Honduras, Orta Amerika'da bir ülkedir. Batıda Guatemala, güneybatıda El Salvador, güneydoğuda Nikaragua, güneyde Fonseca Körfezi'ndeki Pasifik Okyanusu ve kuzeyde Karayip Denizi'nin büyük bir koyu olan Honduras Körfezi ile çevrilidir. Başkenti ve en büyük şehri Tegucigalpa'dır.
Honduras, 16. yüzyıldaki İspanyol sömürgeleştirmesinden önce, özellikle Maya olmak üzere birçok önemli Mezoamerikan kültürüne ev sahipliği yapmıştır. İspanyollar, Katolikliği ve günümüzde baskın olan İspanyol dilini, yerli kültürle harmanlanmış birçok gelenekle birlikte getirmişlerdir. Honduras 1821'de bağımsızlığını kazanmış ve o zamandan beri bir cumhuriyet olmuştur, ancak sürekli olarak birçok sosyal çatışma ve siyasi istikrarsızlık yaşamış ve Batı Yarımküre'nin en yoksul ülkelerinden biri olmaya devam etmektedir. 1960 yılında, Miskito Sahili'nin kuzey kısmı Uluslararası Adalet Divanı tarafından Nikaragua'dan Honduras'a devredilmiştir.
Ülkenin ekonomisi öncelikle tarımsaldır ve bu da onu 1998'deki Mitch Kasırgası gibi doğal afetlere karşı özellikle savunmasız hale getirmektedir. Honduras'ın İnsani Gelişme Endeksi 0,624 olup dünyada 138. sırada yer almaktadır. 2022 yılında, Honduras Ulusal İstatistik Enstitüsü'ne (INE) göre, ülke nüfusunun %73'ü yoksulluk içinde ve %53'ü aşırı yoksulluk içinde yaşamaktaydı. Alt sınıf öncelikle tarımsal temellidir, zenginlik ise ülkenin kentsel merkezlerinde yoğunlaşmıştır. Ülke, Latin Amerika'nın ekonomik eşitsizliğinin en yüksek olduğu ülkelerden biridir. Honduras toplumu ağırlıklı olarak Mestizo'dur; ancak Honduras'ta önemli yerli, siyah ve beyaz topluluklar da bulunmaktadır.
20. yüzyılın başlarında Honduras, çıkarları Amerika Birleşik Devletleri tarafından askeri olarak korunan uluslararası tarım şirketlerinin egemenliği altındaydı. "Muz cumhuriyeti" terimi, başlangıçta Honduras'ın siyasi olarak istikrarsız, şirketlerin egemen olduğu demokrasisini tanımlamak için kullanılmıştır. Ülkenin sivil hükûmeti 1963'te bir askeri darbeyle devrilmiş ve ülke 1979'da sivil yönetime geri dönmüştür. Amerika Birleşik Devletleri, 1980'lerde Honduras'taki askeri varlığını yeniden kurmuş ve Honduras'ı Contra savaşında Nikaragua hükûmetine karşı bir operasyon üssü olarak kullanmıştır.
2009'da bir askeri darbe Manuel Zelaya hükûmetini devirmiş ve ardından gelen 2013 ve 2017 başkanlık seçimlerinde seçim hileleri iddiaları tartışmalara yol açmıştır. 2021'de Xiomara Castro başkanlığa seçilmiş ve 2009 darbesinden bu yana ilk kez sol iktidara geri dönmüştür. Nasry Asfura, ABD'nin seçimlere müdahalesi ve hile iddiaları arasında 2025 seçimlerini kazanmıştır. Honduras yaklaşık 112.492 km² (43.433 mil²) alana yayılmış olup 10 milyonu aşan bir nüfusa sahiptir. Kuzey kısımları, bölgenin demografik yapısı ve kültüründe de yansıdığı gibi, batı Karayip bölgesinin bir parçasıdır. Honduras, mineraller, kahve, tropikal meyveler ve şeker kamışı gibi zengin doğal kaynaklarının yanı sıra uluslararası pazara hizmet veren büyüyen tekstil endüstrisiyle de bilinir.
Coğrafya
Orta Amerika'da, Karayip Denizi kıyısında, Guatemala ve Nikaragua arasında ve Kuzey Pasifik Okyanusu kıyısında, El Salvador ve Nikaragua arasında yer alır. Alçak arazilerde subtropikal iklim, yükseklerde ve dağlarda ise ılıman iklim görülmektedir. İç kısımlarda çoğunlukla dağlar, kıyı bölgelerinde dar ovalar yer almaktadır. Ülkenin en yüksek noktası: Cerro Las Minas 2,870 m olup ülkede kereste, altın, gümüş, bakır, kurşun, çinko, demir, antimon, kömür, balık, hidro enerji gibi doğal kaynaklar bulunmaktadır. Hafif depremler yaygındır; Karayip kıyılarında kasırga ve su baskınları zarara yol açar. Yazları sıcak ve kurak kışları bol yağışlıdır.
Nüfus
Nüfusu 6,7 milyona varan Honduras'ta kilometrekareye 60 kişi düşmektedir. Halkın yarısından çoğu kırsal (%53) alanda yaşamaktadır fakat 1998'deki Mitch kasırgasının ardından şehre göçte artış gözlenmiştir.
Honduras halkı kökenlerine göre üç ana gruba ayrılır:
ladinos: Maya soyundan gelirler ve halkın %90'ını oluştururlar.
garífuna: Siyah tenli Karayip bölgesi insanlarıdırlar. Nüfusun %2'sini (180.000) oluştururlar.
indígenas: (yerliler)
Miskitolar: 35.000 kişi
Sumu Twahka: 730 kişi
Paya: 3000 kişi
Lenca: 80.000 - 100.000 kişi
Chortí: 55.000 kişi
Jicaque/Tolupane
Son dönemde ortalama yaşam süresi kadınlarda 67, erkelerde ise 65 yıla yükselmiştir. Ülkede her 1600 kişiye bir doktor düşerken her 900 kişiye de hastanede bir yatak düşmektedir. Binde 30 bebek ölümlerine rastlanmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre halkın gıda gereksinimi %98'lik bir oranla giderilmesine rağmen halkın yarısına yakın bir kısmı hatalı veya yetersiz beslenmeden muzdariptir.
Ülkede okuma yazma oranı %76'dır (kadınlarda ve erkeklerde ortalama aynı). Kırsal alanda okuma yazma oranı şehre kıyasla oldukça düşüktür.
Son yıllarda gözlenen hızlı nüfus artışı (2004 verilerine göre %2,2) nedeniyle Honduras'ta nüfusun yarısından çoğunu 18 yaşın altındaki çocuklar ve gençler oluşturmaktadır. Nüfus, son dönemdeki hızıyla artmaya devam ederse 2025'te toplam nüfusun 14 milyona ulaşması beklenmektedir. Yalnız hızlı nüfus artışı Honduras'ta fakirliğin sebebi olarak görülmemektedir.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!