Hüma Hatun

Hüma Hatun Kimdir ve Hayatı

Osmanlı padişahı II. Murat'ın eşi ve aynı zamanda Fatih Sultan Mehmed'in annesi olan Hüma Hatun, 1449 yılında Bursa'da hayata veda etmiştir. Doğum tarihi, doğum yeri ve ilk yılları hakkındaki bilgiler tam olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte bir vakfiyede kendisinden Hâtun binti Abdullah olarak söz edilmiştir. O dönemde sonradan İslamiyet'e geçen mühtedilere genellikle Abdullah baba adının verilmesi, onun gayrimüslim kökenli olabileceğine dair bir işaret sunmaktadır. Hüma Hatun muhtemelen bir cariyeydi.

Kökeni Üzerindeki Tartışmalar ve İsim Anlamı

Hüma Hatun'un kökeni tarih boyunca pek çok farklı tartışmaya konu olmuştur. Geleneksel anlatılarda Fatih'in annesinin Candaroğulları beyliğinden İsfendiyar Bey'in torunu Hatice Halime Hatun olduğu öne sürülür. Diğer taraftan bazı anlatımlarda onun Stella veya Esther adında İtalyan ve Yahudi bir kız olduğu iddia edilmiştir. Ayrıca Sırp, Yunan, Makedon, Karadağlı, Macar veya Fransız kökenli olduğuna dair iddialar da ortaya atılmış ancak bu iddiaların hiçbiri kesin olarak kanıtlanmamıştır. Fars efsanelerinden gelen Hüma ismi ise cennet kuşu ve anka kuşu anlamlarına gelmektedir.

Vefatı ve Türbesi

Bursa'da yer alan türbesinin kitabesinde Ağustos 1449 tarihi bulunmaktadır. Bu tarihin ölüm tarihi mi yoksa türbenin yapılış tarihi mi olduğu net olarak bilinmemekle birlikte, kendisinin bu tarihte ya da daha önceki bir tarihte öldüğü düşünülmektedir. Fatih Sultan Mehmed'in bu türbe için hazırlattığı tuğrada Hüma Hatun için dünyadaki kadınların tacındaki inci, İslam'ın ve Müslümanların alnındaki nur, kraliçelerin kraliçesi, iyilik ve hayır sahibi olan yüce hanımefendi anlamlarına gelen övgü dolu ifadeler kullanılmıştır.

Popüler Kültürdeki Yeri

Tarihi kişiliğiyle dikkat çeken Hüma Hatun, günümüzde çeşitli yapımlarda ekranlara taşınmıştır. 24 Ocak 2020 tarihinde yayınlanan Rise of Empires: Ottoman adlı belgesel dizisinde bu karakteri Leyla Feray canlandırmıştır. TRT'nin dijital platformu Tabii'de izleyiciyle buluşan Kızıl Elma: Bir Fetih Öyküsü dizisinde Zeynep Köse tarafından canlandırılan karakter, 2024 yapımı Mehmed: Fetihler Sultanı adlı Türk dizisinde ise Açelya Akkoyun tarafından hayat bulmuştur.