Hüma Hatun (ö. 1449, Bursa), Osmanlı padişahı II. Murat'ın eşi ve Fatih Sultan Mehmed'in annesi.

Hayatı

Doğum yeri, doğum tarihi ve kökeni bilinmemektedir. Ancak bir vakfiyede, ondan 'Hâtun binti Abdullah' olarak bahsedilir; o dönemde mühtedilere (sonradan İslamiyet'e geçenlere) genellikle 'Abdullah' baba adı verildiği göz önüne alındığında, bu durum onun gayrimüslim kökenli olabileceğini işaret eder. Hüma Hatun olasılıkla bir cariyeydi.
Hüma Hatun'un kökeni tartışmalıdır. Geleneksel anlatılara göre, Fatih'in annesi Candaroğulları beyliğinden İsfendiyar Bey'in torunu Hatice Halime Hatun'dur.
Diğer anlatılara göre ise Stella veya Esther adında İtalyan ve/veya Yahudi bir kızdı. Ayrıca Sırp, Yunan, Makedon, Karadağlı, Macar veya Fransız kökenli olduğu da iddia edilmiştir. Ancak bu iddiaların hiçbiri kanıtlanmamıştır.
'Hüma' ismi Fars efsanelerinden gelmektedir ve 'cennet kuşu/anka kuşu' anlamına gelir.
Bursa'da bulunan türbesindeki kitabede Ağustos 1449 yazmakta olup, bu ölüm tarihi mi yoksa türbenin yapılış tarihi mi olduğu bilinmediğinden bu tarihte ya da daha önceki bir tarihte öldüğü düşünülmektedir.
Fatih'in bu türbe için hazırlattığı tuğrada Hüma Hatun'dan
"Dürretü tâcü’n-nisâ fi’l-âlemîn, Gurretü cebheti’l-İslâm ve’l-müslimîn,Meliketü’l-melikât, Müsdiletü siyâbi’l-hasenât ve’l-meberrât, Es-sittü’l-celîle" şeklinde bahsedilmektedir.
Bu ifadeler "Dünyadaki kadınların tacındaki inci, İslam’ın ve Müslümanların alnındaki nur, Kraliçelerin kraliçesi, İyilik ve hayır sahibi olan, Yüce hanımefendi" anlamına gelir.

Popüler kültürdeki yeri

24 Ocak 2020'de yayınlanan Rise of Empires: Ottoman adlı belgesel dizisinde Hüma Hatun'u Leyla Feray canlandırdı.
TRT'nin dijital platformu Tabii'de yayınlanan Kızıl Elma: Bir Fetih Öyküsü dizisinde Hüma Hatun'u Zeynep Köse canlandırdı.
2024 yapımı Mehmed: Fetihler Sultanı adlı Türk dizisinde Hüma Hatun'u Açelya Akkoyun canlandırdı.


== Kaynakça ==