ve Macellan'ın Ölümü

Filipinli yerlilerle geçen ilk dostluk günlerinin aldatıcı olduğu kısa zamanda anlaşıldı. Macellan 27 Nisan 1521'de Lapu-Lapu önderliğindeki yerlilerle girdiği Mactan Savaşı'nda öldü. Yolculuğa katılan zengin turist Antonio Pigafetta Macellan'ın ölümü ile sonuçlanan olayları anılarında şöyle aktardı: Sabah olduğunda 49 kişi belimize kadar gelen suya atladık ve iki ok atımı mesafe kadar yürüdük. Kıyıya ulaştığımızda 1500 kadar yerli savaş çığlıkları atmaya başladı. Tüfekli adamlar ve okçular yarım saat kadar savaştı ancak bir işe yaramadı. Kaptanı tanıyan bazıları üzerine saldırdı ve kafasından miğferini düşürdüler. Bir yerli yüzüne bambu mızrak savurdu, kaptan kargısıyla onu öldürdü. Kılıcına el attı fakat kolundan yaralanmıştı. Yerliler topluca üstüne çullandı ve sol bacağına pala ile vurarak yüzüstü düşmesine sebep oldular. Bambu ve demir mızraklarla, palalarla saldırdılar ve gerçek önderimizi öldürdüler. Yaralanmışlar ve yenilmişler olarak hareket etmeye başlayan botlara doğru çekildik.