Trabzonlu Basileus Komnenos

Trabzon İmparatorluğu'nda Basileios Megas Komninos Dönemi

Basileios Megas Komninos, 1315 yılında II. Aleksios ve Ciacak Cakeli'nin en küçük oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Trabzon İmparatorluğu tahtına uzanan yolculuğu, ağabeyi III. Andronikos'un diğer kardeşleri Mihail ve Georgios'u öldürmesiyle trajik bir şekilde başlamış ve Basileios'u Konstantinopolis'e sürgüne zorlamıştır. III. Andronikos'un ölümü sonrası tahta geçen II. Manuil'in hükümdarlığı sırasında, başkentteki Bizans yanlısı hiziplerin daveti üzerine Basileios, Ağustos 1332 tarihinde Trabzon'a dönerek tahtı devralmıştır.

İktidar Mücadelesi ve İç Siyasi Çalkantılar

İmparatorluk tahtına oturduktan sonra sarayı temizleyen Basileios, yeğeni Manuil'in önderliğinde gelişen başarısız isyan girişimi sonrasında 1333 yılında yeğenini idam ettirmiştir. Hizipler arası çatışmaları bitirmek yerine körükleyen bir politika izlemesi, soyluların kendi mülklerinde yerel prensler gibi hüküm sürmesine yol açmıştır. Halk nezdinde itibar kaybeden Basileios, güvenliğini sağlamak amacıyla yerel ordu yerine yabancı korumaları tercih etmiş, bu durumun yarattığı yolsuzluk ve kibir başkentte büyük bir hoşnutsuzluk dalgası yaratmıştır. Özellikle bir güneş tutulmasının halk tarafından ilahi bir gazap olarak yorumlanması, hükümdara karşı büyük bir tepkinin doğmasına neden olmuştur.

Diplomatik İlişkiler ve Özel Hayatın Yarattığı Kriz

1335 yılında Bizans İmparatoru III. Andronikos ile ittifak kurmak amacıyla onun kızı İrini ile evlenen Basileios, kısa süre sonra bu evliliği sarsan bir skandala imza atmıştır. İrini isminde bir başka kadınla ilişki kuran ve bu beraberlikten dört çocuk sahibi olan Basileios, ailevi durumuyla kilisenin tepkisini çekmiştir. Bu gayri meşru birliktelik ve boşanma tartışmaları o kadar büyümüştür ki, Konstantinopolis Patriği XIV. İoannis Kalekas, kilisenin zarar görmemesi adına Trabzon metropolitine mektup yazma gereği duymuştur.

Hanedan Soyu ve Ölüm

Basileios'un ikinci eşi Trabzonlu İrini'den olan çocukları arasında daha sonra III. Aleksios ismiyle tahta geçecek olan İoannis ve Akkoyunlu hükümdarı Fahreddin Kutluğ bey ile evlenen Maria gibi önemli isimler bulunmaktadır. 6 Nisan 1340 tarihinde hayatını kaybeden Basileios'un, tahtta hak iddia eden karısı İrini Paleologina tarafından zehirlendiği düşünülmektedir.