Roman Soykırımı'nı Anma Günü

Roman Soykırımı: Porajmos ve 2 Ağustosun Anlamı

Roman Soykırımı'nı Anma Günü, İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ve müttefikleri tarafından gerçekleştirilen ve Porajmos olarak adlandırılan büyük felaketin kurbanlarını yad etmek amacıyla her yıl 2 Ağustos tarihinde düzenlenmektedir. Bu tarihin seçilmesinin trajik bir nedeni bulunmaktadır; 1944 yılının 2 ile 3 Ağustos tarihleri arasındaki gecede, Auschwitz toplama kampındaki Çingene aile kampında bulunan çoğunluğu çocuk, kadın ve yaşlılardan oluşan 2.897 Roman katledilmiştir. Genel tahminlere göre, soykırım boyunca hayatını kaybedenlerin sayısı 220 bin ile 500 bin kişi arasında değişiklik göstermektedir.

Uluslararası Anma Süreçleri ve Kurumsal Adımlar

Anma etkinliklerinin kurumsallaşması noktasında çeşitli ülkeler ve kurumlar önemli adımlar atmıştır. 2004 yılında Ukrayna Yüksek Şurası, anma gününe ilişkin yasal bir düzenleme yapmıştır. 2009 yılında Sırbistan Ulusal Roman Kongresi ile Uluslararası Roman Birliği, soykırımın anılması yönünde teklifler sunmuştur. 2011 yılında ise Polonya Sejm'i, Roman ve Sinti Soykırımı'nı Anma Günü'nü resmileştirmiştir. Bugün Çekya, Hırvatistan, Litvanya ve Slovakya gibi ülkeler de 2 Ağustos tarihini anma günü olarak kabul etmektedir. Avrupa Parlamentosu, 15 Nisan 2015 tarihinde aldığı kararla, İkinci Dünya Savaşı'nda yaşanan bu büyük acının Avrupa Roman Holokostu'nu Anma Günü olarak anılması gerektiğini ilan etmiştir. Avrupa Konseyi bünyesinde de bu trajediyi hatırlatan resmi törenler gerçekleştirilmektedir.

Farklı Coğrafyalarda Anma Günleri

Dünya genelinde Roman soykırımının anıldığı tarihler farklılık gösterebilmektedir. Almanya, Finlandiya, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Letonya, Portekiz ve Slovenya gibi ülkeler, anma faaliyetlerini Uluslararası Holokost'u Anma Günü ile birleştirerek 27 Ocak tarihinde gerçekleştirmektedir. Bazı ülkeler ise birden fazla tarihe işaret etmektedir; Çekya soykırımı dört farklı günde, Letonya ise üç farklı tarihte anmaktadır. Sırbistan'da ise 16 Aralık tarihi özel bir yere sahiptir; bu tarih, Heinrich Himmler'in 1942 yılında Romanların sistematik olarak toplama kamplarına sevk edilip imha edilmesini emrettiği günün yıl dönümü olarak kabul edilmektedir.