Karakol Cemiyeti, Mondros Mütarekesi sonrasında İstanbul'da kurulan, gizli bir direniş ve istihbarat örgütüdür. Cemiyet, Kurtuluş Savaşı öncesinde Anadolu ile bağlantıyı kurarak, silah ve insan sevkiyatını organize etmiş, ayrıca işgal altındaki İstanbul'da direniş yanlılarını örgütlemiş ve istihbarat toplamıştır.
Mütareke döneminin ilk gizli direniş ve istihbarat grubudur. 1918 Ekim sonları veya Kasım başlarında Talat Paşa'nın direktifi ile kurulan cemiyetin kurucuları arasında, Kurmay Albay Kara Vâsıf, Emekli Yüzbaşı Baha Sait, Albay Galatalı Şevket ve Yenibahçeli Şükrü Beyler gibi İttihatçı kişiler bulunmakta idi. Kısa zamanda örgütlenme çalışmalarını tamamlayan Karakol Cemiyeti'nin Millî Mücadele'ye yaptığı en büyük hizmet, İstanbul'dan Anadolu'ya silah ve cephane ile subayların kaçırılmasını sağlaması, İngiliz Muhipleri Cemiyeti gibi kuruluşların planlarını ve faaliyetlerini Mustafa Kemal Paşa'ya haber vermesi olmuştur. Ancak Cemiyet, Bolşevikler ile gizli ilişkilere girmesi ve kendi başına Millî Mücadele'ye sahiplenme çalışmalarında bulunması sebepleriyle Anadolu Ordusu kadrosuna alınmamış, 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgali sırasında da liderlerinin tutuklanmaları ile büyük bir darbe yemiş ve son olarak da Erzurum ve Sivas Kongreleri'nin kararlarını uygulamak için seçilen Heyet-i Temsiliye'nin emri üzerine faaliyetlerine son verilmiştir.

Kuruluşu

Karakol Cemiyeti, İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne mensup bazı eski asker ve bürokratların öncülüğünde, Mondros Mütarekesi'nden sonra, İstanbul'un İşgali sırasında 1918 yılının Kasım ayında İstanbul'da kurulmuştur. Kurucuları arasında Kara Vâsıf ve Kara Kemal gibi önemli isimler yer almaktadır. Karakol ismi bu iki kurucu üyenin lakaplarından gelmektedir.

Amaçları ve Faaliyetleri

Karakol Cemiyeti, işgal altındaki İstanbul'da Millî Mücadele fikrini yaymak, İstanbul ile Anadolu'daki direniş arasında istihbarat ve iletişim köprüsü kurmak, silah ve cephane temin etmek, halkı örgütlemek gibi görevler üstlenmiştir. İstanbul ve başka yörelerden hem mebzul miktarda silahı hem de aralarında İsmet (İnönü), Fevzi (Çakmak), Mahmud Celal (Bayar), Kazım (Özalp) gibi çok önemli kadrolar da bulunan insanları işgal kuvvetlerinden gizleyerek Ankara'ya kaçıran Karakol'dur. Bunun dışında, Damat Ferit'in yalısına istihbarat kaynağı yerleştirmek veya Gelibolu'da Fransız kontrolündeki bir cephaneliğe baskın düzenleyip 8.500 tüfek, 3 makineli tüfek ve 500 binden fazla fişek ele geçirerek Anadolu'ya seyk etmek gibi başarıları da vardır.
İzmit, Ankara ve Sivas gibi merkezlerle bağlantı kurarak silah ve insan sevkiyatı sağlamıştır. Ayrıca bazı üyeleri, Meclis-i Mebusan'da Müdafaa-i Hukuk Grubu çatısı altında faaliyet göstermiştir.