Kemalpaşa, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin batısında Bornova ve Buca, güneyinde Torbalı ve Bayındır ilçeleri, kuzeyinde Manisa ilinin Yunusemre ve Şehzadeler ilçeleri, doğusunda ise Turgutlu ilçesi bulunmaktadır.

Tarihçe

Kentin Antik ve Orta Çağ'daki adı Nymphaion'du (Grekçe: Νύμφαιον). 13. yüzyılda, İznik İmparatorları'nın gözde kışlık ikametgâhı hâline gelmesiyle Geç Bizans döneminde önem kazandı. İmparator III. İoannes Dukas Vatatzes tarafından burada, kalıntıları günümüze kadar iyi korunmuş bir saray inşa ettirildi. İznik sarayıyla kurulan bu yakın ilişki, Nymphaionu imparatorluk siyasetinin merkezlerinden biri hâline getirdi: kent bir başpiskoposluk makamına yükseltildi; III. İoannes son aylarını burada geçirdi ve hem II. Theodoros Laskaris hem de VIII. Mihail Palaiologos burada taç giydi. 1214 ve 1261 yıllarında yapılan ve her ikisi de ‘Nymphaion Antlaşması olarak anılan iki önemli 13. yüzyıl antlaşması, İtalyan devletleriyle burada imzalandı. Bunlardan ikincisi, bölgenin geleceği üzerinde büyük etki yaratarak Smyrna'nın (İzmir) fiilen Ceneviz Cumhuriyeti'ne bırakılmasına yol açtı. 13. yüzyılın sonlarında Nymphaion, Türk beyliklerinin ilerleyişine karşı önemli bir Bizans kalesi hâline geldi; İmparator II. Andronikos Palaiologos ile ünlü general Aleksios Filanthropenos 1290'larda burayı karargâh olarak kullandılar. Kent 1315 yılında Saruhan Beyliği tarafından ele geçirildi. 1867'de Nif, Aydın Vilayeti'nin Saruhanlı sancağına bağlı bir bucaktı. Daha sonra 1900'de İzmir sancağına bağlanmış, 1901'de ise kaza (ilçe) olmuştur. 16 Mayıs 1919'dan 8 Eylül 1922'ye kadar Yunan işgali altında kalmıştır. 9 Eylül 1922'de Mustafa Kemal Paşa Nif'e gelmiş, ordunun İzmir'e girişini buradan takip etmiş ve geceyi burada geçirmiştir. Bu olayın anısına 1923'te ilçenin adı Kemalpaşa olarak değiştirilmiştir.

Coğrafya

İzmir'in doğusunda yer alan Kemalpaşa'nın batısında Bornova ve Buca, güneyinde Torbalı ve Bayındır ilçeleri, kuzeyinde Manisa ilinin Yunusemre ve Şehzadeler, doğusunda Turgutlu ilçeleri bulunmaktadır. İlçe 681 km² yüzölçümü ve 48 mahallesi ile İzmir ilinin en büyük ilçeleri arasında yer alır. Nif Dağı ilçe sınırları içerisindedir.
Kemalpaşa ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 205 metredir.