Eritre veya Eritre Devleti (IPA: /ˌɛrɨˈtreɪə/, /ˌɛrɨˈtriːə/) (Ge'ez: ኤርትራ ʾErtrā, Arapça: إرتريا Iritriya), Doğu Afrika'nın Afrika Boynuzu bölgesinde yer alan bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Asmara'dır. Ülke güneyde Etiyopya, batıda Sudan ve güneydoğuda Cibuti ile sınırlıdır. Eritre'nin kuzeydoğu ve doğu kısımları Kızıldeniz boyunca uzanan geniş bir kıyı şeridine sahiptir. Ülkenin toplam alanı yaklaşık 117.600km² (45.406 mil kare) olup, Dahlak Takımadaları ve Haniş Adaları'nın birçoğunu içermektedir.
Eritre'de bulunan hominid kalıntıları 1 milyon yıl öncesine tarihlenmektedir ve antropolojik araştırmalar, bölgenin insan evrimiyle ilgili önemli kayıtlar içerebileceğini göstermektedir. Eritre ve kuzey Etiyopya merkezli Aksum Krallığı, MS 1. veya 2. yüzyılda kurulmuş ve Maniheizm'in kurucusu Mani tarafından dünyanın dört büyük gücünden biri olarak kabul edilmiştir. Dördüncü yüzyılın ortalarında Hristiyanlığı benimsemiştir. 12. yüzyıldan itibaren Zagwe ve Solomonid hanedanlıkları, tüm platoyu ve Kızıldeniz kıyılarını değişken bir şekilde kontrol altında tuttu. Eritre'nin Mereb Melash ("Mereb'in Ötesi") olarak bilinen merkezi yaylaları, Etiyopya krallıklarının kuzey sınır bölgesiydi ve Bahr Negus ("Deniz Kralı") unvanına sahip bir vali tarafından yönetiliyordu.
16. yüzyılda, Osmanlıların yaylaları fethetme girişimleri başarısızlıkla sonuçlandı ve Osmanlılar, Eritre kıyı şeridiyle sınırlı kalacakları bir barış antlaşması imzalamak zorunda kaldılar. Mayıs 1865'te, kıyı ovalarının büyük bir kısmı Mısır Hidivliği'nin yönetimine girdi ve Şubat 1885'te İtalya'ya devredildi. 1885-1890 yılları arasında İtalyan birlikleri sistematik olarak Massawa'dan yaylalara doğru yayıldı ve sonunda 1889'da İtalyan Eritre kolonisinin kurulmasına ve ülkenin bugünkü sınırlarının belirlenmesine yol açtı. İtalyan yönetimi 1942 yılına kadar devam etti; bu tarihte Eritre, II. Dünya Savaşı sırasında İngiliz Askeri Yönetimi altına alındı; 1952'de BM Genel Kurulu kararıyla Eritre, yerel bir Eritre parlamentosuyla kendi kendini yönetecek, ancak dış ilişkiler ve savunma konularında on yıl boyunca Etiyopya ile federal bir statüye girecekti. Ancak 1962'de Etiyopya hükûmeti Eritre parlamentosunu feshetti ve Eritre'yi resmen ilhak etti. Eritre ayrılıkçı hareketi 1961'de Eritre Kurtuluş Cephesi'ni kurdu ve Eritre 1991'de fiili bağımsızlığını kazanana kadar Eritre Bağımsızlık Savaşı'nı yürüttü. Eritre, 1993'te bir bağımsızlık referandumunun ardından hukuken bağımsızlığını kazandı.
Günümüz Eritre'si, her birinin kendine özgü bir dili olan dokuz tanınmış etnik gruba sahip çok etnikli bir ülkedir. En yaygın konuşulan dil Tigrinya'dır. Diğerleri Tigre, Saho, Kunama, Nara, Afar, Beja, Bilen ve Arapça'dır. Tigrinya, Arapça ve İngilizce, üç çalışma dili olarak hizmet vermektedir. Çoğu sakin, Etiyopya Semitik dillerinden veya Kuşit dallarından Afro-Asyatik ailesinden diller konuşmaktadır. Eritre'de etnik Tigrinyalar nüfusun yaklaşık %50'sini oluştururken, Tigre halkı nüfusun yaklaşık %30'unu oluşturmaktadır. Buna ek olarak, Nilo-Sahara dillerini konuşan çeşitli Nilotik etnik gruplar da bulunmaktadır. Ülkedeki insanların çoğu Hristiyanlık veya İslam dinine mensuptur, küçük bir azınlık ise geleneksel inançlara bağlıdır.
Eritre, dünyanın en az gelişmiş ülkelerinden biridir. Üniter, tek partili başkanlık cumhuriyeti ve fiilen totaliter bir diktatörlüktür; ulusal yasama ve başkanlık seçimleri hiçbir zaman yapılmamıştır. Isaias Afwerki, 1993'teki resmi bağımsızlığından bu yana cumhurbaşkanlığı görevini yürütmektedir. Ülkenin insan hakları sicili dünyanın en kötüleri arasındadır. Eritre hükûmeti bu iddiaları siyasi amaçlı olarak reddetmiştir. Eritre, Afrika Birliği ve Birleşmiş Milletler üyesidir ayrıca Brezilya ve Venezuela ile birlikte Arap Birliği'nde gözlemci devlettir. Aralık 2025'te "kendisi gibi ülkelere karşı bir araç haline geldiği" gerekçesiyle çekilene kadar Hükûmetlerarası Kalkınma Otoritesi'nin bir parçasıydı.
Asmara, İtalyan sömürgeci şehir planlaması ve tasarımının etkisini yansıtan iyi korunmuş modernist mimarisi nedeniyle 2017 yılında Dünya Mirası Alanı olarak belirlenmiştir.

Tarihçe

Bölgeyle alakalı en eski referans Punt (veya Ta Netjeru, İlah'ın toprağı anlamındadır) Antik Mısırlar tarafından MÖ 12. ile 5. yüzyıllar arasında yazılmıştır.
Modern Eritre ismi ilk kez İtalyan sömürgeciler tarafından 19. yüzyılın sonlarında kullanıldı. O Yunanca Erithrá thálassa (Ἐρυθρὰ Θάλασσα) kelimelerinden Kızıldeniz için türetilen Erythraîa (Ερυθραία) isminin İtalyanca formudur.

Tarih öncesi

1995'te İtalyan araştırmacılar tarafından Buya (Eritrean Danakal)'de bulunan en eski insan yapıları biri Homo erectus ve eski Homo sapiens arasında bir ilişki olduğunu gösteriyor. Kafatasının 1 milyon yıldan daha eski olduğu görülüyor. Ayrıca Eritreli, Kanadalı, Amerikalı, Hollandalı bilim adamlarından oluşan Eritre Proje Araştırma Takımı 1999'da dünyadaki ilk kalıntıları Massawa'nın güneyindeki Zula bölgesinin yakınlarındaki bir yerde insanların ürün için kullanılan araçları, deniz kaynakları olduğunu keşfettiler.