Garry Kimovich Kasparov (Rusça: Га́рри Ки́мович Каспа́ров, Rusça telaffuz: [ˈɡarʲɪ ˈkʲiməvʲɪtɕ kɐˈsparəf]; doğum Garik Kimovich Weinstein, 13 Nisan 1963), 1985-2000 yılları arasında dünya şampiyonu olan Rus (geçmişte Sovyet) satranç büyükustası.
1985'te Anatoli Karpov'u yenerek dünya şampiyonu unvanını kazandı, bu unvanı 2000'de yenildiği Vladimir Kramnik'e devretti. Onun Temmuz 1999'daki FIDE Rating listesinde gerçekleştirdiği 2851 ELO puanı yalnızca Magnus Carlsen tarafından geçildi. Pek çok kişi kendisini tarihte görülmüş en güçlü oyuncu olarak değerlendirmektedir. 10 Mart 2005'te bir daha satranç turnuvalarına katılmayacağını açıkladı.
Kasparov satrançtan emekli olduğundan beri zamanını yazmaya ve politikaya adadı. İlk kez 2003'te yayınlanan My Great Predecessors adlı kitap serisi, kendisinden önceki dünya şampiyonu satranç oyuncularının tarihini ve oyunlarını ayrıntılarıyla anlatıyor. Birleşik Sivil Cephe hareketini kurdu ve Vladimir Putin'in yönetimine ve politikalarına karşı çıkan bir koalisyon olan Diğer Rusya'nın bir üyesiydi.
2008'de, o yılki Rusya başkanlık yarışına aday olma niyetini açıkladı ancak kampanyasında "resmi engellemeyi" suçladığı lojistik sorunlarla karşılaştıktan sonra geri çekildi. 2011'de başlayan Rus kitlesel protestolarının ardından, Haziran 2013'te zulüm korkusu nedeniyle yakın gelecekte Rusya'yı terk ettiğini duyurdu. Rusya'dan kaçışının ardından ailesiyle birlikte New York'ta yaşadı. 2014'te Hırvatistan vatandaşlığını aldı ve Split yakınlarındaki Podstrana'da ikamet etti.
Kasparov, İnsan Hakları Vakfı'nın başkanıdır ve Uluslararası Konseyine başkanlık etmektedir. 2017'de, ABD'de ve yurtdışında liberal demokrasiyi destekleyen ve savunan bir Amerikan siyasi örgütü olan Demokrasiyi Yenileme Girişimi'ni (RDI) kurdu. Grubun başkanlığını yürütüyor. Kasparov aynı zamanda yazılım şirketi Avast'ın güvenlik elçisidir.

Ailesi ve erken kariyeri

Kasparov, 1963'te SSCB'nin Bakü şehrinde (günümüzde Azerbaycan), Garik Kimovich Weinstein (Rusça: Гарик Вайнштейн) ismi ile dünyaya geldi. Babası Kim Moiseyeviç Weinstein Yahudi, annesi Klara Shagenovna Kasparova ise bir Ermeni idi. Kasparov kendini "kendinden-menkul-Hristiyan" olarak nitelendirdi ve kendini şöyle tanımladı: "Yarı Ermeni, yarı Yahudi olmama rağmen ben kendimi Rus kabul ediyorum. Çünkü anadilim Rusça, Rus topraklarında öğrenim gördüm ve Rus kültürüyle büyüdüm."
Kasparov, Mihail Botvinnik'in satranç okulunda satranç eğitimini aldı. 13 yaşında 9 üzerinden 7 puan alarak 1976'da Tiflis'te gerçekleştirilen Sovyet Küçükler Şampiyonası'nı kazandı. Sonraki yıl da bu başarıyı tekrarlayarak 9 üzerinden 8,5 puan aldı.
1978'de Minsk'te gerçekleşen Sokolski Memorial Turnuvası'na katıldı. Turnuvaya davet edilmeden katılmıştı, fakat turnuva birincisi olarak "usta" unvanını aldı. Kasparov bu başarısını, hayatının dönüm noktası olarak değerlenmişti ve bu başarının kendisini satrancı meslek olarak seçmesinde yüreklendirdiğini belirtti. Bir yazısında "Yaşadığım sürece Sokolski Memorial'i hatırlayacağım" demiştir.
Kasparov FIDE sıralamasında hızla yükseldi. Rusya Satranç Federasyonu'nun dikkatsizliği ile Garri Kasparov, yeterli olmamasına rağmen, Banya Luka'da "büyükustalar" turnuvasına katıldı. Bu üst düzey turnuvada 2595 puan elde etmeyi başardı. Bu, Kasparov'un üst düzey oyuncular arasına yükselmesine yetti.
Bir sonraki yıl, 1980'de Batı Almanya, Dortmund'daki Dünya Gençler Şampiyonası'nı kazandı.
Bu sıralarda Kasparov dünya şampiyonu Anatoli Karpov ile oyun oynama şansı arıyordu. Ama öncesinde adaylar turnuvasını geçmesi gerekiyordu.

1984 Dünya Şampiyonası

1984'te Anatoli Karpov ile Garri Kasparov arasında oynanan dünya şampiyonluğu oyunu, ortaya çıkan sonuç itibarıyla satranç tarihindeki en tartışmalı maçlardan biri oldu. Galibiyet sayısı 6'ya ulaşan tarafın şampiyon olacağı oyuna Karpov çok iyi başladı ve ilk 6 maçta 4 galibiyet alarak 4-0'lık skoru yakaladı. Karpov'un kazanması için sadece 2 oyun daha alması yeterliydi ama Kasparov buna izin vermemek için elinden geleni yaptı. Arka arkaya 17 maç berabere bitti ve sonunda Karpov bir galibiyet daha aldı ve skoru 5-0 yaptı. Şampiyonluğa ulaşması için önünde sadece 1 galibiyet kalmıştı. Daha sonra 32'nci oyuna kadar yine beraberliklerle geçti ve Kasparov sonunda ilk galibiyetini aldı.
Bu noktadan sonra Kasparov'dan 11 yaş büyük olan Karpov fiziksel olarak neredeyse tükenmişti. Karşılaşma boyunca toplam 10 kg verdi. Birkaç oyun sonra Kasparov üst üste 2 galibiyet daha alıp skoru 5-3'e getirdi. Maç sırasında birkaç kere hastaneye kaldırılan Karpov'un durumu iyi değildi. Karpov her ne kadar iyi olduğunu ve maça devam etmek istediğini söylese de doktorlar durumunun iyi olmadığını ve devam edemeyeceğini söylüyorlardı. Kasparov ise 5-3 geride olmasına rağmen son 2 oyunu kazanmış olmanın verdiği moralle maçın favorisi olduğunu düşünüyordu ve maça devam etmek istiyordu. Ama FIDE Başkanı Florencio Campomanes iki oyuncunun da maça devam etmek istemesine rağmen, maçın uzunluğu nedeniyle iki oyuncunun da sağlığının zorlandığı gerekçesiyle maçın iptal edildiğini ve yeni maçın birkaç ay sonra yapılacağını açıkladı. Böylece ilk defa bir dünya şampiyonluğu maçı sonuç elde edilmeden bitirilmiş oldu.