Madagaskar ya da resmî adıyla Madagaskar Cumhuriyeti, Hint Okyanusu'nda yer alan Madagaskar adası ve çevresindeki birçok küçük adadan oluşan bir ada ülkesidir. Afrika'nın güneydoğu kıyısında yer alan ülke, dünyanın dördüncü büyük adası, ikinci büyük ada ülkesi ve genel olarak 46. büyük ülkesidir. Başkenti ve en büyük şehri Antananarivo'dur.
Tarih öncesi dönemde süper kıta Gondvana'nın parçalanmasının ardından, Madagaskar yaklaşık 180 milyon yıl önce Erken Jura döneminde Afrika'dan ve yaklaşık 90 milyon yıl önce Hint alt kıtasından ayrılmıştır. Bu izolasyon, yerli bitki ve hayvanların nispeten izole bir şekilde evrimleşmesine olanak sağlamıştır. Sonuç olarak, Madagaskar bir biyoçeşitlilik merkezi ve dünyanın 17 mega çeşitli ülkesinden biridir; vahşi yaşamının %90'ından fazlası endemiktir. Ada, subtropikalden tropikal deniz iklimine sahiptir.
Madagaskar, ilk olarak MS 1. milenyumun ortalarında veya öncesinde (yaklaşık 500-700 yılları arasında) günümüz Endonezya'sından gelen ve muhtemelen kano ile gelen Avustronezya halkları tarafından kalıcı olarak yerleşime açılmıştır. Bunlara, dokuzuncu yüzyıl civarında Doğu Afrika'dan Mozambik Kanalı'nı geçen Bantu grupları da katılmıştır. Zamanla diğer gruplar da Madagaskar'a yerleşmeye devam etmiş ve her biri Malagasy kültürel yaşamına kalıcı katkılarda bulunmuştur. Sonuç olarak, Madagaskar'da 18 veya daha fazla sınıflandırılmış halk bulunmaktadır ve bunların en kalabalık olanı merkezi yaylaların Merina halkıdır.
18. yüzyılın sonlarına kadar Madagaskar adası, değişen sosyopolitik ittifakların parçalı bir karışımı tarafından yönetilmiştir. 19. yüzyılın başlarından itibaren, adanın büyük bir kısmı birleşmiş ve bir dizi Merina soylusu tarafından Madagaskar Krallığı olarak yönetilmiştir. Monarşi, 1897'de Fransa'nın Madagaskar'ı ilhak etmesiyle sona erdi ve ülke 1960'ta bağımsızlığını kazandı. O zamandan beri cumhuriyet olarak adlandırılan dört büyük anayasal dönemden geçti ve 1992'den beri anayasal demokrasi olarak yönetiliyor. 2009'daki siyasi kriz ve askeri darbenin ardından Madagaskar, dördüncü ve mevcut cumhuriyetine doğru uzun bir geçiş süreci yaşadı ve Ocak 2014'te anayasal yönetim yeniden tesis edildi. 2025'te bir dizi kitlesel protesto, askeri darbeye ve Michael Randrianirina'nın geçici hükûmetin başkanı olarak atanmasına yol açtı.
Madagaskar, Birleşmiş Milletler (BM), Afrika Birliği (AU), Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC) ve Uluslararası Frankofoni Örgütü üyesidir. Malgaşça ve Fransızca, devletin resmi dilleridir. Hristiyanlık ülkenin baskın dinidir, ancak önemli bir azınlık hala geleneksel inançlarını uygulamaktadır.
Madagaskar, BM tarafından en az gelişmiş ülke olarak sınıflandırılmaktadır. Ekoturizm ve tarım, eğitim, sağlık ve özel girişimciliğe yapılan daha büyük yatırımlarla birlikte, kalkınma stratejisinin temel unsurlarıdır. 2000'li yılların başından bu yana önemli ekonomik büyümeye rağmen, gelir eşitsizlikleri artmış ve nüfusun büyük çoğunluğu için yaşam kalitesi düşük kalmıştır. 2021 itibarıyla nüfusun %68,4'ü çok boyutlu yoksulluk içinde yaşamaktadır.

Etimoloji

Ülke ismi olan Madagaskar herhangi bir yerel dilden ortaya çıkmış bir isim konumunda değildir. Marco Polo anılarında dolaylı yollardan bilgi edindiği ve Afrika'da tarifsiz zenginliğe sahip bir ada olarak tanımladığı adadan karışıklık sonucu Somali'de bulunan Mogadişu şehrinin isminin farklı bir formu olan Madageiscar olarak bahsetmiş, bu isimde daha sonraları Orta Çağ Avrupa'sında karşılık bularak sık bir şekilde kullanılmıştır. Her ne kadar Portekizli kâşif Diogo Dias 1500 yılında Aziz Laurentius kutlamalarına denk gelen gün adaya çıkan ilk Avrupalı olarak adanın ismini São Lourenço olarak değiştirmiş olsa da, Polo tarafından kullanılan isim daha fazla benimsenerek rönesans dönemi haritalarında kullanılmıştır.

Ön tarih

Madagaskar kıyıları Afrika anakarasının doğu kıyılarına yakın bir konumda bulunmasına rağmen, dünya üzerinde insanlar tarafından yerleşilen en son bölgelerden biri olarak kabul edilmektedir. Adada ilk insan varlığı muhafazakâr tahminlere göre MÖ 350 yıllarına dair belirtilmektedir. Adaya ilk defa gelen yerleşimcilerin ilk olarak nereden geldikleri tam olarak bilinmese de, dilsel ve genetik bulgular Madagaskar'a ilk gelen kişilerin Afrika'nın doğusundan, güney ve güneydoğu Asya'dan ve Ortadoğu'dan geldiğini işaret etmektedir.
İlk dönemlerde yerleşimin az olduğu Madagaskar'da, nüfusun artması ile birlikte Sakalavalar, Merinalar ve Betsileolar tarafından krallıklar kurulmuştur.