Kabaağaçlızâde Mehmed Şâkir Paşa (Osmanlıca: محمد شاكر پاشا, 1855, Bursa – 28 Temmuz 1914, Afyon), Osmanlı Türkü asker, tarihçi, diplomat ve eğitimci. 1893-1895 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun Atina büyükelçisi olarak görev aldı, ayrıca 1889-90 arasında kısa bir dönem Girit Vilayeti valisi oldu. 1891-1895 yılları arasında II. Abdülhamid saltanatında sadrazamlık görevinde bulunan Ahmed Cevad Paşa'nın kardeşi, Halikarnas Balıkçısı takma adı ile tanınan roman ve hikâye yazarı Cevat Şâkir Kabaağaçlı'nın babasıdır.

İlk yılları ve eğitimi

Annesi, Suriye'nin tanınmış bir ailesi olan Hattatzâdelerden Hüseyin Bey'in kızı Zehra Hanım, babası ise Antalya'nın Elmalı ilçesindeki bir Türkmen aşiretinden, Kabaağaçlızâde Miralay Mustafa Asım Bey'dir. Aile, Afyonkarahisar'ın Kabaağaç bölgesine yerleşmiş olmalarından ötürü Kabaağaçlı soyadını aldı. Babası Asım Bey, katiplik göreviyle gittiği Şam'da Zehra Hanım ile evlendi. Şâkir Paşa'nın ablası Sare ve ağabeyi Ahmet Cevat Şam'da doğdu. Asım Bey bir süre sonra hastalanınca 1853 yılında hava değişimi için Şam'dan Afyon'a geldi ve sağlığına kavuştuktan sonra da yeni açılmış olan Bursa İdâdî Mektebine müdür tayin edildi. 1855 yılında Bursa'da oldukları zamanda en küçük çocukları Mehmed Şâkir Paşa dünyaya geldi.
Asım Bey, 1861 yılında Dâr-ı Şûrâ'nın askeri üyesi olarak İstanbul'un Fatih ilçesine yerleşti. Ancak kendisinin ve eşinin hastalanarak 1862'de üç gün arayla peş peşe ölmeleri üzerine üç kardeş hem öksüz hem de yetim kaldı. Anne babaları öldüğünde Sare 13, Ahmet Cevad 12, Mehmet Şâkir ise 7 yaşında idi. Bu üç kardeşi o sırada Rumeli kazaskeri olan ve daha sonra da şeyhülislam olarak tayin edilen Âtıfzâde Hüsâmeddin Efendi himayesi altına aldı.
Mehmet Şâkir Paşa, babasının ve ağabeyinin izinden giderek askeriyeye dahil oldu. İlk ve orta tahsilini tamamladıktan sonra askeri liseye, ardından Harp Okulu ve Erkan-ı Harbiye Mektebi'ne gönderildi. 1878'de erkân-ı harp yüzbaşısı olarak mezun oldu.

Kariyeri

1880'de kurmay yüzbaşı rütbesiyle orduya katıldı. 1889 yılında Girit'te görevli olan ağabeyi Ahmed Cevad Paşa'nın bir süre başyaverliğini yaptı. Çetine ve Roma askeri ataşelikleri ile Girit'in Resmo Komutanlığı görevlerinde bulundu. 1890 yılında Girit Vilayeti valisi olarak görevlendirildi. 1889-1895 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun Atina büyükelçiliği görevinde bulundu. Elçilik görevi sırasında Yunanistan Kralı I. Yeoryos ve bazı devlet erkanı üyeleri ile özel görüşmelerde bulundu ve kendisine kral tarafından devlet nişanı verildi. 1895 yılında korgeneral rütbesindeyken ağabeyinin sadrazamlık görevinden alınmasına tepki göstererek görevinden istifa etti.
Daha sonra ferîk (tümgeneral) rütbesi ile Teftîş-i Askerî Komisyonu üyesi olan Şâkir Paşa, Galatasaray Lisesinde gönüllü tarih öğretmenliği yaptı. Ağabeyinin ölümünden sonra Büyükada'ya yerleşen Mehmed Şâkir Paşa, İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. Şâkir Paşa daha sonra kaleme aldığı bir mektupta devlet işlerinden el çekerek emekliliğini istemesinin nedenlerini, görevlendirilmesiyle ilgili birtakım baskıcı tutumlara maruz kalması ve makul taleplerinin reddedilmesi olarak sıraladı.