Çeçenler (Çeçence: Hохчи Nohçi), Kafkasya’nın kuzeydoğu kesiminde, Sunja ve Argun ırmakları civarında yaşayan yerli Kafkasya halkı. Kendilerini Nohçi (tekil Nohçi veya Nohço) olarak adlandırırlar. Bu ad, Çeçenlerin Nohçmekhahoi adlı kabilesinden ve bu kabilenin topraklarından gelir.

Adın kökeni

Çeçen adı ilk kez 8. yüzyıl Arap kaynaklarında geçer. Yaygın bir geleneğe göre Rusçadaki Çeçen terimi, Çeçenler'in 1732’de Rus askerlerini yenilgiye uğrattığı Çeçen-aul köyüne dayanır. Ancak bunun yanlış olduğu, 1692’den önce Rus kaynaklarında Çeçen teriminin bulunmadığı, bu terimin muhtemelen Kabardeycedeki “Şaşen” adından geldiği ileri sürülür.
Çeçenler, dil ve etnik köken bakımından Vaynahlar (Nakh / Vaynakh) halklarına mensuptur. Topluluk, tarih boyunca pek çok güçlü devlete karşı sürdürdüğü silahlı direniş geleneğiyle tanınmıştır. Özellikle 19. yüzyılda Kafkasya'ya yönelik Rus askeri istilasına karşı uzun soluklu bir mücadele yürütmüşlerdir. 1944'te Sovyet yönetimi, Çeçen nüfusunu toplu olarak Orta Asya'ya sürgün etmiş; bu uygulama toplumun demografik yapısında kalıcı izler bırakmıştır.

Coğrafi dağılım

Çeçenler, Rusya'ya bağlı bulunan Çeçenistan'ın yerli halkıdır. Ülke, 1994-1996 arasındaki kanlı savaşta büyük zarar görmüş ve kentler yıkıma uğramıştır. 1996 yılında Çeçen direnişçiler ve Ruslar arasında ateşkes imzalanmıştır. Ateşkese rağmen Rusya bölgeden elini çekmemiş, ekonomik ambargo uygulamış, gizli servisi vasıtasıyla çeşitli eylemler gerçekleştirmiştir.
Çeçen nüfusunun önemli bir bölümü Rusya'nın başka bölgelerinde (özellikle Dağıstan ve Moskova'da) yaşamaktadır. Rusya dışında, Gürcistan, Türkiye, Ürdün ve Suriye'de de büyük ölçekli Çeçen nüfusu bulunmaktadır. Bu nüfus, 1850'lerdeki Kafkas savaşları sırasında Çeçenistan'dan göç edenlerin torunlarıdır. Bu dönemde Rusların ele geçirdiği ve Çeçenistan ile Kuzey Osetya topraklarının bir bölümünü de içeren yerler İnguşetya olarak adlandırılmıştır. Çeçenler, 1944 yılında Sovyet lideri Stalin'nin emriyle topraklarından sürülmüşlerdir. Ülkelerine ancak Stalin'in ölümünden sonra dönebilmişlerdir.