VI. Leon

VI. Leon Kimdir ve İmparatorluğa Geçiş Süreci

VI. Leon, Yunanca adıyla Leōn VI ho Sophos, 19 Eylül 866 tarihinde Konstantinopolis'te dünyaya gelmiş ve 11 Mayıs 912 tarihine kadar tahtta kalmış olan bir Bizans imparatorudur. Tarihte genellikle Bilge Leon ya da Filozof Leon lakaplarıyla tanınmaktadır. Makedonyalı I. Basileios ile ikinci karısı Eudokia İngerina'nın oğlu olarak bilinen Leon'un doğumu sarayda karmaşık ilişkiler barındırmaktadır. Leon doğduğu sırada annesi Eudokia'nın, Basileios ile evli olmasına rağmen o dönem imparator olan III. Mihail'in metresi olduğu bilinmektedir. I. Basileios her ne kadar Leon'u resmen oğlu olarak kabul ettiğini ilan etse de, sonradan gösterdiği tutumlar Leon'un aslen Mihail'in oğlu olduğu yönündeki şüpheleri güçlendirmiştir.

I. Basileios imparatorluğu gaspettikten sonra ilk karısı Maria'dan olan büyük oğlu Konstantinos'u daha çok desteklemiştir. Buna rağmen ikinci oğlu olan Leon da 870 yılında ortak imparator olarak taç giymiştir. 879 yılında Konstantinos'un beklenmedik bir şekilde hayatını kaybetmesiyle Leon, Basileios'un birinci varisi konumuna gelmiştir. Ancak baba ile oğul hayatları boyunca sürekli olarak çekişmelerle yaşamışlardır. Ağustos 886 tarihinde I. Basileios bir sürek avı sırasında geyiğin hücumuna uğramış, geyiğin boynuzları kemerine takıldıktan sonra 20 kilometre kadar sürüklenmiştir. Bulunup kurtarıldıktan sonra hayatını kaybetmiştir. Bazı tarihçiler ise Basileios'un, Ferganalı Türk muhafızlar komutanı olan ve aynı zamanda Leon'un metresinin babası olup sonradan en önemli saray bürokratı haline gelen Ermeni asıllı Stilianos Zaucis tarafından bir suikasta uğradığını iddia etmişlerdir. Babasının hayata gözlerini yummasının ardından VI. Leon, 29 Ağustos 886 tarihinde 20 yaşında tahta çıkmıştır.

İç Politikalar ve Saray Yönetimi

886 ile 912 yılları arasındaki imparatorluk dönemi boyunca küçük kardeşi Aleksandros, 903 yılında St. Mocius kilisesinde Leon'u öldürme suikastına adı karıştığı için geçici olarak ortak imparatorluktan atılmıştır. Hayatını zevk ve sefa içinde geçirmeyi tercih eden Aleksandros, yetkilerini sadece törenleri idare etmekle sınırlı tutmuş ve Leon devleti tam yetkilerle yönetmiştir. I. Basileios'un defin töreni şaşaasız geçerken, VI. Leon tahta geçer geçmez III. Mihail'in cesedini Üsküdar'daki bir kiliseden aldırıp Konstantinopolis'teki Havariyyun Kilisesi'ne büyük bir törenle taşıtarak imparator Justin'in lahdine koydurmuştur. Tarihçiler bu hamleyi VI. Leon'un gerçek babasının III. Mihail olduğunu tescilleme çabası olarak yorumlamıştır.

Politik uzlaşma arayışındaki yeni imparator, başkentteki büyük bürokratların desteğini arkasına alarak Stilianos Zaucis ve hadım Samonas gibi isimleri etrafında toplamıştır. Fokas sülalesi ve Dukas sülalesi gibi köklü aristokrat aileleri kontrol etme çabaları büyük çatışmalara zemin hazırlamıştır. Kilise hiyerarşisini de yeni patrik atamalarıyla kontrol etmeye çalışan Leon, kendi hocası olan Konstantinopolis Ortodoks Patriği I. Fotios'u görevden almıştır. Yerine Aralık 886'da 19 yaşında olan öz kardeşi Stefan'ı patrik atamıştır. 893'te Stefan'ın ölümünün ardından Zautzes'in desteklediği Antoni II Kaleuas patriğe getirilmiş, 901'deki ölümünün sonrasında ise imparatorluk sekreteri Nikolaos görevi devralmıştır. 907'de onun da ölümüyle dinsel danışmanı Eutimios patrik olarak görevlendirilmiştir.

Leon dönemi hakkında Liutprando di Cremona hatıralar kaleme almıştır. Bu hatıralarda, Abbâsî Halifesi Harun Reşid'in maceralarına çok benzeyen bir olay yer almaktadır. İmparator Leon, şehir muhafızlarının görevlerini yapıp yapmadığını denetlemek amacıyla bir gece kılık değiştirerek sokaklara çıkmıştır. Karşılaştığı ilk iki muhafız müfrezesine 12 Bizans altını rüşvet vererek serbest kalmış, ancak üçüncü müfreze rüşveti reddederek onu tutuklamış ve kışlada hapse atılmıştır. Sabahleyin muhafızlar tutuklunun imparator olduğunu anladıklarında büyük korku yaşamışlardır. VI. Leon, görevini dürüstçe yapan bu muhafızlara ödüller vermiştir. Rüşvet alarak kendisini serbest bırakan diğer muhafızları ise şiddetle cezalandırarak işten attırmıştır.