Tamar

Tarihin Altın Çağına Yön Veren Kraliçe

Gürcistan Krallığı'nı 1184 ile 1213 yılları arasında yöneten Tamar, Gürcüce yazılışıyla თამარ, tarihin en ünlü kraliçeleri arasında yer alır. 1160 yılında dünyaya gelen ve bazı dillerde Tamara olarak da bilinen bu büyük lider, Bagrationi yani Bagratlılar hanedanından gelmektedir. Onun yönetimi altındaki dönem, haklı olarak Gürcistan’ın Altın Çağı olarak anılmaktadır. Kendisine bu dönemde krallar kralı ve kraliçeler kraliçesi unvanları verilmiştir.

Tahta Çıkış Süreci ve Feodal Mücadeleler

III. Giorgi'nin prenses Guranduhti'den olan kızı olan Tamar, babasının ölümünden sonra çıkabilecek anlaşmazlıkları önlemek amacıyla vârisi ilan edilmiştir. 1179 yılından itibaren krallığı babasıyla birlikte yöneten Tamar, III. Giorgi'nin vefatıyla birlikte 1184 yılında resmen tahta çıkmıştır. Tahta çıkışının hemen ardından feodal aristokratlar, geçmişte yitirdikleri ayrıcalıkları geri almak için harekete geçmiştir. Hazineden sorumlu olan Kutlu Arslan, kraliçenin yetkilerinin sınırlandırılmasını talep etmiştir. Karavi adı verilen yeni bir devlet organının oluşturulması, bu organın üyelerinin aristokratlardan oluşması ve tüm kararları onların alması istenmiştir. Bu kararın kraliçeye bildirilip onaylanması talep edilmiştir. Kendi hükümdarlığını biçimsel hale getirecek olan bu öneriyi reddeden Tamar, Kutlu Arslan’ı görevden almış ve ileri gelenlerle müzakereler yürüterek sorunu çözüme bağlamıştır. Böylece Kutlu Arslan’ın yönetimdeki etkisi tamamen ortadan kalkmış ve Karavi yerine kraliçenin sarayının karar verme yetkisi kabul edilmiştir.

Kritik Evlilikler ve Taht Mücadeleleri

Kraliçenin evlendirilmesi dönemin en önemli sorunlarından biri olmuştur çünkü seçilecek koca, krallığın ikinci önemli kişisi konumuna gelecektir. Aday seçiminin büyük önem taşıdığı bu süreçte Tamar, Gürcü kaynaklarında Giorgi Rusi olarak anılan bir Rus prensiyle evlendirilmiştir. 1185 yılında gerçekleşen bu evliliğin ardından Giorgi Rusi'den ayrılan Tamar, 1188 yılında Davit Soslan ile hayatını birleştirmiştir. 1191 yılında bazı ileri gelenlerin Giorgi Rusi'nin Gürcistan'a dönmesini desteklemesiyle büyük bir ayaklanma çıkmıştır. Tamar, ayaklanmacıları bozguna uğratmış, Giorgi Rusi'yi tutsak alarak Rusya'ya geri göndermiştir. Giorgi Rusi daha sonra bir kez daha Gürcistan'a dönmüş olsa da bu sefer yeterli taraftar bulamamış ve kolayca yenilgiye uğratılmıştır.