IV. Baudouin (Latince: Balduinus, İngilizce: Baldwin; 1161 – 1185) veya lakabıyla Cüzzamlı kral, 1174'ten 1185'e kadar Kudüs kralıydı. Cüzzam hastalığına rağmen gösterdiği irade ve Kudüs Krallığı'na bağlılığı nedeniyle çağdaşları ve daha sonraki tarihçiler tarafından takdir edildi. Yetkin danışmanlar seçen Baudouin, gelişen bir Haçlı devletini yönetti ve onu Müslüman hükümdar Selahaddin'den korumayı başardı.
Baudouin'de cüzzamın ilk belirtileri çocukken ortaya çıkmakla birlikte teşhis ancak babası Kral Amalrik'in yerine geçtikten sonra konabildi. Daha sonra elleri ve yüzü giderek şekilsizleşti. Trablus Kontu III. Raymond, kral 1176'da reşit olana kadar krallığı Baudouin'in adına yönetti. Baudouin yönetimi devraldıktan hemen sonra Mısır'ı istila etmeyi planladı ama vasallarının işbirliği yapmaması nedeniyle bu plan uygulanamadı. 1177'de Selahaddin, Baudouin'in krallığına saldırdı, ancak Kral ve Châtillon'lu soylu Renaud, Selahaddin'i Montgisard'da püskürterek Baudouin'e ün kazandırdı. Genç kral, uzuvlarındaki duyuları yavaş yavaş kaybetmesine rağmen ata binmekte ustalaştı ve son yıllarına kadar savaşlarda mücadele edebildi.
Baudouin, cüzzam hastalığından dolayı evlenmedi. 1176'da kız kardeşi Sibylla, Montferratlı William ile evlendiğinde Baudouin, tahttan çekilmeyi düşündü ancak William ertesi yıl öldü. 1180'de Trablus kontu III. Raymond ve Antakya Prensi III. Boemondo'nun darbesini önlemek için Baudouin, Sibylla'yı Lüzinyanlı Guy ile evlendirdi. Guy'a soyluların büyük bir kısmı karşı çıktı ve kısa süre içinde Baudouin ile ilişkisini kalıcı olarak bozdu. Bunu takip eden iç anlaşmazlıklar Baudouin'i kral olarak kalmaya zorladı, çünkü sadece o kavga eden soyluları birleştirebilirdi. Baudouin, 1182'de Selahaddin'i tekrar püskürttü ama 1183'te cüzzam yüzünden kör oldu, yürüyemez ve ellerini kullanamaz hale geldi. Guy'ı mirastan mahrum bıraktı ve Sibylla'nın oğlu V. Baudouin'e ortak kral olarak taç giydirdikten sonra Selahaddin'in Kerek Kuşatması'nı kaldırmak için kendisini bir tahtırevanla götürttü. Baudouin, Sibylla'nın Guy ile olan evliliğini iptal ettirmeyi ve Guy'ın Aşkelon tımarına el koydurmayı başaramadı. 1185 yılının başlarında Raymond'un Sibylla'nın oğlunun naibi olarak hüküm sürmesini sağladı ve 16 Mayıs'tan önce öldü.
Çocukluğu
IV. Baudouin, 1161 yılının ortalarında doğdu. Ebeveynleri o zamanlar Yafa ve Aşkelon kontu olan Amalrik ve Courtenaylı Agnes'ti. Vaftiz babası ise amcası Kral III. Baudouin idi. Kral genç ve yeni evli olduğundan yeğeninin tahta geçmesi pek olası görünmüyordu; ancak III. Baudouin, 1163 yılında çocuksuz öldü. Amalrik onun varisiydi, ancak krallığın soyluları Amalrik'in karısı Agnes'e şiddetle karşı çıkıyorlardı; muhtemelen onun nüfuzunun artması ihtimali onları tehdit ediyordu. Yüksek Mahkeme, Amalric'i kral olarak kabul edilebilmek için akraba evliliğinin iptalini kabul etmeye zorladı. Amalric, feshe rağmen Agnes ve kendisinin çocukları Sibylla ve Baudouin'in meşru olduğunu ilan ettirmeyi başardı. Annesi kısa süre sonra yeniden evlendiği için Baudouin, annesiz büyüdü ve annesini sadece halka açık günlerde gördü. Ayrıca, büyükanneleri Ioveta tarafından Aziz Lazarus Manastırı'nda yetiştirilen kız kardeşi Sibylla'yı da nadiren görüyordu. Baudouin altı yaşındayken, yakın olmadığı Maria Komnini adında bir üvey anne edindi. Kraliçe hırslı bir kadındı ve muhtemelen Baudouin'i kendi çocuklarının önünde bir engel olarak görüyordu.
Kudüs Krallığı ve diğer Haçlı prenslikleri, Müslüman Arap devletleriyle çevrili olmalarına rağmen, Batı Avrupa'dan Levant'a gelen ve Batılı kültürde kalan Fransızca konuşan Katolikler olan Franklar tarafından yönetiliyordu. Amalrik, krallığın veliahtı olarak Baudouin'in iyi bir eğitim almasını sağladı. Dokuz yaşındaki prens, bilgisiyle ünlü, sofistike ve çok seyahat eden bir din adamı olan Surlu William'ın yanına gönderildi. William, oyun alanındaki diğer çocukların aksine Baudouin'in yaşıtları tarafından çimdiklendiğinde ağlamadığını fark etti. Bir süre sonra eğitmen, Baudouin'in sağ kolunda ağrı hissetmediğini fark etti. Kral, Baudouin'i tedavi etmeleri ve bir Frank asilzadesi için önemli bir beceri olan ata binmeyi öğretmeleri için Arapları kiraladı. Sadece bir elinde his olan Baudouin'in savaşta sadece dizlerini kullanarak atı kontrol etmeyi öğrenmesi gerekiyordu ve bu engeline rağmen binicilikte ustalaştı. Cüzzamdan şüpheleniliyordu, ancak henüz gözle görülür bir belirti yoktu ve hekimler çocuğun karşılaşacağı damgalanma nedeniyle teşhis koymakta tereddüt ediyorlardı. Teşhis çocukken konulmuş olsaydı, Baudouin'in kanunen, etkilenmiş şövalye ve çavuşlardan oluşan bir askeri tarikat olan Aziz Lazarus Şövalyeleri'ne katılması gerekebilirdi.
Ergenlik çağına girdiğinde Baudouin, hastalığı karşısında olgun, kararlı ve iyimserdi. Yakışıklılığı, vücut şekli, yürüyüşü ve kendini ifade edişiyle babasına benziyordu. Baudouin çabuk öğrenen biriydi ama kekeliyordu. Hikâyeler ve tarih dersleri dinlemekten hoşlanırdı. Öğretmeni William, Baudouin'in mükemmel hafızasına dikkat çekerek, başkaları tarafından kendisine karşı yapılan iyilikleri ve kötülükleri unutmadığını belirtti.
Tahta çıkması
Amalrik'in ölümü üzerine Yüksek Mahkeme veraseti görüşmek üzere toplandı. Henüz teşhis konulmamış olmasına rağmen Yüksek Mahkeme, kraliyet hekimlerinin Baudouin'in cüzzam hastalığına yakalandığına dair şüphelerinden haberdar olmalıydı. Yine de uygun bir alternatif yoktu. Baudouin, Kral'ın tek oğluydu; Amalrik'in ikinci evliliğinden iki kızı vardı, bunlardan sadece Isabella hayatta kaldı. Kadınların veliaht olmasına açıkça izin veriliyordu ama Sibylla henüz evlenmemiş bir ergen, Isabella ise sadece iki yaşındaydı. Erkek adaylar, Amalrik'in kuzenleri Antakya Prensi III. Boemondo, Antakyalı Baudouin ve Trablus Kontu III. Raymond, siyasi olarak uygun değildi: Boemondo, Antakya Prensliği'ne bağlıydı, Antakyalı Baudouin ise Bizans İmparatoru I. Manuil Komnenos'un hizmetindeydi ve Raymond da Müslüman esaretinde geçirdiği dokuz yıldan sonra baronlara neredeyse yabancıydı.
Üç gün süren müzakerelerden sonra IV. Baudouin seçildi. Genç kralın taç giyme töreni, Kudüs Latin Patriği Nesleli Amalrik tarafından Kutsal Kabir Kilisesi'nde hemen gerçekleştirildi. Orta Çağ hükümdarları normalde Pazar günleri taç giyerlerdi, ancak Baudouin'in durumunda Birinci Haçlı Seferi'nin Kudüs'ü ele geçirmesinin 75. yıldönümü olması nedeniyle bunun yerine 15 Temmuz 1174 tarihi seçildi.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!