III. Mustafa

Osmanlı Tarihinde III. Mustafa Dönemi

III. Mustafa, Osmanlı İmparatorluğu'nun yirmi altıncı padişahı ve yüz beşinci İslam halifesi olarak tarihteki yerini almıştır. 28 Ocak 1717 tarihinde Edirne'de dünyaya gelen padişahın babası Sultan III. Ahmed, annesi ise Emine Mihrişah Kadın'dır. Divan edebiyatında Cihangir mahlasını kullanan III. Mustafa, babasının 1730 yılında tahttan çekilmesiyle başlayan süreçte, yirmi yedi yıl süren zorlu bir kafes hayatı geçirmiştir. Amcasının oğlu III. Osman'ın vefatının ardından 1757 yılında Osmanlı tahtına oturmuştur.

Devlet Yönetimi ve Reform Hareketleri

Padişahlık görevine geldiğinde sadrazam olarak Koca Mehmed Ragıp Paşa ile çalışmaya devam etmiştir. Devletin mali yapısını güçlendirmek adına saray giderlerinde kısıtlamaya giderek yolsuzlukla mücadele etmeye çalışmıştır. Askeri alanda modernleşmeye önem veren III. Mustafa, topçu sınıfını ıslah etmek amacıyla Baron de Tott önderliğinde Sürat topçuları adı verilen yeni bir birliğin kurulmasını sağlamıştır. 1770 yılında Rusların Çeşme'de Osmanlı donanmasını yakması üzerine deniz gücünü yeniden ayağa kaldırmak için çalışmış ve bu doğrultuda 1773 yılında Mühendishane-i Bahr-i Hümayun okulunu eğitime kazandırmıştır. İmarlı faaliyetleri kapsamında Laleli Camii'ni inşa ettirmiş, ayrıca deprem felaketi sonucu yıkılan Fatih Camii'ni yeniden yaptırmıştır.

Osmanlı-Rus Savaşı ve Son Dönem

Saltanatının son yılları 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı ile sarsılmıştır. Padişah, ordunun zayıflıklarının farkında olsa da, Rusya'nın Lehistan'a yönelik müdahalelerine karşı savaş ilan etmek durumunda kalmıştır. Savaşın en ağır kayıplarından biri, Baltık Denizi'nden gelen Rus donanmasının Çeşme'de Osmanlı donanmasını yok etmesi olmuştur. Barış arayışları sonuçsuz kalan III. Mustafa, savaş devam ederken 21 Ocak 1774'te vefat etmiştir. Kabri, kendi yaptırdığı Laleli Külliyesi içindeki III. Mustafa Türbesi'ndedir.

Harem Hayatı ve Eşleri

III. Mustafa'nın aile hayatı da çeşitli detaylarla tarihe geçmiştir. Başkadınefendisi olan Mihrişah Valide Sultan, III. Selim, Hibetullah ve Fatıma sultanların annesidir. Diğer eşleri arasında Mihrişah Kadın, Çerkes asıllı Adilşah Kadın, hür bir kadın olan ve Şah Sultan'ın annesi Rif'at Kadın, nikahlı eşi olduğu belirtilen Aynülhayat Kadın ve doğum sırasında vefat eden Fehime Hanım yer almaktadır.