Henry Stuart

Henry Stuart, Lord Darnley, 1546 yılında İngiltere'nin Yorkshire bölgesindeki Temple Newsam, Leeds'de dünyaya gelmiştir. 10 Şubat 1567 tarihinde hayatını kaybeden Stuart, İskoçya Kraliçesi Mary'nin ikinci kocası ve aynı zamanda İskoçya Kralı VI. ve İngiltere Kralı I. James'in babasıdır. Ebeveynleri aracılığıyla hem İngiliz hem de İskoç tahtlarında hak iddia eden bu isim, oğlunun doğumundan bir yıldan kısa bir süre sonra 1567 yılında Kirk o' Field'da öldürülmüştür. Hayatını ve trajik ölümünü konu alan pek çok çağdaş anlatıda kendisinden Lennox Kontluğu'nun vârisi olarak unvanı olan Lord Darnley şeklinde bahsedilmiştir.

Erken Dönem ve Sürgün Yılları

Henry Stuart, İskoçya Kralı II. James'in büyük büyük büyük torunu ve İngiltere Kralı Henry VII'nin büyük torunu olarak her iki taht üzerinde de potansiyel haklara sahipti. Babası 4. Lennox Kontu Matthew Stewart, 1545 yılında Guise'li Mary ve Naip Arran'a karşı çıkarak Kaba Kur Savaşı'nda İngilizlerin yanında yer almıştır. Bu hamlesi nedeniyle İskoçya'da vatana ihanetten suçlu bulunan babasının ve ailenin tüm İskoç mülkleri ellerinden alınmıştır. Babası 22 yıl boyunca İngiltere'de sürgünde kaldıktan sonra ancak 1564 yılında İskoçya'ya dönebilmiştir. Annesi Lennox Kontesi Margaret Douglas ise 1528 yılında İskoçya'yı terk etmişti.

İskoçya Kraliçesi Mary ile Evlilik Süreci

Darnley, 3 Şubat 1565 tarihinde Londra'dan ayrılmış ve 12 Şubat'ta Edinburgh'a ulaşmıştır. 17 Şubat'ta Fife bölgesindeki Wemyss Kalesi'nde Mary ile tanıştırılmıştır. James Melville'in aktardığına göre Kraliçe ondan oldukça hoşlanmış ve onu gördüğü en şehvetli ile en iyi orantılı uzun adam olarak tanımlamıştır. Dunkeld'deki babasına yaptığı kısa ziyaretin ardından Mary ile birlikte 24 Şubat'ta Holyrood'a dönen Darnley, ertesi gün John Knox'un vaazını dinlemiş ve gece Kraliçe ile galliard dansı yapmıştır. Bu tarihten itibaren sürekli Mary'nin yanında yer almıştır. Her ikisinin de büyükanneleri Margaret Tudor'un iki farklı evliliği yoluyla üvey kuzen olan çift, bu bağlamda İngiliz tahtının varisleri arasında üst sıralara yerleşmiştir. Darnley ayrıca İskoçya Kralı James II'nin kızının soyundan geldiği için İskoçya tahtı sıralamasında da yer almaktaydı.

İngiltere'de endişeli bir Özel Konsey 4 Haziran'da planlanan bu evliliğin yaratacağı tehlikeleri masaya yatırmıştır. 22 Temmuz'da Holyrood Manastırı'nda Albany Dükü ilan edilen Darnley için Canongate mahallesinde evlilik ilanları asılmıştır. 28 Temmuz 1565 tarihinde Edinburgh'da hükümetin İskoç Kralı ve Kraliçesi'nin ortak adlarıyla yönetileceği duyurulmuş, böylece Darnley kral unvanı alarak Mary ile eşit ve ondan öncelikli konuma getirilmiştir. 29 Temmuz 1565 tarihinde Mary'nin Holyrood'daki özel şapelinde Roma Katolik ayinleriyle evlilik gerçekleşmiştir. Ancak dini inançları sabit olmayan, bir Katolik olarak yetiştirilip sonradan Protestanlıktan etkilenen Darnley, düğün sonrasında Mary'ye nikah ayininde eşlik etmeyi reddetmiştir.

Saray İçi Çatışmalar ve David Rizzio Cinayeti

Mary, Darnley ile evlendikten kısa bir süre sonra onun devletin refahını tehlikeye atan kibirli, küstah ve güvenilmez yönlerini fark etmiştir. Diğer soylular tarafından sevilmeyen ve içkinin etkisiyle şiddete meyilli olan bu adama, Mary çocuksuz ölmesi halinde tahtın varisi olmasını sağlayacak olan Evlilik Tacı'nı vermeyi kesin olarak reddetmiştir. Ağustos 1565'e gelindiğinde evliliğin üzerinden henüz bir ay geçmemişken William Cecil, Darnley'nin küstahlığının Lennox'u İskoç sarayından uzaklaştırdığını bildirmiştir. 28 Ağustos 1565 tarihinde İskoç sarayından Danimarka Kralı'na biri Mary, diğeri Darnley tarafından imzalanmış diplomatik mektuplar gönderilerek kraliyet statüsü teyit edilmek istenmiştir. Bu süreçte Mary hamile kalmıştır.

Mary Stuart ile sekreteri David Rizzio arasında romantik bir ilişki olduğu dedikoduları Holyrood Sarayı'nın koridorlarında hızla yayılmaya başlamıştır. Kendisine karşı büyük bir tehdit olarak gördüğü David Rizzio'yu ortadan kaldırmak isteyen Lord Darnley, 9 Mart 1566 tarihinde lordlardan oluşan bir grubu organize ederek bu ismi öldürtmüştür. Cinayet, altı aylık hamile olan Mary Stuart'ın gözleri önünde işlenmiştir. Darnley ve müttefiki olan Protestan İskoç soyluları tarafından Rizzio 56 yerinden bıçaklanarak katledilmiştir. İngiliz diplomatlar Thomas Randolph ve Bedford Kontu'nun aktarımlarına göre, Mary'nin doğmamış çocuğunun babası olduğu iddia edilen Rizzio'nun öldürülmesi, Darnley'nin Mary'yi Evlilik Tacı'nı bırakmaya zorlama planının bir parçasıydı. Darnley ayrıca müttefikleriyle birlikte topraklarını ve unvanlarını geri alma karşılığında İskoçya Parlamentosu'nda Evlilik Tacı üzerindeki iddiasını ilerletmek üzere pazarlık yapmıştı.

Paris'teki İspanyol Büyükelçisi bu trajik haberi aldığında manşetler Darnley'nin karısını öldürdüğü, sürgündeki sapkınları kabul ettiği ve krallığı ele geçirdiği yönündeydi. Ancak 20 Mart tarihinde Darnley, Rizzio cinayetiyle ilgili tüm bilgileri ve suç ortaklığını reddeden bir bildiri yayımladı. Artık kocasına tamamen güvenini yitiren Mary gözden düşerken, krallık nezdinde de Darnley büyük bir prestij kaybı yaşadı. 27 Mart'ta Rizzio cinayetinde olay yerinde bulunan ve İngiltere'ye kaçan Morton Kontu ile Lord Ruthven, Cecil'e yazdıkları mektupta cinayet planını başlatan kişinin bizzat Darnley olduğunu ve Rizzio'ya duyduğu şiddetli kavga ile ölümcül nefret nedeniyle kendilerini işe aldığını iddia ettiler.