Sovyetlerin Macaristan'ı işgali, Macaristan'ın II. Dünya Savaşı'nda mağlup olmasından sonra başlayıp, 45 yıl devam eden bir süreci ifade etmektedir. İşgal, 1991 yılında SSCB'nin dağılmasından kısa bir süre önce sona ermiştir.

II. Dünya Savaşı

Macaristan Krallığı, Üçlü Pakt'ın bir üyesi ve Nazi Almanyası'nın müttefiki olarak, Temmuz 1941'de Barbarossa Harekâtı'nda yer aldı. Macar kuvvetleri, Wehrmacht ile birlikte omuz omuza çarpışarak, Ukrayna üzerinden, Rusya'nın içlerine, Stalingrad'a kadar ilerlediler. 1943'ten sonra durum tersine dönmeye başladı. Kızıl Ordu, Sovyetler Birliği'nin savaşta kaybettiği toprakları tekrar ele geçirmeye başladı. Almanları ve müttefiklerini yenerek, batıya doğru hızla ilerleyerek, onların sınırlarına dayandı.
Olayların bu şekilde gelişmesi, Eylül 1944'te Budapeşte saldırısını beraberinde getirdi. Macar ordusu, Miklós Horthy hükûmeti tarafından 14 Ekim 1944 tarihinde SSCB ile imzalanan ateşkes anlaşmasına riayet etmedi. Sovyet ordusu Macarları ve müttefikleri Almanları yenerek, 13 Şubat 1945 tarihinde başkent Budapeşte'yi ele geçirdiler. Sovyet birlikleri, Ferenc Szálasi hükûmeti tarafından imzalanan ikinci ateşkes anlaşmasına da uymayan ve Almanlara sadık kalmayı tercih eden, son Macar ve Alman askeri yok edilene kadar askerî operasyonlarını sürdürdü.

Savaş sonrası Sovyet politikaları

Sovyetler Birliği, savaş sonrasında, ülkede komünist bir yönetimin tesis edilmesini sağlayıp, bundan iyice emin olduktan sonra, yönetimi Macar yetkililere devrettiler.
Kasım 1945'te yapılan seçimleri, oyların %57'sini alarak Bağımsız Çiftçiler Partisi kazandı. Mátyás Rákosi ve Ernő Gerő'nun liderliğindeki Macaristan Komünist Parisi ise, halkın ancak %17'sinin desteğini alabildi. Macaristan'daki Sovyet komutan Mareşal Kliment Voroshilov, Bağımsız Çiftçiler Partisi'nin hükûmeti kurmasına müsaade etmedi. Bunun yerine Voroshilov, komünistlerin kilit noktalarda olduğu bir koalisyon hükümeti kurdurdu. Daha sonraları Mátyás Rákosi, salam taktiği kullanıp, hükûmetteki ortaklarını nasıl teker teker saf dışı ettiği konusunda açıklamalar yapacaktı. Monarşi, 1 Şubat 1946 tarihinde resmen kaldırıldı ve II. Macaristan Cumhuriyeti kuruldu. Komünistlerin tedricen tüm yönetimi devralmaları 18 Ağustos 1949 tarihinde tamamlandığında, ülke artık Macaristan Halk Cumhuriyeti olarak anılmaktaydı.
Sovyet askerlerinin Macaristan'daki varlığı, SSCB ile 1949 yılında imzalanan karşılıklı işbirliği anlaşması ile yasal hale geldi. Böylelikle Sovyetler, ülkede askeri varlıklarını sürdürerek, tüm siyasi kontrolü ellerinde tutmayı garanti altına almışlardı. Macaristan'daki Sovyet askerleri, komuta merkezi Baden'de bulunan SSCB Merkez Ordu Grubu adı verilen askeri kuvvetin bir parçasıydı.