Leonardo di ser Piero da Vinci (

Doğumu ve Çocukluk Yılları (1452–1472)

Leonardo da Vinci, asıl adı Leonardo di ser Piero da Vinci ("Vinci'li Sör Piero'nun oğlu Leonardo") olan, 15 Nisan 1452'de İtalya'nın Floransa şehrine 20 mil uzaklıktaki Toskana tepelik kasabası Vinci'de veya yakınlarında doğdu. Leonardo, alt sınıftan Piero da Vinci (Ser Piero da Vinci d'Antonio di ser Piero di ser Guido; 1426–1504), Floransalı bir noter ve Caterina di Meo Lippi (y. 1434–1494) ile evlilik dışı oğulları olarak dünyaya geldi. Leonardo'nun nerede doğduğu hâlâ belirsizdir; tarihçi Emanuele Repetti tarafından kaydedilen yerel bir sözlü geleneğe dayanan geleneksel anlatıma göre gayrimeşru doğum için yeterli gizlilik sağlayabilecek bir köy olan Anchiano'da doğmuştur, ancak Ser Piero'nun (neredeyse kesin olarak) sahibi olduğu Floransa'daki bir evde doğmuş olması da mümkündür.
Leonardo'nun anne ve babası, doğumundan bir yıl sonra ayrı ayrı evlendiler. Daha sonra Leonardo'nun notlarında sadece "Caterina" veya "Catelina" olarak geçen Caterina, genellikle yerel zanaatkar Antonio di Piero Buti del Vacca ile evlenen Caterina Buti del Vacca olarak tanımlanır. Antonio di Piero Buti del Vacca'nın lakabı ise "kavgacı" anlamına gelen L'Accattabrigadır.
Annesinin kökeni tartışmalıdır, Martin Kemp ve Giuseppe Pallanti'ye göre yerel bir İtalyandır ve İtalya'daki yaşam kayıtları bulunmuştur. Çerkes veya Orta Doğulu bir köle olabileceğini de söylemiştir. Leonardo da Vinci uzmanı Carlo Vecce, da Vinci'nin babası Ser Piero da Vinci tarafından imzalanan ve son yıllarda yeni keşfedilen nüfus belgelerinin annesinin Çerkes bir köle olduğunu gösterdiğini iddia etmiştir. Bir başka Leonardo uzmanı Paolo Galluzzi ise Vecce'nin iddialarının "sağlam" olduğunu, ancak "büyük bir tartışma çıkaracağını" söylemiştir. Konu hâlen tartışılmaya devam edilmektedir. Avrupa'daki çağdaş adlandırma kurallarının yerleşmesinden önce dünyaya tam adı, "Vincili Üstad Piero'nun oğlu Leonardo" manasına gelen Leonardo di ser Piero da Vinci'dir. Eserlerini "Leonardo" ya da "Io, Leonardo (Ben, Leonardo)" olarak imzalamıştır.
Bir önceki yıl nişanlandığı Albiera Amadori ile evlenen Ser Piero, Albiera'nın 1464'teki ölümünden sonra üç evlilik daha yaptı.
Leonardo'ya bebekliğinde annesi baktı, annesi başka biriyle evlendirilerek komşu kasabaya yerleşince, babasının nadiren uğradığı büyükbabasının evinde yaşamaya başladı; arada sırada Floransa'ya babasının evine giderdi. Babasının ilk eşinden çocuğu olmadığı için aileye kabul edilmişti ama amcası Francesco dışında ailedeki kimseden sevgi görmedi.
Leonardo'nun tüm evliliklerinden sonunda 16 üvey kardeşi oldu (bunlardan 11'i bebeklik dönemini atlattı) ve bu kardeşleri ondan çok daha küçüktü (sonuncusu Leonardo 46 yaşındayken doğdu) ve onlarla çok az teması vardı.

Leonardo'nun çocukluğu hakkında çok az şey bilinmektedir ve çoğu efsanelerle örtülüdür. Bunun nedeni kısmen, 16. yüzyıl sanat tarihçisi Giorgio Vasari'nin sıklıkla uydurma olan En Mükemmel Ressamların, Heykeltıraşların ve Mimarların Yaşamları (1550) adlı eserindeki biyografisidir.
Vergi kayıtları, en az 1457'den itibaren babasının büyükbabası Antonio da Vinci'nin evinde yaşadığını gösterir ancak bundan önceki yılları Vinci'de, San Pantaleone cemaatindeki Anchiano veya Campo Zeppi'de annesinin bakımında geçirmiş olması da mümkündür. Amcası Francesco da Vinci'ye yakın olduğu düşünülür ancak babasının zamanının çoğunu Floransa'da geçirdiği tahmin edilmektedir. Uzun bir noterler silsilesi soyundan gelen Sör Piero, en geç 1469 yılından itibaren Floransa'da resmen ikametgâh etmiş ve başarılı bir kariyeri olmuştur. Aile geçmişine rağmen, Leonardo (yerel dilde) yazı, okuma ve matematik alanlarında yalnızca temel ve gayri resmi bir eğitim aldı; muhtemelen sanatsal yetenekleri erken yaşta fark edildiği için ailesi dikkatlerini bu alana yoğunlaştırmaya karar verdi.
Leonardo, hayatının ilerleyen dönemlerinde en eski anısını kaydetti ve bu kayıtlar günümüzde Codex Atlanticus'ta yer alır. Kuşların uçuşu üzerine yazarken, bebekken bir çaylağın beşiğine gelip kuyruğuyla ağzını açtığını hatırladı. Yorumcular hala bu anekdotun gerçek bir anı mı yoksa bir hayal ürünü mü olduğu konusunda tartışır.
14 yaşına kadar Vinci'de yaşayan Leonardo, büyükanne ve büyükbabasının ardı ardına ölmesi üzerine 1466'da babası ile birlikte Floransa'ya gitti.

Verrocchio'nun atölyesi

1460'ların ortalarında Leonardo'nun ailesi, o zamanlar Hristiyan Hümanist düşünce ve kültür merkezi olan Floransa'ya taşındı.
Evlilik dışı çocukların üniversitede okuması yasak olduğundan üniversite öğrenimi alma şansı yoktu. Küçük yaştan itibaren çok güzel çizimler yapan Leonardo'nun resimlerini babası, dönemin ünlü ressam ve heykeltıraşı Andrea del Verrocchio'ya gösterince Leonardo 14 yaş civarında, o zamanının önde gelen Floransalı ressam ve heykeltıraşlarından olan Andrea del Verrocchio'nun atölyesinde garzone (stüdyo çocuğu) oldu. Bu, yaklaşık olarak Verrocchio'nun ustası, büyük heykeltıraş Donatello'nun ölüm zamanıdır.
Leonardo 17 yaş civarında çırak oldu ve yedi yıl eğitim aldı. Atölyede çıraklık yapan veya atölyeyle ilişkili diğer ünlü ressamlar arasında Ghirlandaio, Pietro Perugino, Sandro Botticelli ve Lorenzo di Credi vardı.
Leonardo hem teorik eğitim hem de çizim, boyama, heykeltıraşlık ve modelleme sanatsal becerileri yanında çizim, kimya, metalurji, metal işleme, alçı döküm, deri işleme, mekanik ve ahşap işleri de dâhil olmak üzere çok çeşitli teknik becerilerde kazandı.
Leonardo'nun anatomi ve insan vücudu üzerine eğitimi de çıraklık döneminde başladı. Öğretmeni Andrea del Verrocchio öğrencilerinin anatomiyi kavramasında ısrarlıydı.
Atölyede sadece resim yapmayı değil lavta çalmayı da öğrendi. Gerçekten de iyi lavta çalıyordu.