Seyit Rüstemov

Seyit Rüstemov: Bir Sanat İnsanının Portresi

Seyit Rüstemov, doğum adıyla Mir-Cabbar Ali oğlu Seyid-Rüstemzade, 12 Mayıs 1907 tarihinde Erivan'da dünyaya gelmiş, Sovyet ve Azerbaycan sanat dünyasının en önemli figürlerinden biri haline gelmiş bir besteci, orkestra şefi ve pedagogdur. 1983 yılında Bakü'de hayata gözlerini yuman sanatçı, 1957 yılında Azerbaycan SSC Halk Sanatçısı unvanına layık görülmüş ve 1951 yılında prestijli Stalin Ödülü'nü kazanmıştır.

Çalkantılı Çocukluk Yılları ve Zorunlu Göç

Rüstemov'un yaşamı, erken yaşlarda yaşadığı ağır kayıplarla şekillenmiştir. Babasını küçük yaşta kaybeden sanatçı, tar çalabilen ağabeyi Mirhuseyn Rüstemov'un himayesinde büyümüş ve müziğe olan tutkusunu ondan almıştır. 1918 yılında Ermenilerin gerçekleştirdiği katliamlar ve bölgedeki etnik gerilimler ailenin kaderini değiştirmiştir. Türkiye'ye sığınmak zorunda kalan aile, evlerinin yıkıldığını görünce 1919'da Gence'ye dönmüştür. Ancak trajediler bununla sınırlı kalmamış; ağabeyinin Ermeniler tarafından öldürülmesinin ardından Rüstemov ailesi Ağdaş'a taşınmıştır.

Eğitimden Zirveye Uzanan Sanat Kariyeri

Bakü'ye yerleşmesinin ardından öğretmenlik seminerine kabul edilen Rüstemov, burada müzik ve görsel sanatlara olan yeteneğiyle dikkat çekmiştir. Öğretmeninin aracılığıyla tanıştığı besteci Uzeyir Hacıbeyov, onun müzik akademisinde tar dersleri almasını sağlamıştır. 1932 yılında Azerbaycan Devlet Pedagoji Enstitüsü'nden mezun olan sanatçı, akademik kariyerinin yanı sıra müzik yazarlığına da önem vermiştir. Nota edinimi ve tar öğretimi üzerine hazırladığı ders kitapları ile Azerbaycan Halk Dansları, Azerbaycan Halk Şarkıları ve Azerbaycan Aşig Şarkıları gibi monografları sanat literatürüne kazandırmıştır.

Müzik Dünyasında Öncü Bir Lider

Rüstemov, 1935 yılından itibaren 40 yıl boyunca Azerbaycan Halk Çalgıları Orkestrası'nın sanat yönetmenliğini ve baş şefliğini üstlenmiştir. 1945 yılından itibaren Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyesi olan sanatçı, 1949-1953 yılları arasında Azerbaycan SSC Besteciler Birliği başkanlığı görevini yürütmüştür. 1951'de Azerbaycan Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu'nun başına geçen Rüstemov; operetler, tiyatro müzikleri, marşlar ve kantatalar içeren yüzlerce eser bestelemiştir. Hemşire eşi Bika ile evliliğinden dünyaya gelen dört çocuğu da profesyonel müzik eğitimi alarak sanatçının mirasını sürdürmüştür.