Tanınmış bir sanatçının kalp krizi geçirmesi, bir ünlünün evlenmesi ya da toplumsal bir konuda yapılan sıradan bir yorum... Aradan dakikalar geçmeden binlerce insan, aynı kişiyi hedef alarak acımasız mesajlar ve hakaretler yağdırıyor. Sosyal medyanın en karanlık yüzü olan bu durum, günümüzde dijital linç kültürü olarak adlandırılıyor.
Hayatımızda hiç yüz yüze gelmediğimiz, tanımadığımız insanlara karşı nasıl bu kadar büyük bir kin besleyebiliyoruz? Uzmanlar, bu yoğun öfkenin hedefindeki kişiyle doğrudan bir ilgisi olmadığını, meselenin çok daha derin bir psikolojik ve toplumsal altyapıya dayandığını belirtiyor.
KALABALIKTA GÖRÜNMEZ OLMAK VE BİREYSİZLEŞME
Sosyal psikolojide bireysizleşme olarak tanımlanan kavram, bireyin kalabalık içinde kendi öznel kimliğini yitirmesini ifade eder. Büyük gruplarda sorumluluk genele yayıldığı için kimse bireysel bir suçluluk hissetmez. Ekran karşısında bu durum zirve yapar. Paylaşılan yorumun altında adımız yazsa bile, binlerce benzer sesin arasında kaybolur gideriz. Karşımızdakinin yüzünü görmemek, sesini duymamak ve verdiği acının tepkisini bizzat almamak bu acımasızlığı tetikler.
ÖFKENİN MEŞRU KILINMASI: AHLAKİ YARGI TUZAĞI
Lince katılan hiç kimse kendini zorba olarak görmez; aksine herkes bir haksızlığa karşı ses çıkardığına inanır. Ahlaki öfke, insana kendini en haklı ve en iyi hissettiren duygulardan biridir. Dijital dünyada bu durum ödüllendirilir. Sert ve öfkeli yorumlar daha çok etkileşim, beğeni ve paylaşım alır. Davranışçı kurama göre pekiştirilen bu davranış, öfke dozunun her geçen gün daha da artmasına neden olur.
TÜRKİYE'NİN KRONİK SORUNU: ZATEN DOLU OLAN BARDAK
Bu tabloda Türkiye'ye özgü etkenler de büyük rol oynamaktadır. Uluslararası araştırmalar, ülkemizin olumsuz yaşantılar ve yoğun öfke endeksinde dünya genelinde en üst sıralarda yer aldığını gösteriyor. Geçim sıkıntısı, gelecek kaygısı, adalet algısının zedelenmesi ve zayıflayan sosyal bağlar bireylerin içinde sürekli bir öfke birikimi yaratır. Gün içinde uygun şekilde ifade edilemeyen bu birikim, güvenli ve kolay bir hedef arar. Ünlü bir isim ya da herhangi bir meslek grubu, karşılık veremediği ve cezalandırılamadığı için tam da bu bastırılmış öfkenin boşaltım alanı haline gelir.
LİNÇ KÜLTÜRÜNÜN ÇÖZÜMÜ İÇİN ÜÇ KRİTİK SORU
Öfke aslında haksızlığa karşı bizi uyaran çok değerli ve doğal
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!