Mihrişah Sultan

Mihrişah Valide Sultan Kimdir?

Osmanlı İmparatorluğu tarihinde önemli bir yere sahip olan Mihrişah Valide Sultan, Padişah III. Mustafa'nın eşi ve III. Selim'in annesi olarak bilinmektedir. Gürcü asıllı olan ve bir Ortodoks papazın kızı olarak dünyaya gelen Mihrişah Sultan, saray çevrelerinde Gürcü Güzeli lakabıyla tanınmıştır. Oğlu III. Selim'in 1789 yılında tahta geçmesiyle birlikte valide sultanlık makamına yükselmiştir. 16 Ekim 1805 tarihinde hayata gözlerini yuman sultan, Osmanlı mimari mirasına bıraktığı eserlerle hatırlanmaktadır.

İmparatorluğa Kazandırdığı Mimari Miras

Mihrişah Valide Sultan, hayırsever kişiliğiyle pek çok mimari eserin inşasına öncülük etmiştir. 1795 yılında İstanbul'un Eyüpsultan semtinde yaptırdığı Mihrişah Valide Sultan Okulu ve Külliyesi, günümüze kadar ulaşan önemli yapılardan biridir. Aynı bölgede inşa ettirdiği imaret ise 225 yılı aşkın bir süredir faaliyetlerini sürdürerek sosyal devlet anlayışının bir örneğini teşkil etmektedir. İstanbul'un su ihtiyacına destek olmak amacıyla 1796 yılında Bahçeköy'deki Arabacı Mandırası Deresi üzerinde Valide Bendi'ni yaptırmıştır.

Dini ve Askeri Yapılar

Sultanın katkıları sadece eğitim ve sosyal yapılarla sınırlı kalmamıştır. 1801 yılında Levet Kışlası ve Hasköy Lâğımcılar Kışlası camilerini inşa ettirmiş, ayrıca Kasımpaşa Mevlevihanesi'ni de yaptırmıştır. Haliç Köprüsü ile Halıcıoğlu Kışlası arasında bulunan ve Kumbarhane Camii olarak da bilinen iki minareli yapı yine onun eseridir. 1805 yılında Yeniköy'de yaptırdığı çeşmenin yanı sıra, Eminönü Balıkpazarı'nda hazinedar usta Zeyneb için inşa ettirdiği çeşme de halk arasında onun adıyla anılmıştır.

Divan Edebiyatında Mihrişah Sultan

Mihrişah Valide Sultan, döneminin şairleri tarafından da eserlere konu olmuştur. Şair Münib, sultanın ihtişamını ve hayırseverliğini öven dizelerinde, onun göz kamaştırıcı varlığının alemi şenlendirdiğini ve halkın kederini dindirdiğini ifade eden şiirler kaleme almıştır.