I. Faysal (Faysal bin Hüseyin bin Ali El Haşimi, Arapça:فيصل بن الحسين بن علي الهاشمي, d. 20 Mayıs 1885, Mekke - ö. 8 Eylül 1933, Bern), 1920 yılında kurulan kısa ömürlü Suriye Krallığı ve ardından Irak Krallığı kralı. Taç giydiği 23 Ağustos 1921 tarihinden, kalp krizi geçirerek öldüğü 1933 yılına kadar 12 sene hüküm sürmüştür. Kendisini Hicaz Kralı ilan ederek Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Arap İsyanını başlatan Şerif Hüseyin'in üçüncü oğludur.
İlk yılları
1885 yılında dönemin Mekke Şerifi Hüseyin bin Ali'nin üçüncü oğlu olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun Mekke şehrinde dünyaya geldi. Babası ile beraber İstanbul'da kaldığı sürede burada büyüdü ve eğitim aldı. Ağabeyi Abdullah'ın başkan vekilliği yaptığı Meclis-i Mebûsan 1914-1918 döneminde Cidde temsilcisi olarak yer aldı.
Osmanlı İmparatorluğunun I. Dünya Savaşına Almanya tarafında katılması ve İtilaf Devletleri'ne savaş ilan etmesinin ardından Cihat çağrısı yapıldı ve Arapların savaşa katılımı istendi. Ancak birçok Arap lideri bu durumu bir isyan için şans olarak gördü. Mekke Şerifi olması sebebi ile Şerif Hüseyin, Arap liderleri arasında önder olması gereken kişi olarak görülüyordu.
Faysal, babasının yöneteceği bir Arap ayaklanmasının hangi koşullarla destekleneceği konusunu Arap milliyetçisi gizli örgütlerle görüşmek için 1915'te Şam'a gitti. Faysal'ın, önceden tanımadığı çeşitli gruplarla görüşerek Hüseyin'i bir Arap önderi olarak kabul etmelerini sağlayabilmesi, Arap milliyetçiliğinin doğuşunun belirtisiydi.
Arap İsyanı
Arap isyanı, 1916 yılında patlak vermesinden bir yıl önce, Şerif Hüseyin'in Henry McMahon aracılığı ile Birleşik Krallık ile anlaşması sonrasında başlamıştı. Faysal, 1916'da babası tarafından başlatılan isyan'ın görünür lideri idi. İngiliz İstihbaratında bir subay olan Thomas Edward Lawrence, Haşimi birliklerine önderlik edecek doğru kişiyi arıyordu ve Faysal ile 23 Ekim 1916 tarihinde Al Hamra köyünde ilk defa bir araya geldiler. İsyanın ilk adımı Hicaz'ın özgürleşmesi ve bağımsız bir krallığa dönüşmesiydi. Faysal ve ileride sıkı dostluk kuracağı Thomas Edward Lawrence'ın desteklediği isyancı birlikler kuzeye devam etti, Şubat 1917'de Akabe'yi, aynı yılın Kasım ayında Yafa'yı ve nihayet Şam'ı ele geçirdiler. İngilizlerle varılan anlaşma çerçevesinde Faysal Suriye Kralı ilan edildi.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!