Halley Kuyruklu Yıldızı, Dünya'dan çıplak gözle düzenli olarak görülebilen ve yaklaşık her 74–79 yılda bir geri dönen, bilinen tek kısa periyotlu kuyruklu yıldızdır. Güneş Sistemi'nin iç kesimlerinde en son 1986 yılında görülmüştür ve bir sonraki geçişini 2061 yılının ortalarında gerçekleştirecektir. Resmi belirtmesi 1P/Halley olan gök cismi bazen kısaca Halley adıyla anılır.
Halley'in iç Güneş Sistemine periyodik dönüşleri, en azından MÖ 240 yılından bu yana dünyanın dört bir yanındaki gökbilimciler tarafından gözlemlenmiş ve kaydedilmiştir. Ancak bu belirişlerin aynı kuyruklu yıldıza ait tekrarlar olduğu ilk kez 1705 yılında İngiliz gökbilimci Edmond Halley tarafından anlaşılmıştır. Bu keşfin sonucunda kuyruklu yıldıza Halley'in adı verilmiştir.
Halley Kuyruklu Yıldızı, Mart 1986'da iç Güneş Sistemi'ne yaptığı son ziyaret sırasında Avrupa Uzay Ajansının Giotto göreviyle bir uzay aracı tarafından ayrıntılı olarak incelenen ilk kuyruklu yıldız olmuş ve bir kuyruklu yıldız çekirdeğinin yapısı ile koma ve kuyruk oluşum mekanizmasına dair ilk gözlemsel verileri sağlamıştır. Bu gözlemler, kuyruklu yıldız yapısına ilişkin uzun süredir var olan çeşitli hipotezleri desteklemiş ve özellikle de Halley'in su, karbondioksit ve amonyak gibi uçucu buzlar ile toz karışımından oluşacağını doğru şekilde öngören Fred Whipple'ın "kirli kartopu" modelini doğrulamıştır.
Yapılan görevler, bu fikirleri önemli ölçüde değiştiren ve yeniden şekillendiren veriler de sağladı. Örneğin günümüzde Halley'in yüzeyinin büyük ölçüde tozlu ve uçucu olmayan maddelerden oluştuğu, yalnızca küçük bir kısmının buzlu olduğu anlaşılmıştır. Kuyruklu yıldız ayrıca Vega programının iki uzay aracı olan Vega 1 ve 2 tarafından 6 ve 9 Mart 1986 tarihlerinde ziyaret edildi. Sırasıyla 8.890 km ve 8.030 km kadar yaklaşan bu uzay araçları; Halley'in boyutları, şekli, sıcaklığı ve yüzey özellikleri hakkında veriler sağlamıştır.

Keşfedilmesi

Yaklaşık 76 yılda bir görülen Halley kuyruklu yıldızına yönelik ilk gözlemleri Çinliler yapmıştır ve MÖ 240 civarında kaydını tutmaya başlamışlardır.

Tarihçe

Halley, 1066 yılında görüldüğü Bayeux İşlemesi'nde anılmıştır. 1682 yılında yeniden ortaya çıktığına dair kayıtlar bulunmaktadır. Kuyruklu yıldızın yörüngesini, adını aldığı Edmond Halley hesaplamıştır. Edmond Halley, hesapladığı yörüngenin 1531 ve 1607'de görülen kuyruklu yıldızlar ile çakıştığını saptadı ve bu kuyruklu yıldızların aynı kuyruklu yıldız olduğunu, 1758'de tekrar döneceğini öne sürdü. Bu varsayım doğrulandı ve kuyruklu yıldız 1758, 1835, 1910 ve 1986'da yeniden ortaya çıktı.
Hesaplamalara göre MÖ 12 yılında da görünen Halley kuyruklu yıldızının, Hristiyanlığın kutsal kitabı olan İncil'in Yeni Ahit'inde geçen ve Peygamber İsa'nın doğumu ile ilgili öykünün anlatıldığı bölümlerde, o gün göründüğü anlatılan ''Beytlehem Yıldızı'' olduğu sanılmaktadır. Bu durumda, sonradan saptanan Miladi takvimin başlangıcı 0 yılı değil, MÖ 12 yılı olmalıydı.