Ay Tutulmasının Temel Mekaniği

Ay, kendi yörüngesinde dolanırken kimi zaman Dünya'nın gölgesine girer ve bu büyüleyici gök olayına Ay tutulması adı verilir. Tarihler 28 Ağustos 2007 gününü gösterdiğinde, tam 90 dakika süren görkemli bir tam Ay tutulması meydana gelmiştir. Bu süreçte Ay, Dünya'nın penumbra olarak adlandırılan Güneş lekesi bölgesinin dış ve parlak kısmına UTC saatiyle 07:53:39'da giriş yapmıştır. Ardından ilk parçalı tutulma, en doğuda UTC saatiyle 08:51:16 itibarıyla Ay'ın umbra adı verilen gölgeli kısmına girmesiyle resmen başlamıştır.

Dünya Genelinde Gözlem Alanları

Bu muazzam gök olayının görünümü için en elverişli yer okyanuslar olmuştur, zira en büyük tutulma anında yani UTC 10:37:22'de Ay, Fransız Polinezyası'nın zenitindeydi. Kanada'nın Pasifik bölgesi ve kıtasal Birleşik Devletler bütün bu olaya kusursuz bir şekilde tanıklık etmiştir. Avustralya'nın doğusu, Yeni Zelanda'nın büyük kısmı, bütün Pasifik Adaları ki Yeni Gine hariçtir, Chukchi Adaları burnu ve Rusya da bu şölene ortak olan bölgeler arasında yer almıştır. Amerikalıların çoğunluğu tutulmanın özetini gözlemleme şansı yakalarken, bazı bölgelerde Ay batımı zamanı bu olayla eş zamanlı gerçekleşmiştir. Buna karşın Sibirya, Rusya'nın uzakdoğu kesimi, Doğu ve Güneydoğu Asya'nın geri kalanı ile Avustralya'nın kalanı tutulmanın başlangıcını kaçırmıştır çünkü bu anlar Ay'ın yörünge hareketi sırasında yaşanmıştır. Filipinler özellikle Metro Manila bölgesi, yoğun bulutlar ve yağmura denk gelen mevsim sebebiyle nadir gerçekleşen bu tutulmayı tamamen kaçırmış ve bölgedeki pek çok gözlemciyi üzmüştür. Benzer şekilde Port Moresby başta olmak üzere Yeni Gine'de de bulutlar gözleme engel olmuştur. Grönland, Batı Rusya'yı içeren Avrupa, Afrika, güneybatı Asya, batı merkezi Asya ve batı güney Asya ise Ay tutulmasını tamamen kaçıran diğer coğrafyalar olmuştur.

Diğer Tutulmalarla İlişkisi ve Döngüler

2007 yılı içerisinde meydana gelen iki Ay tutulmasının ikincisi olma özelliğini taşıyan bu olay, gökbilim açısından pek çok döngüyle de ilişkilidir. En uzun ve en derin Ay tutulmasının bu tarihten 7 yıl sonra görülebileceği bilinmektedir. Daha geriye gidildiğinde, 16 Temmuz 2000 tarihindeki tutulmada Ay, Dünya'nın gölge merkezinin iki yay dakikası içinden geçmiştir. Sonraki en uzun Ay tutulması ise 15 Haziran 2011 tarihinde gerçekleşecektir. Söz konusu bu tutulma, her 18 yıl 11 günde bir tekrarlanan Saros cycle 128 serisinin bir parçasıdır. Serinin bir önceki tutulması 17 Ağustos 1989 tarihinde yaşanmış olup, bir sonraki halkası 7 Eylül 2025 tarihinde görülecektir. Bu serinin ilk tam Ay tutulması tarihi 21 Mayıs 1845 iken, sonraki tam tutulması 21 Ekim 2097 tarihinde olacaktır. Ayrıca bu serinin tarihteki en uzun tutulması, toplam 102 dakika süren 26 Temmuz 1953 tarihindeki olaydır. 28 Ağustos tarihi ile aynı güne denk gelen Metonik ikiz tutulma da mevcuttur ancak bu olay 19 yıl sonra 2026 yılında gerçekleşecektir.