Türkiye Tarihinde Bir İlk: Doğrudan Halk Oylaması

2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi, Türkiye'nin 12. cumhurbaşkanını belirlemek amacıyla 10 Ağustos 2014 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Bu kritik süreç, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde cumhurbaşkanının doğrudan halk oyuyla seçildiği ilk seçim olma özelliği taşımaktadır. Seçim sonuçlarına göre Recep Tayyip Erdoğan, 10 Ağustos 2014 tarihinde düzenlenen ilk turda cumhurbaşkanı seçilerek süreci sonlandırmıştır. Yüksek Seçim Kurulu tarafından belirlenen takvime göre, seçimin ikinci tura kalması durumunda ikinci oylama 24 Ağustos 2014 Pazar günü yapılacaktı. Ayrıca yurt dışında yaşayan Türkler için bulundukları ülkede oy kullanma tarihleri ilk tur için 31 Temmuz-3 Ağustos 2014, ikinci tur seçimi için ise 17-20 Ağustos 2014 olarak kamuoyuna açıklanmıştır.

Seçimin Arka Planı ve Anayasa Değişiklikleri

2007 anayasa değişikliği referandumu sonucu gerçekleşen yeniliklerle birlikte, Türkiye Cumhuriyeti Siyasi Tarihi'nde ilk kez bir cumhurbaşkanı doğrudan halk oylaması ile bu seçimde seçilmiştir. Kabul edilen diğer anayasal değişiklikler arasında cumhurbaşkanının görev süresinin yedi yıldan beş yıla indirilmesi ve bir kişinin en fazla iki defa bu göreve seçilebilmesi yer almıştır. Ancak 28 Ağustos 2007 tarihinde yedi yıllık bir dönem için Türkiye'nin 11. Cumhurbaşkanı olarak seçilen Abdullah Gül'ün görev süresi ve bir sonraki seçimin tarihi, 21 Ekim 2007 tarihinde düzenlenen referandum nedeniyle tartışmalı hale gelmiştir. Konu yargıya taşınmış ve Anayasa Mahkemesi, 15 Haziran 2012 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi tarafından açılan dava sonucunda, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresinin 7 yıl olduğuna ve ikinci kez aday olabileceğine karar vermiştir.

Adayların Belirlenmesi ve Siyasi Süreç

Cumhurbaşkanlığı adaylığı için adaylarda kırk yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşı olma şartı aranmıştır. Adayların TBMM içinden veya dışından gösterilebilmesi en az yirmi milletvekilinin yazılı teklifiyle mümkün olmuş ve her bir milletvekili yalnızca bir aday için teklifte bulunabilmiştir. 2011 genel seçimlerinde aldıkları geçerli oylar toplamı yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilmiştir. 16 Haziran 2014 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi lideri Kemal Kılıçdaroğlu ve Milliyetçi Hareket Partisi lideri Devlet Bahçeli ortak basın toplantısıyla Ekmeleddin İhsanoğlu'nu çatı aday göstereceklerini açıklamışlardır. 30 Haziran 2014 tarihinde ise Halkların Demokratik Partisi tarafından partinin cumhurbaşkanı adayının HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş olduğu duyurulmuştur. Son olarak 1 Temmuz 2014 tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nin cumhurbaşkanı adayının AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan olduğu resmi olarak açıklanmıştır.