Paraguay, resmî adıyla Paraguay Cumhuriyeti, Güney Amerika'nın orta bölgesinde yer alan, denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Kuzeybatı ve kuzeyde Bolivya, kuzeydoğu ve doğuda Brezilya, güneydoğu, güney ve batıda ise Arjantin ile sınır komşusudur. Paraguay, Paraná-Paraguay Su Yolu aracılığıyla Atlantik Okyanusu'na erişime sahiptir. Ülke, bir başkent bölgesi ve on yedi departmandan oluşan üniter bir başkanlık cumhuriyeti olarak yönetilmektedir. Başkenti ve en büyük şehri Asunción'dur.
Yerli Guaraní halkı, 1524'te İspanyol fatihlerin gelişinden en az bin yıl önce doğu Paraguay'da yaşamaktaydı. Asunción şehri, 1537'de İspanyol İmparatorluğu içindeki Río de la Plata Valiliği'nin ilk başkenti olarak kuruldu. 17. yüzyılda Paraguay, yerlilerin Hristiyanlığa dönüştürüldüğü ve Avrupa kültürüyle tanıştırıldığı Cizvit misyonlarının merkeziydi. 1767'de Cizvitlerin İspanyol topraklarından kovulmasından sonra Paraguay giderek bir çevre kolonisi haline geldi.
19. yüzyılın başlarında İspanya'dan bağımsızlığını kazandıktan sonra Paraguay, bir dizi otoriter hükûmet tarafından yönetildi. Bu dönem, ülkenin savaş öncesi nüfusunun yarısını ve topraklarının yaklaşık %25-33'ünü kaybettiği felaket Paraguay Savaşı (1864-1870) ile sona erdi. 20. yüzyılda Paraguay, Bolivya'ya karşı Chaco Savaşı (1932-1935) adı verilen ve Paraguay'ın galip geldiği bir başka büyük uluslararası çatışmayla karşı karşıya kaldı. Daha sonra, 1989'da iç askeri darbeyle devrilene kadar süren 35 yıllık Alfredo Stroessner rejimiyle doruğa ulaşan bir dizi askeri diktatörün yönetimi altına girdi. Bu, Paraguay'ın mevcut demokratik döneminin başlangıcını işaret etti.
Paraguay, İnsan Gelişme Endeksi'nde 99. sırada yer alan gelişmekte olan bir ülkedir ve Güney Amerika'da kişi başına düşen GSYİH (PPP) bakımından yedinci sıradadır. 2024 yılı itibarıyla, sığır eti ve soya fasulyesi ihracatı, imalat ve inşaat sektörlerinin etkisiyle Batı Yarımküre'nin en hızlı büyüyen ekonomilerinden birine sahipti. Paraguay, dünyanın önde gelen hidroelektrik ihracatçılarından biridir; Brezilya sınırındaki Paraná Nehri üzerindeki Itaipu Barajı, üretilen enerji açısından dünyanın üçüncü büyük hidroelektrik barajıdır. Paraguay, Mercosur, Birleşmiş Milletler, Amerikan Devletleri Örgütü, Bağlantısızlar Hareketi ve Lima Grubu'nun kurucu üyesidir. Ayrıca, Asunción metropolündeki Luque şehri, Güney Amerika Futbol Konfederasyonu'nun merkezidir.
Paraguay'ın 6 milyonluk nüfusunun büyük çoğunluğu melezdir ve Guarani kültürü geniş çapta etkisini sürdürmektedir; Nüfusun %90'ından fazlası İspanyolcanın yanı sıra Guarani dilinin çeşitli lehçelerini konuşuyor; bu, Latin Amerika'daki yerli diller arasında en yüksek akıcılık oranıdır. Küresel anket verilerine dayalı 2014 Pozitif Deneyim Endeksi'nde Paraguay "dünyanın en mutlu yeri" olarak sıralandı ve 2024 yılında Dünya Mutluluk Raporu'nun ilerleme sıralamasında 24. sırada yer aldı.

Etimoloji

Paraguay adı, Guarani dilindeki "para" (bu yaka) ile "guay" (ırmak) sözcüklerinin birleşiminden gelir. Her ne kadar Guarani'ler "Paraguay" adını, bugünkü başkent Asuncion için kullanmışlarsa da, bölgeyi ele geçiren İspanyollar, bu adı bütün bölgeyi tanımlamak için kullanmışlardır.

Tarih

Yaklaşık 300 yıl boyunca İspanyol İmparatorluğu'nun bir parçası olan ülke, 19. yüzyılın başlarında Bask kökenli soylu bir İspanyol aileden gelen Simón Bolívar'ın başlattığı devrim hareketi ile 1811 yılında bağımsızlığına kavuştu.
1862'de Carlos Antonio Lopez'in ölümü üzerine iktidara gelen oğlu Francisco Solano López, Güney Amerika halklarının makus bir talihi olsa gerek, ordunun da desteği ile ülkede tam bir diktatörlük kurdu.

Paraguay, 1864 yılında "Üçlü İttifak Savaşı" olarak adlandırılan Brezilya, Arjantin ve Uruguay koalisyonuyla çok kanlı ve uzun bir süre devam edecek olan bir savaşa girdi. Savaş diktatör López'in öldürülmesi ile 1870 yılında sona erdiğinde Paraguay'ın toprak ve insan kaybı sayıları inanılmaz boyutlara ulaşmıştı. Yapılan barış antlaşması ile ülkenin yaklaşık 170.000 kilometre karelik arazisi Brezilya ve Arjantin arasında paylaştırıldı. Ayrıca Paraguay devleti bu ülkelere yüklü bir savaş tazminatı ödemek zorunda kalmıştır. Savaş sonrası duruma bakıldığında ülke; tam bir yıkıma uğramış, ekonomi çökmüş, muntazam durumdaki demografik yapı altüst olmuş ve ayrıca savaş sırasında ülke nüfusunun yaklaşık yarısı ve yetişkin erkek nüfusunun % 90'ı (yaklaşık 28.000 erkek kalmıştır) ölmüştür. Yukarıda sözünü ettiğimiz durum kadın/erkek oranında büyük bir dengesizlik ortaya çıkardı. Bunun üzerine muazzam derecedeki nüfus kaybının telafisi amacıyla Kilise, bir erkeğin birden fazla kadınla evlenebilmesinin yolunu açan bir karar aldı.
1932 yılında, sınır anlaşmazlıkları yaşadığı kuzey komşusu Bolivya ile olan gerginlik sıcak bir çatışmaya dönüştü. Chaco Savaşı olarak tarihe geçecek olan bu savaş üç yıl sürdü ve 1935'te Paraguay ordusunun kesin zaferi ile sonuçlandığında, Paraguay ihtilaflı arazinin %75'ini ele geçirdi.