Mary Stuart

Mary Stuart'ın Hayatı ve İskoçya Kraliçeliği

I. Mary veya Mary Stuart olarak bilinen İskoçya kraliçesi, 8 Aralık 1542 tarihinde dünyaya gelmiştir. Babası İskoçya Kralı V. James, annesi ise Guiseli Mary'dir. Babasının vefatı sonrasında, henüz altı günlük bir bebekken 14 Aralık 1542 tarihinde tahta geçmiştir. Çocukluk yılları boyunca İskoçya, vekiller aracılığıyla yönetilmiştir. İlk olarak Arran Kontu James Hamilton, ardından ise annesi Guiseli Mary vekillik görevini üstlenmiştir. 1548 yılında Fransa'nın Dofeni François ile nişanlanan Mary, İngiliz işgaline karşı güvenliğin sağlanması amacıyla Fransa'ya gönderilmiştir.

Fransa Dönemi ve İskoçya'ya Dönüş

Mary, 1558 yılında François ile evlenmiş ve kocasının 1559 yılında tahta geçmesiyle Fransa kraliçesi unvanını almıştır. François'nın Aralık 1560 tarihinde vefat etmesi üzerine dul kalan Mary, Ağustos 1561 tarihinde İskoçya'ya geri dönmüştür. İskoç Aydınlanması döneminde ülkeye ayak basan Mary, John Knox gibi tebaasının itaatini sorgulayan önde gelen isimlerin yarattığı gergin dini ve politik iklimle karşılaşmıştır. Yönetiminin ilk yıllarında pragmatizm, hoşgörü ve ılımlılık sergileyen Mary, Protestan bir krallığın Katolik hükümdarı olarak görev yapmış, yeni dini yapıları kabul eden bildiriler yayınlamış ve Moray Kontu James Stewart ile Lethington'dan William Maitland gibi danışmanlarla çalışmıştır.

Evlilikler, Skandallar ve Tahttan İndirilme

Mary, 1565 yılında üvey kuzeni Lord Darnley olan Henry Stuart ile evlenmiş ve Haziran 1566 tarihinde oğulları James dünyaya gelmiştir. Şubat 1567 tarihinde Darnley'nin konutu patlamayla yıkılmış ve Darnley bahçede ölü bulunmuştur. Olayın arkasında 4. Bothwell Kontu James Hepburn olduğu düşünülse de, suçlamaların düşürülmesinin ardından Mary ile Hepburn evlenmiştir. Bu evliliğe karşı çıkan ayaklanmalar sonucunda Loch Leven Kalesi'ne hapsedilen Mary, 24 Temmuz 1567 tarihinde bir yaşındaki oğlu lehine tahttan çekilmeye zorlanmıştır. Tahtı geri alma girişiminin başarısız olmasının ardından, kuzeni İngiltere kraliçesi I. Elizabeth'e sığınmak amacıyla güneye kaçmıştır.

Esaret ve Fotheringhay Şatosu'ndaki İdamı

Geçmişte Elizabeth'in tahtını talep etmiş olan Mary, Kuzey Ayaklanması'na katılan İngiliz Katolikler tarafından meşru hükümdar olarak görülmüştür. Kendisini tehlike olarak gören I. Elizabeth, Mary'yi İngiltere'nin iç kesimlerindeki kalelerde hapsederek on sekiz buçuk yıl esarette tutmuştur. 1586 yılında Elizabeth'e suikast planlamaktan suçlu bulunan Mary, ertesi yıl Fotheringhay Şatosu'nda kafası kesilerek idam edilmiştir. Hayatı, evlilikleri, soyu ve komploları ile popüler kültürün yüzyıllarca unutulmayan simgelerinden biri haline gelmiştir.

Greenwich Antlaşması ve Askeri Çatışmalar

İngiltere Kralı VIII. Henry, İskoçya ve İngiltere'nin birliğini sağlamak amacıyla Mary ile kendi oğlu Edward arasında evlilik teklifinde bulunmuştur. 1 Temmuz 1543 tarihinde imzalanan Greenwich Antlaşması ile altı aylık Mary'nin on yaşına bastığında Edward ile evlenmesi ve eğitim için İngiltere'ye taşınması kararlaştırılmıştır. Ancak Kardinal Beaton'ın iktidara gelerek Fransa yanlısı politikalar izlemesi Henry'yi öfkelendirmiştir. İskoçya Parlamentosu'nun Aralık ayında antlaşmayı reddetmesi, İngiltere'nin Rough Wooing adı verilen askeri eylemlerine ve İskoç topraklarına baskınlar düzenlemesine yol açmıştır. Pinkie Savaşı'ndaki ağır yenilginin ardından Fransa Kralı II. Henry, Mary'nin kendi oğlu François ile evlenmesi karşılığında askeri yardım teklif etmiş ve İskoçya Parlamentosu 1548 yılında Fransa ile evlilik anlaşmasını onaylamıştır.