Yesügey

Yesügey Batur ve Etimolojisi

Tarihe Yesügey ya da Yesüey Batur olarak geçen bu önemli figür, Moğolca Есүхэй баатар ve Yesukhei baatar adlarıyla bilinmektedir. 1134 yılında doğan ve 1171 yılında hayata veda eden bu lider, dünya tarihini değiştirecek olan Cengiz Han olarak tanınacak Temuçin'in babasıdır. İsminin kökenine bakıldığında Etimoloji açısından Yesügey kelimesi 9 Gibi anlamına gelmektedir. Bu ismin verilmesinin temel sebebi, 9 sayısının Moğollarca uğurlu sayılması geleneğine dayanmaktadır.

Siyasi Yaşamı ve Aile Bağları

Yesügey; Kabul Han, Ambagay ve Kutula Han ile akrabalık bağlarına sahipti. O dönemde bulundukları Moğol Devleti, Jin Hanedanı altındaydı ve Tatarları desteklemeleri sebebiyle 1161 yılında Kabul Han yok edildi. Bu gelişmelerin ardından Yesügey, dağılan Moğol kabilelerinin başına geçti ancak Tayiçyut kabilesi ile rekabet yaşıyordu. 1161 yılından sonra Tatarlar çok güçlenince Çin, desteğini Tatarlardan Keraitlere çevirdi. Yesügey'in Höelin'den beş çocuğu dünyaya geldi. Bunların dört tanesi erkek olup sırasıyla Temuçin, Hazar Kasar, Kaçiun ve Temüge idi; bir tanesi ise Temulin adında bir kız çocuğuydu. Bunun yanı sıra ilk eşinden olan Bekter ve Belgütey isimli iki oğlu daha bulunuyordu. Bu çocuklardan Bekter çocukluğunda, aralarındaki rekabet nedeni ile Temuçin tarafından öldürüldü.

Ölümü ve Mirası

Temuçin 9 yaşındayken, yani 1171 yılında Yesügey öldü. Moğolların Gizli Tarihi adlı kaynağa göre Temuçin için eş bulma yolundan dönerken Tatarlar tarafından zehirlenerek öldürülmüştür. Öte yandan Yesügey'in Tuğrul Han adında bir kankardeşi yani anda'sı bulunuyordu. Tuğrul Han, ilerleyen süreçte Cengiz Han'a savaşlarında ve fetihlerine yardım etmiş ancak Tuğrul Han'nın kızını, Cengiz Han'ın oğlu olan Cuci'ye vermek istememesi nedeni ile araları açılmıştır. Sonraları Cengiz Han'ın kankardeşi ve rakibi olan Camuka ile iş birliği yapıp Cengiz Han'a karşı mücadele etmiştir.