Polotsklu Rogneda

Kökleri ve Soyu

Polotsklu Rogneda, 962 yılında doğmuş ve 1002 yılında hayatını kaybetmiş olan bir Rus prensesidir. Bu isim, İskandinav kökenli olan Ragnheiðr adının Slavca uyarlaması olarak bilinmektedir. 10. yüzyılın ortalarında İskandinavya'dan gelerek Polatsk topraklarına yerleşen Ragnvald veya Slavca adıyla Rogvolod'un kızıdır. Tarihsel tahminlere göre Rogneda, günümüz İsveç coğrafyasında hüküm süren Ynglings kraliyet ailesine mensuptur.

Evliliği ve Yaşadığı Trajedi

Novgorod Dördüncü Chronicle kayıtlarına göre olaylar yaklaşık 980 yılında, Büyük Vladimir'in üvey kardeşi olan Kievli I. Yaropolk ile Rogneda'nın nişanlandığını öğrenmesiyle sarpa sarmıştır. Bu haberi alan Vladimir, Polotsk şehrini ele geçirmiş ve Rogneda'yı kendisiyle evlenmeye mecbur bırakmıştır. Genç kadına ailesinin gözü önünde tecavüz edilmiş, hemen ardından ise Rogneda'nın iki erkek kardeşiyle birlikte ailesi katledilmiştir.

Çocukları ve Vladimir'e Karşı Komplo

Yaşanan acı dolu olayların ardından Rogneda, Vladimir'e birden fazla çocuk dünyaya getirmiştir. Bu çocuklardan dört oğlu Bilge Yaroslav, Vsevolod, Chernigov'dan Mstislav ve Polotsk'tan Izyaslav olmuştur. Ayrıca tarihçi Nestor tarafından Predslava olarak adlandırılan, Gallus'a göre ise Polonya Kralı I. Boleslaus'un cariyesi yapılan iki kızı bulunuyordu. Muhtemelen bir İskandinav destanından esinlenen vakainameler, Rogneda'nın bir gün Vladimir'e karşı komplo kurduğunu ve en büyük oğlu Izyaslav'dan onu öldürmesini talep ettiğini aktarır. İskandinav kraliyet geleneklerine uygun bir şekilde, büyük oğluyla birlikte ebeveynlerinin toprakları olan Polotsk'a geri gönderilmiştir. Izyaslav burada mirasını devralmış, Polotsk'u ve günümüzde Zaslawye olarak bilinen yeni kurulan Izyaslavl kasabasını yönetmeyi sürdürmüştür.

Manastır Hayatı ve Son Yılları

Büyük Vladimir'in Hristiyanlığı resmi olarak kabul etmesi ve Anna Porphyrogeneta'yı yeni eşi olarak alması dönüm noktası olmuştur. Bu gelişmelerin neticesinde Vladimir, aralarında Rogneda'nın da bulunduğu önceki tüm eşlerinden hukuken ayrılmak zorunda kalmıştır. Bu karar sonrasında manastıra kapanan Rogneda, Anastasia adını alarak yaşamının kalan kısmını orada tamamlamıştır.

Tarih ve Sanattaki Yeri

Rogneda'nın dramatik hayatı, sonraki yüzyıllarda sanatçıların ve yazarların ilgisini çekmiştir. 1825 yılı civarında Kondraty Ryleev, Rogneda odaklı bir anlatı şiiri kaleme almıştır. Bu edebi eser, 1865 yılında prömiyeri gerçekleştirilen ve Alexander Serov imzasını taşıyan milliyetçi Rus operası Rogneda için temel bir kaynak oluşturmuştur.