Büyük Taarruz Öncesi Hazırlıklar ve Gizli Planlar

Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Yunan kuvvetlerine karşı genel bir saldırı başlatmak amacıyla Bakanlar Kurulu taarruz kararını almış ve 14 Ağustos 1922 tarihinde kolordular taarruz için yürüyüşe geçmiştir. Büyük Taarruz öncesinde, Fevzi Paşa ve Karargahı gizlice cepheye gitmiş ve 14 Ağustos'ta birliklerin güneye ve cepheye doğru kaydırılmasına sessizce başlanmıştır. Sakarya Meydan Muharebesi kazanılmış olmasına rağmen Türk ordusu Yunan ordularını hemen yok edecek durumda değildi. Eksiklerin giderilmesi için halktan son bir kez özveride bulunulmuş, bütün mali kaynaklar son sınıra kadar zorlanmış ve subaylar ile askerler taarruz için eğitilmeye başlanmıştır. Doğu ve Güney cephesindeki birlikler de Batı cephesine kaydırılmış, İstanbul'daki dernekler İtilaf Devletleri'nin depolarından kaçırdıkları silahları Ankara'ya göndermiştir. 200.000 Yunan askerine karşılık hazırlıklar sonucunda Türk ordusundaki asker sayısı 186.000'e çıkarılmış ve süvari birlikleri dışında bir denge kurulmuştur.

Başkomutanlık yasasının süresi 4 Ağustos'ta sona ereceğinden, 20 Temmuz'da Türkiye Büyük Millet Meclisinde Mustafa Kemal Paşa yasadaki olağanüstü maddelere gerek olmadığını bildirmiş ve yasa oy birliğiyle süresiz uzatılmıştır. Mustafa Kemal Paşa, 6 Mart 1922'deki gizli toplantıda taarruzun hazırlık süresi nedeniyle ertelendiğini vurgulamıştır. 1922 yılı Haziran ayı ortalarında Başkomutan Müşir Gazi Mustafa Kemal Paşa taarruz kararını sadece Cephe Komutanı Mirliva İsmet Paşa, Genelkurmay Başkanı Birinci Ferik Fevzi Paşa ve Millî Savunma Bakanı Mirliva Kâzım Paşa ile paylaşmıştır. Yunan Ordusu, Gemlik Körfezi'nden Bilecik, Eskişehir ve Afyonkarahisar'ın doğusu ile Büyük Menderes Nehri'ni takiben Ege Denizi'ne dayanan hattı bir yıla yakın bir süre tahkim etmiştir. Plan gereği 1. Ordu kuvvetleri Afyonkarahisar'ın güneybatısından kuzeye taarruza geçerken, 2. Ordu kuvvetleri düşmanın kuvvet kaydırmasına engel olacak, 5. Süvari Kolordusu ise Ahır Dağları'ndan aşarak düşmanın İzmir ile irtibatını kesecekti. Mustafa Kemal Paşa 19 Ağustos 1922'de Akşehir'e giderek 26 Ağustos Cumartesi sabahı taarruz emrini vermiştir.

Başkomutanlık Meydan Muharebesi ve Zafer

26 Ağustos gecesi 5. Süvari Kolordusu Ahır Dağları üzerindeki Yunanların tutmadığı Ballıkaya mevkiinden sızma yapmış, aynı sabah Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte Kocatepe'deki yerini almıştır. Saat 04.30'da topçuların tanzim ateşi ile başlayan harekât, saat 05.00'te yoğun topçu ateşiyle sürmüş, saat 06.00'da Tınaztepe süngü hücumuyla ele geçirilmiştir. Taarruzun birinci gününde 1. Ordu Birlikleri 15 kilometrelik bölgede birinci hat mevzilerini ele geçirmiştir. 27 Ağustos Pazar günü Türk ordusu yeniden taarruza geçmiş ve Afyonkarahisar geri alınarak karargâhlar buraya taşınmıştır. 28 ve 29 Ağustos günleri 5. Yunan Tümeni çevrilmiş, 30 Ağustos 1922 Çarşamba günü taarruz Türk ordusunun kesin zaferi ile sonuçlanmış ve bu son safha Başkomutanlık Meydan Muharebesi olarak tarihe geçmiştir. Savaş havada da sürmüş, keşif ve bombalama uçuşları yapılmış, Yüzbaşı Fazıl bir Yunan uçağını düşürmüştür.

Anadolu'daki Yunan kuvvetlerinin yarısı imha veya esir edilmiş, kalanlar üç grup halinde çekilmiştir. Çalköy'de Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa Yunan ordusunun kalıntılarını takip etmek üzere Türk ordusunun İzmir istikametinde ilerlemesini kararlaştırmış ve Mustafa Kemal Paşa tarihe geçen Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri! emrini vermiştir. 1 Eylül'de başlayan takip harekâtı sonucunda Yunan Başkomutanı General Nikolaos Trikupis ve 6.000 asker 2 Eylül'de Uşak'ta esir düşmüştür. Türk ordusu 15 günde 450 kilometre katederek 9 Eylül 1922 sabahı İzmir'e girmiştir. Yüzbaşı Şerafettin Bey Hükûmet Konağına, Yüzbaşı Zeki Bey Kumandanlık Dairesine, Reşat Bey ise Kadifekale'ye Türk bayrağını çekmiş, 18 Eylül'de Yunan Ordusu'nun Anadolu'yu tamamen terk etmesiyle savaş sona ermiştir.

#BüyükTaarruz #FevziPaşa #Kocatepe #BaşkomutanlıkMeydanMuharebesi #İzmirinKurtuluşu