Trabzonlu İrene Palaiologos

Trabzon İmparatorluğu'nun Kadın Hükümdarı

İrini Paleologina, Bizans imparatoru III. Andronikos'un gayrı meşru kızıdır. Yaklaşık 1315 yılında doğan ve 1341'den sonraki bir tarihte hayatını kaybeden İrini, 6 Nisan 1340 ile 17 Temmuz 1341 tarihleri arasında Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoriçesi olarak hüküm sürmüştür.

Çalkantılı Evlilik ve Saray Darbesi

1335 yılında Trabzon imparatoru Basileios ile Bizans imparatoru III. Andronikos müttefik olmak amacıyla İrini'yi evlendirmiştir. Ancak bu evlilik kısa sürede bozulmuş, Basileios başka bir İrini'yi metres tutarak bu ilişkiden dört gayrı meşru çocuk sahibi olmuştur. Yerel kilise çifti boşasa da Konstantinopolis Patriği XIV. İoannis Kalekas bu duruma müdahale etmiştir. İrini Trabzon'da etkisini korumaya devam etmiş ve Basileios 6 Nisan 1340 tarihinde muhtemelen İrini tarafından zehirlenerek öldürülmüştür. Ardından bir saray darbesi ile tacı ele geçiren İrini, Komninos Hanedanı üyesi olmaması ve taç giyme biçimi nedeniyle zor bir dönem yaşasa da ölü kocasının metresini ve çocuklarını Konstantinopolis'e babasının gözetimine göndermiştir.

İç Savaş ve Türkmen Saldırıları

İrini, hükûmet işlerinde yardımcı olması ve düşmanlarıyla savaşması için babasından Bizans soyluları arasından bir koca istemiş ancak III. Andronikos bu isteği gerçekleştiremeden 15 Haziran 1341'de ölmüştür. Bu durum İrini'yi çok etkilememiş çünkü kendisi kısa süre önce Megas Domestikos yani ordu komutanına âşık olmuştur. Bu aşk sarayı hiziplere bölmüştür. Tahta çıkışından kısa süre sonra başlayan iç savaşta üç muhalif hizip yer almıştır. İrini'nin hizbi, Amytzantarioi ailesi ve Bizanslı tüccarlar bir tarafta yer alırken; donanma komutanı Lord Tzanich liderliğindeki soylular ve Scholarioi birliği diğer tarafta yer almıştır. Limnia yöneticisi Megadük Hadım İoannis de süreçte taraf değiştirmiştir. Asi asillerin toplandığı Hagios Eugenius Manastırı bombalanmış ve Temmuz 1340'ta isyan bastırılmıştır. Aynı dönemde Türkmenler Trabzon'a saldırmış, şehri ateşe vermiş ve bu felaket şehirde bir salgın hastalıkla birleşerek insan ile at cesetlerinin kötü kokularına yol açmıştır.