I. Fuad

I. Fuad: Mısır'ın Modern Tarihindeki İlk Kral

Asıl adı Ahmed Fuad Paşa olan I. Fuad, 26 Mart 1868 tarihinde dünyaya gelmiş ve 28 Nisan 1936 tarihine kadar süren yaşamıyla Mısır tarihine damga vurmuştur. Mısır hidivi İsmail Paşa'nın oğlu olarak doğan Fuad, babasının sürgün yılları nedeniyle eğitimini İtalya ve İsviçre'de tamamlamıştır. 1885 yılında İtalyan Askerî Akademisi'ne giriş yapan Fuad, 1887'de Roma'da kraliyet ordusunda görev almış, ardından 1890 yılında Mısır'a dönerek yeğeni Hıdiv II. Abbas Hilmi Paşa'nın yaverliğini üstlenmiştir.

Siyasi Kariyerin İnşası ve Tahta Geçiş

Askeri ve idari tecrübelerini Viyana'da Osmanlı sefaretinde askerî ataşelik yaparak ve İstanbul'da II. Abdülhamid'in fahrî yaverliğini yürüterek genişletmiştir. 1892'de Kahire'ye kesin dönüş yaptıktan sonra, 1908-1913 yılları arasında Kahire Üniversitesi'nin ilk rektörü olarak görev almıştır. 1917 yılında ağabeyi Hüseyin Kâmil'in vefatı üzerine Mısır sultanı olarak ilan edilen Fuad, 1922 yılında İngiltere'nin bağımsızlığı tek taraflı tanımasıyla Mısır'ın ilk kralı unvanını kazanmıştır.

Vafd Partisi ile Mücadele ve Siyasi Çalkantılar

Kral Fuad, ülkesinin İngiliz işgalinden kurtulması ve daha adil bir antlaşma sağlanması için çabalamıştır. Bu süreçte en büyük muhalifi ise güçlü toplumsal desteğe sahip Vafd Partisi ve lideri Saad Zaglul olmuştur. Fuad, devlet yönetiminde kendi ağırlığını korumak adına 1923, 1925 ve 1929 seçimlerinde çoğunluğu kazanan Vafd'a karşı ılımlı bakanlardan hükümetler kurmaya çalışmıştır. Toplumsal meşruiyetini ise el-Ezher Üniversitesi ile geliştirdiği yakın ilişki sayesinde güçlendirmiştir.

Parlamenter Süreç ve Hükümdarlığın Sonu

Siyasi konumunu pekiştirmek amacıyla 1930'da parlamentoyu feshederek yeni bir anayasa ve seçim yasası uygulamaya koyan Fuad, 1931 seçimleriyle kendisine yakın bir parlamento oluşturmuştur. Ancak 1935 yılında yükselen milliyetçi baskılar sonucunda 1923 Anayasası'nı tekrar yürürlüğe koymak durumunda kalmıştır. 28 Nisan 1936'da Kahire'deki Kubbe Sarayı'nda hayatını kaybeden Fuad, Rifai Camii'ndeki türbesine defnedilmiş ve yerine oğlu Faruk Mısır kralı olmuştur.