Kalavun

Memluk Devletinin Güçlü Hükümdarı Kalavun

Seyfeddin Kalavun el-Elfi, Mısır Memluk Devleti tarihinin en dikkat çekici isimlerinden biridir. Yaklaşık 1222 yılında dünyaya gelen bir Kıpçak Türkü olan Kalavun, Bahrî Hanedanı içerisinde yükselerek devletin yedinci hükümdarı olmuştur. El-Melik el-Mansûr unvanıyla anılan bu tarihi şahsiyet, Eyyûbî Sultanı Salih Eyyub tarafından 1000 altına satın alındığı için el-Elfi lakabını almıştır. 1247 yılında serbest bırakılmasının ardından ordu içerisinde hızla yükselerek 1279 ile 1290 yılları arasında Mısır'a hükmetmiştir.

Siyasi Yükseliş ve İktidara Geçiş

Askeri kariyerine Sultan Baybars'ın emrinde başlayan Kalavun, bu dönemde büyük bir nüfuz kazanmıştır. Sultan Berke Han döneminde Ermenilere karşı elde ettiği zaferlerle adından söz ettiren Kalavun, Berke Han'ın tahttan indirilmesi sürecinde kritik bir rol oynamıştır. Henüz yedi yaşındaki Sülemiş'in tahta çıkmasını sağlayarak onun atabeyi unvanını almış, altı ay süren bu sürecin ardından ise gerçekleştirdiği darbe ile iktidarı bizzat ele almıştır. Halifenin hükümdarlığını tanımasıyla birlikte yönetimdeki meşruiyetini ve konumunu sağlamlaştırmıştır.

Savaşlar ve Askeri Başarılar

Hükümdarlığı süresince Şam Sultanı Sungur, Moğollar ve Moğollarla iş birliği yapan Ermenilere karşı yoğun mücadeleler vermiştir. Suriye üzerindeki hakimiyetini pekiştirmek için stratejik adımlar atan Kalavun, 1285 yılında Saint Jean şövalyelerinin Morkab kalesini zapt etmiştir. Trablusşam ve Batrun Kalesi'ni de topraklarına katan hükümdar, Akka'yı ele geçirmek üzere yola çıktığı sırada 10 Kasım 1290 tarihinde Kahire yakınlarında vefat etmiştir.

İlmi ve Sosyal Kalkınma

Cesur ve tedbirli bir yönetici olmasının yanı sıra, ilmi gelişmeleri ve sosyal refahı destekleyen bir kişiliğe sahipti. Kahire'de inşa ettirdiği büyük medresenin yanı sıra, döneminin en gelişmiş yapısı kabul edilen Kahire Hastanesi en önemli eseri olarak öne çıkmaktadır. Bu hastane; laboratuvarları, özel ilaç depoları ve modern hasta koğuşları ile zamanının ötesinde bir hizmet anlayışı sunmuştur. Kalavun, Memluk sultanları arasında kurduğu hükümranlık sistemi kendisinden sonra da devam eden tek isimdir; hanedanı 1382 yılında Çerkes Sultanları yönetimi devralana dek beş hükümdar daha çıkarmıştır.