Vefa Lisesi ya da eski adıyla Vefa İdadisi, 1872 yılında İstanbul'da kurulan, günümüzde Anadolu lisesi statüsündeki ortaöğretim kurumu.
İsmini Tarihî Yarımada'da yerleşkesinin bulunduğu Vefa semtinden alan okul, ana dille öğretim yapılan ilk sivil lise olma özelliğini taşır. Türkiye'de 10, İstanbul'da 7 tane bulunan, yabancı dil hazırlık eğitimiyle beraber 5 yıl eğitim veren Anadolu liselerinden biridir. Uluslararası Bakalorya Diploma Programının akreditasyon çalışmalarını tamamlayan okul Haziran 2019'da IB Dünya Okulları listesine dâhil olmuş ve akreditasyonla IB-DP diploması vermeye başlamıştır.

Kuruluş

Osmanlı İmparatorluğu'nda 18. yüzyıla kadar eğitim, mahalle mektebi, medrese gibi klasik eğitim kurumlarında yapılmıştır. Ancak, 18. yüzyılda askeri yükseköğretim kurumlarıyla modern eğitim hayatı başlamıştır. 19. yüzyılda düzensiz bir biçimde ilköğretim alanında sıbyan mektepleri, ortaöğretim alanında rüşdiye (ortaokul), idadi (lise) ve sultanî (lise+yüksekokul) olmak üzere çeşitli modern eğitim kurumları kurulmuştur. Düzensiz olarak kurulan modern eğitim kurumları, 1869 yılında Maarif Nazırı Mehmed Esad Safvet Paşa döneminde hazırlanan Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile bir sisteme bağlanmıştır. Bu nizamnameye göre modern eğitim kurumları; ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim olmak üzere üç kademede yapılandırılmıştır. İlköğretim kurumları mahalle ve sıbyan mektepleri, yükseköğretim kurumu ise Darülfünun olarak belirlenmiştir. Ortaöğretim kurumları ise rüşdiye, idadi ve sultani olmak üzere üç türde yapılandırılmıştır.
Bugünkü lise türünün tam karşılığı olan okul türü, idadilerdir. "Ana dille öğretim yapılan ilk mülkiye lisesi (Sivil Lise)", 1872 yılında "Mekteb-i Mülkiye"nin bünyesinde idadi sınıfları olarak kurulan bugünün Vefa Lisesi'dir.

İdadi dönemi (1872-1914)

Mekteb-i Mülkiye'nin bünyesindeki idadi sınıfları, Mekteb-i Tıbbiye ve Mekteb-i Hukuk gibi yükseköğretim kurumlarının bünyesindeki idadi sınıflarıyla birleşmiş ve 1872 yılında "Dersaadet İdadi-i Mülkiye-i Şâhâne" adıyla bağımsız bir okul haline gelmiştir. 1881 yılında okul, Maarif Nezareti'nce satın alınan Mütercim Rüştü Paşa'ya ait üç katlı konağa taşınmış ve İstanbul'un Türkçe eğitim veren ilk mülkiye idadisi olarak eğitim ve öğretime devam etmiştir. Okul, 1900 yılında bulunduğu semtten dolayı "Vefa İdadi-i Mülki-i Şahanesi" adını almıştır.