Vietnam resmî adıyla Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti, Güneydoğu Asya anakarasının doğu ucunda yer alan bir ülkedir. Yaklaşık 331.000 kilometrekarelik bir alana ve 102 milyondan fazla nüfusa sahip olan Vietnam, dünyanın en kalabalık 16. ülkesidir. Güneydoğu Asya'daki iki komünist devletten biri olan Vietnam, kuzeyde Çin, batıda Laos ve Kamboçya ile çevrilidir; güneybatıda Tayland Körfezi ve doğuda Güney Çin Denizi boyunca uzanır ve burada diğer ülkelerle paylaşılan ve tartışmalı deniz sınırlarına sahiptir. Başkenti Hanoi, en büyük şehri ise Ho Chi Minh Şehridir.
Vietnam, Paleolitik Çağ'dan beri yerleşim yeri olmuştur ve MÖ birinci binyılda günümüz kuzey Vietnam'ındaki Kızıl Nehir Deltası'nda devletler kurulmuştur. Han Hanedanlığı, kuzey ve orta Vietnam'ı ilhak etti ve bu bölgeler MÖ 111'den 939'da ilk hanedanlığın ortaya çıkışına kadar Çin egemenliği altında kaldı. Ardı ardına gelen monarşik hanedanlıklar, Konfüçyüsçülük ve Budizm yoluyla Çin etkilerini özümsedi ve güneye doğru Mekong Deltası'na kadar genişleyerek Çampa'yı fethetti. 17. ve 18. yüzyılların büyük bölümünde Vietnam, fiilen Đàng Trong ve Đàng Ngoài olmak üzere iki bölgeye ayrılmıştı. Son imparatorluk hanedanlığı olan Nguyễn, 1883'te Fransa'ya teslim oldu. 1887'de toprakları, üç ayrı bölge olarak Fransız Çinhindi'ne entegre edildi. II. Dünya Savaşı'nın hemen ardından, komünist devrimci Ho Chi Minh önderliğindeki koalisyon cephesi Viet Minh, Ağustos Devrimi'ni başlattı ve 1945'te Vietnam'ın Japon İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti.
Vietnam, 20. yüzyılda uzun süren savaşlar yaşadı. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Fransa, Birinci Çinhindi Savaşı'nda sömürge gücünü geri almak için geri döndü ve Vietnam 1954'te bu savaştan zaferle çıktı. Viet Minh ve Fransa arasında imzalanan anlaşmalar sonucunda Vietnam ikiye bölündü. Kısa bir süre sonra, Sovyetler Birliği ve Çin tarafından desteklenen komünist Kuzey Vietnam ile Amerika Birleşik Devletleri tarafından desteklenen anti-komünist Güney Vietnam arasında Vietnam Savaşı başladı. 1975'te Kuzey Vietnam'ın zaferinin ardından Vietnam, 1976'da Vietnam Komünist Partisi (ÇKK) altında kendini sosyalist devlet olarak tanımlayan üniter bir komünist devlet olarak yeniden birleşti. Etkisiz bir planlı ekonomi, Batı'nın uyguladığı ticaret ambargosu ve Kamboçya ile Çin ile yapılan savaşlar ülkeyi daha da zayıflattı. 1986'da ÇKK, Çin'in ekonomik reformuna benzer ekonomik ve siyasi reformlar başlatarak ülkeyi sosyalist yönelimli bir piyasa ekonomisine dönüştürdü. Bu reformlar, Vietnam'ın küresel ekonomi ve siyasete yeniden entegrasyonunu kolaylaştırdı.
Vietnam, alt orta gelirli bir ekonomiye sahip gelişmekte olan bir ülkedir. Yüksek düzeyde yolsuzluk, sansür, çevre sorunları ve kötü bir insan hakları siciline sahiptir. ASEAN, APEC, Bağlantısızlar Hareketi, OIF ve WTO dahil olmak üzere uluslararası ve hükûmetler arası kurumların bir parçasıdır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde iki kez yer almıştır.

Tarihçe

Vietnam topraklarında, Paleolitik çağdan kalan ve günümüzde kuzey Vietnam'ındaki Kızıl Nehir Deltası'nda MÖ 1. bin yılda kurulan devletlere ait yerleşimler görülür.
MÖ 111'den, ilk hanedanlığın 939'da ortaya çıkmasına kadar Han Hanedanı kontrolündeki Çin yönetimi tarafından ilhak edildi. Monarşik hanedanlar Budizm ve Konfüçyanizm gibi farklı dini kültürel yapıları sayesinde Çin kültürü etkisinde kalmaktan kurtuldu. Güneye ilerleyerek Çampa bölgesini fethettiler ve topraklarını Mekong Deltası'na kadar genişlettiler.
17. ve 18. yüzyıllarda Vietnam, fiilen Đàng Trong ve Đàng Ngoài olmak üzere iki bölgeye bölündü.
Son imparatorluk hanedanı olan Nguyenễn, 1883'te Fransa'ya teslim oldu. 1887'de toprakları, üç ayrı bölge olarak Fransız Çinhindi'ne entegre edildi.
İkinci Dünya Savaşı'nın hemen ardından, komünist devrimci Ho Chi Minh liderliğindeki milliyetçi koalisyon Viet Minh, Ağustos Devrimi'ni başlattı ve 1945'te Vietnam'ın bağımsızlığını ilan etti. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Fransa, 1954'te Vietnam'ın galip geldiği Birinci Çinhindi Savaşı'nda sömürge gücünü geri almak için Vietnam'a döndü. Viet Minh ile Fransa arasında imzalanan anlaşmalar sonucunda Vietnam da iki parçaya bölündü. Kısa bir süre sonra Sovyetler Birliği ve Çin tarafından desteklenen komünist Kuzey Vietnam ile ABD tarafından desteklenen anti-komünist Güney Vietnam arasında Vietnam Savaşı başladı.
1975'te Kuzey Vietnam'ın zaferi üzerine Vietnam, 1976'da Vietnam Komünist Partisi (CPV) altında üniter bir sosyalist devlet olarak yeniden birleşti. Etkisiz planlı ekonomi, Batı'nın ticaret ambargosu ve Kamboçya ve Çin ile yapılan savaşlar ülkeyi daha da zora soktu.
1986 yılında Vietnam Komünist Partisi, Çin ekonomik reformuna benzer ekonomik ve politik reformlar başlatarak ülkeyi sosyalist odaklı bir piyasa ekonomisine dönüştürdü.

Vietnam Savaşı

Vietnam 19. yüzyılda Çinhindi olarak (Kamboçya-Laos-Vietnam) Fransa tarafından sömürgeleştirildi. Yoğunlukla köylü olan halk topraklarından olduğu için Fransız hükûmetine karşı tepkiliydi. Arada milliyetçi ayaklanmalar olduysa da bir başarı elde edilemedi. Japonya'nın Vietnam'ı işgaliyle zayıflayan otoriteye karşı bağımsızlık hareketi ligi Vietminh, 2 Eylül 1945'te cumhuriyeti ilan etti. Bu Fransa ile Vietnamlı komünist lider Ho Chi Minh'i karşı karşıya getirdi. Moskova'da bağlantıları olan, Çin'den silah desteği alan ve Mao Zedong'un Kuomintang'a karşı başarıyla yürüttüğü gerilla hareketi taktiklerini bilinen Ho Chi Minh karşısında duramayan Fransa, 1954'ün mayıs ayında teslim oldu. 1956'da seçim yapılarak tekrar birleştirilmek üzere Vietnam ikiye bölündü. Kuzeyde Ho Chi Minh'in komünist hükûmeti ve güneyde Fransa'nın desteklediği Ngo Dinh Diem hükûmeti kuruldu, fakat söz konusu seçim gerçekleşmedi. Saygon'daki hükûmet, ABD destekli otoriter bir politika izlemekteydi. Bu güneyde tepkilerin artmasına neden oldu ve kuzeyden silah desteği alan Vietkong cephesi kurularak ABD'nin de dahil olduğu iç savaş başladı. Amerikalı askerler teknik açıdan üstün olsalar da coğrafyasını bilmedikleri bir yerde, alışkın olmadıkları gerilla taktikleri karşısında çok şansları olmuyordu. 1968'de Vietkong "Tet" saldırısını başlattı, 1973'te ateşkes ilan edilse de kısa süre sonra savaş yeniden başladı. Sonunda 30 Nisan 1975'te Vietkong'un Saygon'u ele geçirmesiyle son buldu.