Cibali Tütün Fabrikası, 1884 yılında İstanbul'un Fatih ilçesi Cibali mahallesinde tarihi endüstri yapısı.

Kuruluşu ve Osmanlı Dönemi

19. yy. ortalarında Osmanlı İmparatorluğu mali olarak bir çıkmaza girmişti. Özellikle Kırım Savaşı'nın finansmanını sağlamak için dış borçlanma yolunu izlemişlerdi. Dış borçlanmanın artması da Osmanlı'yı borcu borçla ödemeye itmişti. Hazinesi tükenmeye başlayan ve yeteri kadar gelir elde edemeyen Osmanlı, bu borçları ödemek için çeşitli yollar aramaya başladı. Bu yollardan biri ise tütün vergileriyle borçları kapatmaya çalışmak oldu. Bunu yapma görevini ise Rüsum-ı Sitte İdaresine verdiler. Osmanlı Devleti, verdikleri bu karar ile gelirlerini arttırmışlar olsa da gelirin artması Avrupalı devletlerin de ilgisini çekmişti. Avrupalı devletler, gelen gelir ile borçların kapatılması için Osmanlıya baskı kurmaya başlamıştır. Daha sonraları Osmanlı, bu borçların ödenmesi için Duyun-ı Umumiye İdaresini kurmuştur. Kurula ise İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya-Macaristan, İtalya, Osmanlı Devleti ve Osmanlı Bankası adına 7 temsilci atamışlardır. Bu kurulun görevi ise Rüsum-ı Sitte'den gelen vergilerin hepsine el koymaktır. Sonrasında ise bu kurul yabancı şirketlerle bir anlaşma yapmış ve Reji İdaresini kurmuştur. Böylelikle Osmanlı'da tütün ile ilgili her şey yabancı ülkelerin kontrolü altına girmiştir. Cibali Tütün Fabrikası ise 1883 yılında Reji İdaresine bağlı bir Fransız şirket tarafından kurulmuştur.
O dönem Cibali, fakir ve gayrimüslim halkın yaşadığı bir semtti. Bu özellikleri onu bir Tütün Fabrikası kurmak için cazip bir yer haline getirmişti. O dönemlerde müslüman kadınların çalışma hakları yoktu ve çalışan kadınların çoğu gayrimüslim halktandı. Ayrıca halkın fakir olması da çalışacak işçi sayısını arttırıyordu. İlk zamanlarında sadece tütün işleme yaparken, 1900 yılında Fransa'dan gelen "Durant" isimli sigara makinesi ile sigara imalatı yapmaya da başlanmıştır.
Cibali tütün fabrikası bilinenin aksine sadece sigara üreten bir tütün fabrikası değildi.Tömbeki, puro, pipo tütünü, enfiye gibi çeşitli ürünleri de üretiyordu.
Sadece seri üretim değil ayrıca İstanbul genelinde özel sigara üretimleri de yapmışlardır. Yaklaşık 40 sene kadar Fransız şirketin yönettiği fabrika, Cumhuriyet ile birlikte, 1 Mart 1925 yılında Türkiye Cumhuriyeti tarafından işletilmeye başlanmıştır.

Cumhuriyet Dönemi

Fabrika Fransız şirketten devlete geçince ilk zamanlarda arzı karşılayamama sorunuyla karşılaşmış. Sonrasında yapılan eklemeler ve düzeltmelerle günde 30.000 kilo tütün işleme kapasitesine ulaşmıştır. Devlet eline geçtikten sonra işçilerin çalışma koşulları iyileştirilmiş ve fabrikada çeşitli tadilatlar yapılmıştır. 1936 yılına kadar fabrika Depo ve İmalathaneler Müdürlüğü çatısı altında faaliyet göstermiş, Sonrasında 2 sene Boğaziçi grubu tarafından sonrasında ise 1941 yılına kadar Üsküdar grubu tarafından yönetilmiştir. 1941 yılında bu iki grup İstanbul Depolar Müdürlüğü altında birleşmiştir. 1940 yılının sonlarına doğru ünlenmeye başlamış ve Tekel İdaresine ait en gelişmiş fabrikalardan biri olarak seçilmiştir.