Anavatanına Dönenler Günü (Çerkesler)

Çerkes Kimliğinin Kökleri ve Adige Tanımı

Kuzey Kafkasya topraklarının kadim yerlisi olan Çerkesler, kendilerini ifade etmek için Adige ismini kullanırlar. Bu ismin kökenine dair iki baskın görüş mevcuttur. Birincisi, yüksek anlamına gelen atığe kelimesinden türediği ve dağlarda yaşayan bu halkın coğrafi karakterini yansıttığı yönündedir. İkinci görüş ise Orta Çağ döneminde yaşayan Zih halkının kullandığı Adzığa isminin zamanla günümüzdeki formuna evrildiği üzerinedir.

Çerkes İsminin Etimolojik Yolculuğu

Çerkes isminin kaynağı tarih boyunca tartışmalı bir konu olmuştur. Antik Yunan kaynaklarında Sirakes olarak geçen bu topluluk, Moğolca kökenli yol kesen anlamına gelen Jerkes isminin zamanla yerleştiği veya Kıpçak Türkçesinde asker doğrayan manasına gelen bir ifadeden türediği düşünülmektedir. Tarih boyunca Arap kaynaklarında Kaşak, Rus kayıtlarında Kassog ve antik dönemde Zih olarak anılan halk, Rus etkisiyle beraber günümüzdeki ismini evrenselleştirmiştir.

Sürgün ve Soykırımın Gölgesinde Bir Tarih

Çerkesya coğrafyası, tarihin her döneminde yoğun istilalara maruz kalmış, bu izolasyon ve bitmeyen savaşlar Çerkes ulusal kimliğini şekillendirmiştir. Rus İmparatorluğu tarafından gerçekleştirilen büyük çaplı bir sürgün ve soykırım neticesinde nüfusun büyük bir kısmı yok edilmiş, kalanlar ise Osmanlı topraklarına göç etmeye zorlanmıştır. Bu trajedi, günümüzde 21 Mayıs 1864 Çerkes Sürgünü ve Soykırımı Anma Günü olarak yaşatılmaktadır.

Diasporada Çerkeslerin Rolü

Sürgün edildikleri coğrafyalarda önemli roller üstlenen Çerkesler, gittikleri her yerde kalıcı izler bırakmışlardır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda ve Türk Kurtuluş Savaşı içinde aktif görev almış, Ürdün'de başkent Amman'ı kurmuş, Suriye ve Libya ordularında üst rütbelere erişmiş ve Mısır'ın kurucu unsurları arasında yer almışlardır. Sünni Müslüman kimlikleriyle öne çıkan bu halk, yeşil zemin üzerine on iki yıldız ve üç çapraz oktan oluşan Çerkes bayrağı ile millî değerlerini temsil etmektedir.