IV. David

IV. Davit ve Gürcü Altın Çağı

Bagrationi hanedanından gelen ve Kurucu Davit olarak da bilinen IV. Davit, 1073 ile 24 Ocak 1125 tarihleri arasında yaşamış ve 1089 ile 1125 yılları arasında Gürcistan krallığı yapmıştır. Gürcüce dağmaşenebeli kelimesi kurucu ve imar eden anlamlarına gelmektedir. Tarihteki en büyük ve en başarılı Gürcü hükümdarı ve Gürcü Altın Çağının mimarı olarak tanınmaktadır. 1121 yılında kazandığı Didgori Muharebesi ile Selçuklu Türklerinin Gürcistan hakimiyetine son vermiştir. Ordu ve idare alanındaki reformları sayesinde ülkeyi yeniden birleştirmiş ve Kafkasya topraklarının bir kısmını kontrolüne almıştır. Kilise dostu ve Hristiyan kültürünün destekçisi olan kral, Gürcü Ortodoks Kilisesi tarafından kanonlaştırılmıştır.

Askeri Seferler ve Reformlar

Davit, 1105 yılında Selçuklu vasalı olan Kaheti-Hereti Krallığı'nın ilhakını takiben gönderilen Selçuklu ordusunu Ertzuhi Muharebesi'nde bozguna uğratmıştır. Bu zafer Samşvilde, Rustavi, Gişi ve Lori kilit kalelerinin kontrol altına alınmasını hızlandırmıştır. Savaşlarla geçen uzun yılların ardından halkın yeniden üretken olması gerekmiş, ayrıca Tiflis şehri ve krala bağlı soylular sorun yaratmaya devam etmiştir. IV. Davit bu amaçla orduda köklü reformlar yapmış, 1118 ile 1120 yılları arasında Kuzey Kafkasya'dan 14.000 aileden oluşan bir Kıpçak boyunu Gürcistan'a davet etmiştir. Her Gürcü ve Kıpçak ailesi orduya bir asker, bir at ve bir silah temin etmekle yükümlü tutulmuş, Kıpçaklar Hristiyanlaşarak Gürcü toplumunda hızlıca asimile olmuştur.

Didgori Muharebesi ve Genişleme

1120 yılında Türklerin Gürcü topraklarını yağmalaması üzerine Batı Gürcistan'a giden Davit aniden saldırı düzenlemiş, ardından komşu Şirvan'a girerek Kebele kasabasını almıştır. 1120-1121 kışında Güney Kafkasya yollarındaki Selçuklu yerleşimlerine saldırılmıştır. Bu hızlı yükseliş karşısında Sultan Mahmud b. Muhammed Gürcistan'a karşı cihad ilan etmiş ve büyük bir Müslüman koalisyonu kurmuştur. Tüm kaynaklar Müslüman güçlerin 56.000 kişilik Gürcü ordusundan çok daha büyük olduğunu doğrulamaktadır. 12 Ağustos 1121 tarihinde Kral Davit, düşman ordusunu Didgori Muharebesi'nde bozguna uğratarak Gürcü tarihinin en büyük askeri başarısına imza atmıştır. Bu zafer Gürcistan'ın büyük bir askeri güç olarak ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Tiflis'in Fethi ve Hoşgörü Politikası

Arap istilasından kalan son idare bölgesi olan Tiflis 1122 yılında yeniden fethedilmiş ve başkent buraya taşınmıştır. Farklı dinlerin kabul edilmesini ve tolerans gösterilmesini savunan Davit, Müslümanlar ve Yahudiler için vergileri ve askerliği kaldırmış, Müslüman alimleri ile sufileri korumuştur. 1123 yılında Dmanisi kalesi özgürleştirilmiş, 1124 yılında Şirvan ele geçirilmiş ve Ermeni şehri Ani Müslüman emirlerden alınarak sınırlar Aras havzasına kadar genişletilmiştir. Ermeniler onu kurtarıcı olarak karşılamış, bu dönemde Kurucu Davit Mesih'in Kılıcı unvanını almıştır. Eşi prenses Tamar'ın etkisi altındaki Şirvanşah Manuçir'in Selçuklulara haraç ödemeyi reddetmesi üzerine Sultan Mahmud'un Şirvan'ı ele geçirmesine karşılık, Haziran 1123'te Davit sultana karşı sefer düzenlemiş ve Şamahı, Buğurt, Gülüstan ile Şabran şehirlerini alarak Şirvan'ı tamamen fethetmiştir.