X. Christian

X. Christian Kimdir ve Soy Kökü

Tam adı Christian Carl Frederik Albert Alexander Vilhelm olan X. Christian, 26 Eylül 1870 tarihinde Kopenhag'da dünyaya geldi. Glücksburg Hanedanı'na mensup olan kral, kendisinden önceki Danimarka kralı VIII. Frederik'in oğlu ve Norveç kralı VII. Haakon'un kardeşidir. 1912 yılından 1947 yılına kadar Danimarka kralı olarak tahtta kalmış, ayrıca 1918 ile 1944 yılları arasında İzlanda'nın tek kralı unvanını taşımıştır ve adı resmi olarak Kristján X şeklinde geçmiştir.

Otoriter Hükümdarlık ve Paskalya Krizi

Oldukça otoriter bir karakter olarak tanımlanan X. Christian, kraliyet ailesinin haysiyetinin ve gücünün önemini her zaman vurgulayan biri olarak hatırlanmıştır. Demokrasiyi tam olarak benimseme konusundaki isteksizliği, 1920 yılında Paskalya Krizi ile sonuçlanmıştır. Bu süreçte demokratik olarak seçilen Sosyal Liberal partisini reddetmiş ve kendi seçimlerinden bir kabine oluşturmuştur. Bu hamle anayasaya uygun olsa da, 1901'den beri bir anayasal gelenek olarak istenen parlamenterlik ilkesiyle ters düşmüştür. Sosyal Demokratlar tarafından düzenlenen kitlesel gösteriler, genel bir grev ve monarşinin devrilmesi riski ortaya çıkınca, hükümdar parlamentoda destek olmadan bir hükümet atayamayacağını anlamış ve anayasal bir hükümdar olmayı kabul etmek zorunda kalmıştır.

Alman İşgali ve Direnişin Sembolü

I. ve II. Dünya Savaşı'nı kapsayan uzun bir saltanat süren X. Christian, özellikle Danimarka'nın Alman işgali sırasında ulusal anlayış için büyük bir ayaklanma sembolü haline gelmiştir. Her gün Kopenhag sokaklarında muhafızların eşlik etmemesi gibi tutumları sayesinde halkın gözünde popülaritesi artmış ve modern zamanların en popüler Danimarka hükümdarlarından biri olmasını sağlamıştır.

Ölümü ve Mirası

1947 yılında Kopenhag'ın Amalienborg Sarayı'nda hayata gözlerini yuman X. Christian, Kopenhag yakınlarındaki Roskilde Katedrali'nde bulunan Danimarka kraliyet ailesi üyelerinin yanına defnedilmiştir. Hükümdarlığı sırasında Erik Scavenius siyasetinin arkasında durmuş olmasına rağmen, Danimarka direniş hareketi üyeleri tarafından takılan kumaş bir kol bandı, castrum doloris içerisindeki tabutuna konulmuştur.