I. Katerina'nın Kökenleri ve Yükselişi

Çariçe I. Katerina, orijinal adıyla Marta Elena Skavronska, 15 Nisan 1684 tarihinde Letonyalı bir köylü ailesinin kızı olarak Kurşas'ta dünyaya geldi. Üç yaşında öksüz kalan köylü kızı, Lüterci papaz Johann Ernst Glück tarafından büyütüldü. Rusların İsveç ile yaptıkları savaşlar sırasında esir düşen Katerina, Çar'ın danışmanlarından birinin konağında çamaşırcı olarak hizmet etmeye başladı. Bu konakta Çar'ın gönlünü çelme fırsatı buldu ve 1703 yılında Çar'dan bir çocuk dünyaya getirdi. 1705 yılında Ortodoks dinine geçerek Ekaterina Aleksiyevna adını aldı.

Siyasi Hayatı ve Çar ile Evliliği

Katerina'nın, Prut Savaşı sırasında barışı sağlamak amacıyla Osmanlı sadrazamı Baltacı Mehmet Paşa ile bizzat müzakerelere katıldığı ileri sürülmektedir. Bu tarihi sürecin ardından Prut savaşından sonra 1712 Şubatında Çar ile resmen evlenen Katerina, 1724 yılında taç giydi. Taç giymesinin ardından özel sekreteri Willem Mons'un rüşvet ve görevi kötüye matikiyle 26 Kasım'da asılarak idam edilmesi döneme damga vurdu. Mons ile Katerina arasında gizli bir aşk yaşandığına ve zina yapıldığına dair iddialar ortaya atılsa da, bu iddiaları doğrulayan somut bir kanıt hiçbir zaman bulunamadı. Mons'un idamından sonra cesedi üç gün dar ağacında bekletilip kafası kesilerek etanol dolu bir kaba konuldu; ancak bu skandal Katerina'nın saltanatını etkilemedi.

Rusya İmparatoriçeliği Dönemi

Büyük Petro'nun bir yıl sonra vâris bırakmadan hayatını kaybetmesi üzerine, asillerin muhalefetine rağmen saray muhafızları ve bazı askerlerin desteğiyle resmen Çariçe ilân edildi. Devlet işlerini kocasının daha önce belirlemiş olduğu altı kişilik danışmanlar heyetine bırakan Katerina, dış politikada İngiltere, Fransa ve Prusya'nın oluşturduğu Hannover Birliği'ne karşı Avusturya ile İspanya'nın tarafını tuttu. Saltanatı döneminde ciddi bir savaş yaşanmadı. O dönemde Rus ordusu 130.000 erkek ve 100.000 Kazak'tan oluşarak sayıca Avrupa'daki en kalabalık ordu konumundaydı; fakat ordunun giderleri devlet bütçesinin yüzde 65'ini oluşturuyordu. Katerina, asker sayısını ve askeri harcamaları azaltarak köylüler üzerindeki vergileri hafifletti. İki yıllık kısa saltanatının ardından 17 Mayıs 1727 tarihinde Petersburg'da tüberküloz hastalığından vefat etti. Günümüzde Alaska sınırları içerisinde bulunan Katerina Adası'na ise 1935 yılında kendisi onuruna bu isim verildi.

Çocukları ve Aile Hayatı

Büyük Petro'yla evliliğinden toplamda on iki çocuğu olmuştur. Bu çocukların birçoğu bebeklik ve çocukluk döneminde yaşamını yitirmiştir. Pyotr Petroviç (b. 1704), Pavel Petroviç (b. 1705), Yekaterina Petrovna (Aralık 1706 - Haziran 1708), Rusya Büyük Düşesi Mariya Petrovna (1713–1715), Büyük Düşes Margarita Petrovna (1714–1715), Büyük Dük Pyotr Petroviç (1715–1719), Büyük Dük Pavel Petroviç (1717–1717), Rusya Büyük Düşesi Natalya Petrovna (1718–1725), Büyük Dük Pyotr Petroviç (1723–1723) ve Pavel Petroviç (1724–1724) çocuk yaşta hayatını kaybetmiştir. Hayatta kalan ve yetişkinliğe erişen sadece iki kızı olmuştur; bunlar Anna ve Yelizaveta'dır. Yelizaveta ilerleyen yıllarda Rusya'nın çariçesi olarak tahta çıkmıştır.