São Paulo, São Paulo eyaletinin başkenti ve aynı zamanda Brezilya, Güney Amerika, Amerika kıtası ve Batı ve Güney yarımküre'nin en kalabalık şehridir. Şehir, ticaret, finans, kültür, gastronomi, sanat, moda, teknoloji, eğlence ve medya alanlarında uluslararası etkiye sahiptir ve UNESCO'nun Yaratıcı Şehirler Ağı tarafından "Film Şehri" ve "Dünya Gastronomi Başkenti" olarak, Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı (GaWC) tarafından ise alfa küresel şehir olarak listelenmiştir. Asya dışında nüfus bakımından en büyük kentsel alandır ve dünyanın en kalabalık Portekizce konuşan şehridir. Şehrin adı "São Paulo", Havari Pavlus'u onurlandırır ve şehir halkı paulistanos olarak bilinir. Şehrin Latince sloganı Non ducor, duco'dur ve "Yönlendirilmiyorum, ben yönlendiriyorum" anlamına gelir.
1554 yılında Cizvit rahipleri tarafından kurulan São Paulo, Amerika kıtasındaki en eski sürekli yerleşim yerlerinden biridir. Brezilya sömürge döneminde stratejik bir rol oynamış, ülkenin toprak ve ekonomik genişlemesi için Paulista bandeirantes (öncüler) yerleşimcilerinin seferlerinin merkezi ve başlangıç noktası olmuştur; ancak ekonomik zenginliği, 19. yüzyılın ortalarındaki Brezilya kahve döngüsü sırasında pekişmiştir. Bu dönemden itibaren, Ipiranga Çığlığı, Modern Sanat Haftası, 1932 Devrimi ve Diretas Já (Hemen Doğrudan Seçimler) hareketi gibi Brezilya tarihinin dönüm noktası olaylarına sahne olmuştur. 20. yüzyılda, Brezilya'daki sanayileşmeyle birlikte ana ulusal ekonomik merkez rolünü pekiştirdi ve bu da şehri, dünyanın en büyük Arap, İtalyan ve Japon diasporalarına ev sahipliği yapan, Bixiga, Bom Retiro ve Liberdade gibi etnik mahalleleri ve 200'den fazla farklı ülkeden insanı barındıran kozmopolit bir kaynaşma noktası haline getirdi. Şehrin metropol alanı olan Büyük São Paulo, 20 milyondan fazla sakiniyle Brezilya'nın en kalabalık ve dünyanın en kalabalık metropol alanlarından biridir. Büyük São Paulo çevresindeki metropol alanları arasındaki birleşme süreci, Güney Yarımküre'nin ilk mega kenti olan ve 30 milyondan fazla sakini bulunan São Paulo Makrometropolis'ini de oluşturdu.
São Paulo, Latin Amerika'nın en büyük kentsel ekonomisi ve dünyanın önemli finans merkezlerinden biridir, Brezilya GSYİH'sının yaklaşık %10'unu ve São Paulo eyaletinin GSYİH'sının üçte birinden biraz fazlasını temsil etmektedir (GSYİH'sı 1 trilyon reais sınırını aşan tek Brezilya şehri). Şehir, piyasa değeri bakımından Latin Amerika'nın en büyük borsası olan B3'ün genel merkezidir ve çoğunlukla Paulista, Faria Lima ve Berrini caddeleri çevresindeki bölgelerde çeşitli finans bölgelerine sahiptir. Brezilya'daki yerleşik çok uluslu şirketlerin %63'üne ve Brezilya bilimsel üretiminin yaklaşık üçte birinin kaynağına ev sahipliği yapan São Paulo, dünyanın en iyi 50 bilim ve teknoloji kümesi arasında yer almaktadır. Ana üniversitesi olan São Paulo Üniversitesi, genellikle Brezilya ve Latin Amerika'nın en iyisi olarak kabul edilir ve şehir, QS Dünya Üniversite Sıralamalarında düzenli olarak üniversite öğrencisi olmak için dünyanın en iyi şehirlerinden biri olarak sıralanır. Metropol ayrıca, Alto das Nações, Platina 220, Figueira Altos do Tatuapé, Mirante do Vale, Edifício Itália, Altino Arantes Building, North Tower ve daha birçokları dahil olmak üzere Brezilya'nın en yüksek gökdelenlerinden birkaçına ev sahipliği yapmaktadır. En iyi temel sanitasyona sahip eyalet başkentidir, FIRJAN Belediyeler Kalkınma Endeksi'ne (2025) göre ikinci en gelişmiş şehirdir, Brezilya'da Sosyal İlerleme Endeksi'nde (IPS) altıncı sıradadır ve ülkenin en ağaçlık dokuzuncu şehridir, bu da ona Birleşmiş Milletler'den (BM) "Dünyanın Ağaç Şehri" ve "İbero-Amerikan Yeşil Başkenti" uluslararası unvanlarını kazandırmıştır, ayrıca Guinness Dünya Rekorları tarafından "dünyanın en büyük gıda güvenliği programı" olarak da tanınmıştır.
Caipira kültürü ve mutfağı, sertanejo müziği, Brezilya hip-hop ve rock müziği, samba paulista gibi sayısız sanatsal, kültürel ve gastronomik ifadenin ve bauru, beirute, calabresa, coxinha, dadinho, parmegiana, pastel de feira ve picanha gibi yemeklerin doğduğu ve yayıldığı yer olan şehir, dünyanın en önemli kültürel, gastronomik ve eğlence merkezlerinden biridir. Latin Amerika Anıtı, Ibirapuera Parkı, São Paulo Sanat Müzesi, Pinacoteca, Cinemateca, Itaú Kültür Merkezi, Ipiranga Müzesi, Catavento Müzesi, Futbol Müzesi, Portekiz Dili Müzesi ve Görüntü ve Ses Müzesi gibi anıtlar, parklar ve müzeler burada bulunmaktadır. São Paulo ayrıca São Paulo Sanat Bienali, São Paulo Moda Haftası, Lollapalooza, Primavera Sound, Comic Con Experience ve New York Şehri Onur Yürüyüşü'nden sonra dünyanın en büyük ikinci LGBT etkinliği olan São Paulo Gay Pride Geçit Töreni gibi ilgili kültürel etkinlikler de düzenlemektedir. São Paulo ayrıca 1950 ve 2014 FIFA Dünya Kupaları, 1963 Pan Amerikan Oyunları, São Paulo Indy 300 ve NFL Brezilya Oyunları gibi birçok spor etkinliğine ev sahipliği yapmış, bunun yanı sıra yıllık Brezilya Formula 1 Grand Prix'sine ve Saint Silvester Yol Yarışına da ev sahipliği yapmıştır.
Tarih
1554'te Manuel da Nóbrega ve José de Anchieta tarafından Cizvit misyonerler için bir tür karakol olarak kurulan São Paulo, 17. yüzyılda altın aramaya gelen öncü bandeirante'lerin yaşadığı şehir olarak ön plana çıkmaya başladı. Brezilya'nın iç kesimlerinde 1694'ten başlanarak altın bulunmasıyla São Paulo öncü ve kaşifler için bir durak noktası olmasıyla ekonomisi gelişmeye başladı.
Minas Gerais'te, Ouro Preto'da (1694), Mato Grosso'da (1718) ve Goiás'ta (1725) altın bulunması üzerine, XVIII. yüzyılda altın ve değerli taş peşine düştüler. O zamanlar Brezilya dünyanın en büyük altın üreticisiydi: madenlerin yanı başında fazenda denilen ve yerleşim bölgelerinin yakınında yer alan büyük tarım alanları besin tarımına ayrıldı. Bunun üzerine São Paulo nüfusunda ciddi bir azalma meydana geldi.
1840'ta imparatorluk tacını giyen Pedro II, özellikle 1854'ten sonra (Paraná hükûmeti) büyük toprak sahipleri yararına geniş bir iktisadi gelişme siyaseti başlattı (kara ve demiryollarının yapımı). Büyük toprak sahipleri, 1860'tan sonra geniş çaplı bir kahve tarımına giriştiler. Bu Guyana kökenli tarım XVIII. yüzyıl sonunda Para'ya, daha sonra Rio ve São Paulo bölgelerine yayıldı, oradan da 1880'den 1929'a dek kesintisiz biçimde, São Paulo yaylalarını kapladı.
Pedro II, ülkenin değerlendirilmesini hızlandırmak için, 1860'tan sonra, Brezilya'nın güney kesimine Avrupa'dan göçmen (alman göçmenler) gelmesini destekledi.
Bununla birlikte gerçek iktidar, topraklara ve insanlara egemen olan oligarşilerin; "coronel"lerin elindeydi. Kahve tarımının, yani São Paulo eyaletinin Brezilya iktisadındaki öneminin günden güne artması, hükûmet üyelerinin çoğunluğunun Nordeste halkından değil, São Paulo eyaleti halkından seçilmesine ve 1906'daki aşırı üretim bunalımı sırasında devletin kahve üreticilerine para yardımı yapmasına yol açtı.
çok sayıda göçmenin gelmesiyle (İtalyanlar, İspanyollar, Portekizliler) şehrin nüfusu hızla artmaya başladı.
18.'in yüzyıl sonu ve 19. yüzyılda bölgedeki şeker ve kahve ekiminden kaynaklanan zenginleşme, önce Avrupalı ve daha sonra da Japon göçmen akımına neden oldu. 20. yüzyılda ise, kent Brezilya'nın her köşesinden göç almaya başladı.
Brezilya'nın 1822'de bağımsızlığını kazanmasından sonra bir süre önemli bir gelişme olmadı, ancak 19. yüzyılın ortalarından sonra kahve ekimi yaygınlaştıkça bir toplama alanı olarak hızla gelişmeye başladı. Sao Paulo çevresinde kahve ekimi faaliyete geçtiğinde ve kahve Brezilya ekonomisinin merkezi haline geldiğinde, yakınlardaki bir kahve ihracat limanı olan Santos ile birlikte büyüdü. 20. yüzyılın başında, São Paulo'nun nüfusu, o zamanın başkenti olan Rio de Janeiro'dan çok daha küçüktü, ancak bundan sonra, Brezilya'nın her yerinden ve diğer ülkelerden gelen göçmenler akın ettikçe nüfus arttı.
Arazi
São Paulo, Brezilya Dağlık Bölgesi'nin güney ucunda, Seha Dumar Dağları'nın eteğinde, deniz seviyesinden 800 m yükseklikte bulunan bir şehirdir. Atlantik Okyanusu, Sehadumar Dağları'nın karşısında yer alır ve Atlantik kıyısına olan mesafe sadece 70 km'dir. Atlantik Okyanusu'nun kıyı şeridi sarptır, ancak São Paulo şehri ve çevresi, yayla düz arazileri, vadiler ve nehirlerle birbirine bağlıdır. Sulu tee te Nehri'ne ait olan Parana Nehri yakınında, şehrin kaynaklarına heureuna, tee Te nehri su taşımacılığından yararlanamıyor çünkü Atlantik Okyanusu çevresindeki akıntı uzaklara doğru akıyor.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!