Asporça Hatun

Asporça Hatun, milattan sonra 1290 ile 1362'den sonraki bir dönemde yaşamış olan bir Bizans asilzadesi ve aynı zamanda Orhan Gazi'nin eşidir.

Soyu ve Evlilik Süreci

Asporça Hatun'un kökeni ve soyu oldukça tartışmalı bir konudur. Bazı kaynaklar onun İmparator III. Andronikos Palaiologos ve eşi Savoylu Anna'nın kızı olduğunu öne sürse de, bu durum oldukça düşük bir olasılıktır; çünkü İmparator III. Andronikos Palaiologos ile Asporça Hatun'un doğum tarihleri neredeyse aynıdır. Kardeşleri arasında IX. Mihail, Simonida Nemanjić, Demetrios Paleologos, John Paleologos ve Bartolomeos Paleologos bulunmaktadır.

Prenses Asporça'nın en büyük oğlu ve doğum tarihi bilinen çocuklarının tek olanı Şehzade İbrahim 1310 yılında dünyaya gelmiştir. Bu nedenle Asporça, o yıl veya ondan kısa bir süre önce Orhan Gazi ile evlenmiştir. Ancak bu evliliğe rağmen savaş bir süre daha devam etmiştir. Evliliğin ardından Asporça Hatun, Orhan Gazi'nin ilk eşi Nilüfer Hatun gibi İslamiyeti kabul ederek Müslüman olmuştur. Bu birliktelikten Eskişehir Sancak beyi olacak olan Şehzade İbrahim, Şehzade Şerefullah, Selçuk Hatun ve Fatma Hatun dünyaya gelmiştir. Hem Bizanslı hem de Türk tarihçiler, onun daha fazla çocuğu olduğuna inanmaktadır.

Vakfiyeleri ve Halk Tarafından Sevilmesi

1323 yılında kurmuş olduğu vakfiyesinde oğlu Şehzade İbrahim'i mütevelli tayin eden Asporça Hatun, yaptığı hayır hasenat ile halkın sevgisini kazanan bir kadın olmuştur. Vakfedilen mülklerin gelirine konan şartlar şu şekilde sıralanmaktadır: Pazartesi ve cuma geceleri üç hafızın Asporça Hatun ve çocuklarına Kur'an okuması, Ramazan ve Kurban Bayramlarında fakirlere yemek dağıtılması ile kandil gecelerinde kandillerin yakılmasıdır.

Ayrıca Osman Gazi gelinine Narlı, Kiyaklı, Çepni, Yörüklü ve Frenkli köylerini ve daha birçok araziyi hibe etmiştir.

Ölümü, Defni ve Ardından Yazılanlar

1362 yılında Orhan Gazi vefat edince tahta Nilüfer Hatun'dan olan oğlu I. Murad çıkmıştır. Bazı kaynaklara göre Şehzade İbrahim, kardeşi Murad’ın saltanatını kabul etmeyerek isyan etmiş ve bunun üzerine I. Murad’ın emriyle idam edilmiştir. 1362 yılından sonra hayatını kaybeden Asporça Hatun, ölümünün ardından Bursa'da Orhan Gazi'nin türbesine defnedilmiştir.

Ancak yüzyıllardır süren deprem ve yangınlar nedeniyle 19. yüzyılda Bursa'nın padişah türbeleri onarılmış olup, şu anda Asporça Hatun ve büyük oğlu Şehzade İbrahim'in lahitleri I. Osman'ın türbesinde bulunmaktadır. Asporça Hatun'a izafe edilen kabre asılı levhadaki manzume, İbrahim Hoci ve Ahmed Tevhid tarafından Tarih-i Osmanî Encümeni Mecmuası'nda yayımlanmıştır.