II. Richard (6 Ocak 1367 - 14 Şubat 1400), 1377-1399 döneminde İngiltere kralı. Plantagenet Hanedanı'nın Angevinler koluna mensup son hükümdardır.
Richard'ın babası, Kara Prens lakaplı Galler Prensi Edward'tı. Fakat Galler Prensi, 8 Ocak 1376'da babası Kral III. Edward hala hayattayken öldüğü için henüz on yaşında olan ve III. Edward'ın torunu olan II. Richard, Galler Prensliği ve babasının diğer ünvanlarıyla birlikte veliaht olmuş; dedesi III. Edward'ın 21 Haziran 1377'de ölümüyle birlikte İngiltere Krallığı tahtına geçmiştir.

İlk yılları

Richard, aynı zamanda veliaht olan, Galler prensi Edward ve Kent kontesi Joan'un ikinci oğludur. Babası Edward, Yüz Yıl Savaşları sırasında ve özellikle de 1356'daki Poitiers Muharebesi'nde iyi bir komutan ve asker olarak isim yaptı. Çeşitli çarpışmalarda bulunan Edward, 1370'te İspanya'da bir savaş sırasında dizanteriye yakalandı. Ertesi yıl İngiltere'ye geri döndü fakat tam olarak iyileşemedi ve hastalığı zaman zaman nüksetti. Kent kontesi olan Joan'la evlenmek için İngiliz yüksek soylularından Kent Dükü, Thomas Holland ve Salisbury Kontu birbirleriyle rekabete girişmişlerdi. Fakat 1361'de Joan, kral I. Edward'ın kuzeni olan Galler Prensi Edward ile evlendi. Fakat Joan, Edward'ın yakın akrabası (birinci kuzeni) olması nedeniyle bu evlilik papalık izniyle gerçekleştirilebildi.
Çiftin ikinci çocuğu olan Richard, İngiltere idaresi altında olan Akitanya Prensliği arazisi içinde bulunan Bordeaux'da bir manastırda doğdu. Bu doğum sırasında üç Avrupa kralı (Kastilya Kralı, Navarre Kralı ve Portekiz Kralı) bu manastırda bulunmaktaydılar. Bu "Wilton Epipheny Diptych" adı verilen iki kısımdan oluşan bir tabloda tasvir edilmiştir. 1371'de Richard'ın ağabeyi olan " Edward Anglomelu" öldü ve Richard babasının varisi oldu. 1376'da da babası Edward, Kara Prens nükseden dizanteri hastalığı ile uzun bir müddet yatakta kaldıktan sonra öldü. Saraylılar ve İngiltere idarecileri Richard'ın amcası olan John Gaunt'un tahtı gasp etmesini önlemek için hemen Richard'a babasının ünvanlarını ve krallık veliahtı olarak da Galler Prensi ünvanını verdiler.
21 Haziran 1377'de İngiltere Kralı ve Richard'ın büyükbabası olan III. Edward öldü. 10 yaşında iken II. Richard, İngiltere ve İrlanda Kralı olarak tahta geçti ve 16 Temmuz'da taç giyme töreni yapıldı. Yine John Gaunt'a hükümdarlık yetkileri verilmemesi kararlaştırıldı. Bundan sonra yetişkinliğine kadar hükümdarlık yetkileri John Gaunt'un üye olmadığı bir seri "naiplik konseyi" tarafından yüklenildi. Bu konseylere üye olmamasına rağmen John Gaunt ve genç kardeşi Buckingham Dükü Thomas Woodstocklu ülke siyasetinde önemli rol oynamaya devam ettiler.
Fakat II. Richard yetiştikçe arkadaşları, özellikle Simon de Burley ve 10. Oxford Kontu Aubrey de Vere, önemli siyasi güç kazandılar. Bu danışmanların istekleri yolunda 1377-1381 döneminde İngiltere orduları Fransa anakarasında başarısız savaşlara giriştiler. Bu savaşları finanse etmek için gereken finansman özellikle 3 defa ayrı ayrı olarak acil olarak toplanan "kafa vergisi" ile sağlandı. Bu acil "kafa vergileri" fakir ve kırsal köylülere gayet kötü tesir yaptı; onların devletten tedirgin olmalarına yol açtı. 1380'de naiplik konseyleri kaldırıldı ve II. Richard'a, 21 yaşına daha girmeyip yetişkin sayılmamasına rağmen, ona mutlak krallık idare yetkileri verildi.

Köylü İsyanı

Krallığa ilk tehlike, her İngiliz'in üç defa acil olarak bir sabit değer olarak vermesi gereken "kafa vergisi (poll tax)" aleyhtarlarının katıldığı Köylüler İsyanı adı verilen isyanlar ortaya çıktı. İngiltere'de kırsal nüfus 1348-1350 döneminde ortaya çıkan Kara Ölüm adı verilen büyük veba salgını dolayısıyla kırılıp azalmıştı ve bu nedenle bu salgından sağ çıkan kırsal tarım işçileri eskiden çok yüksek ücretler isteyecek ve bu istekleri karşılanmazsa imtiyaz sahiplerine kafa tutabilecek güç kazanmışlardı. Köylüler toprak sahibi olmayıp soylu malikane sahiplerine ve kiliseye serflik yapmaktaydılar ve onun için bu toprak ağalarına vergi gibi ürünün bir kısmını ("aşar vergisi" gibi) vermekteydiler. II. Richard tahta geçtiğinde bu kırsal tarım işçisi toplumu palazlanmıştı. Richard'ın Fransa'ya karşı giriştiği savaştan ve bu savaşı finanse etmek için ekstradan genç ihtiyar; fakir zengin arasında hiç fark gözetmeksizin her İngiliz'den üç defa acil ve sabit olarak merkezi hükûmetin "kafa vergisi" toplaması yeniden güçlenmeye başlayan köylülere ve fakirlere büyük bir yük olmaktaydı. Bu gruplar bu "kafa vergisi"'ni vermemek istemekteydiler. 1381'de en son "kafa vergisi" salgılanması dolayısıyla bu tedirginlik bir isyan şekline dönüştü. Köylüler isyanı ilk defa kırsal güneydoğu İngiltere'de Kent ve Essex kontluklarında ortaya çıktı ve bu isyan çok hızla tüm İngiltere yüzeyine yayıldı.

Mayıs 1381 sonlarından itibaren isyancı köylüler Londra üzerine yürüdüler ve liderleri Wat Tyler, John Ball ve Jack Straw altında Londra'da bir kırsal açık hava alanı olan Blackheath'de toplandılar. Buradan harekete geçen köylü isyancılar Gauntlu John'un Savoy Sarayı adlı şehir konağını yaktılar. Hem maliye bakanı hem de Canterbury Başpiskoposu olan Simon Sudbury ile kralın Yüksek Hazinedar'ı olan Robert Hales'i öldürdüler. Orta Çağlardan kalma, köylüleri serf olarak kabul eden bütün kanunların lağvedilmesi isteklerinin başında gelmeye başladı.
Kral II. Richard 14 yaşına gelmişti ve saraylılar onu Londra Kulesi'de koruma altına almışlardı. Fakat devletin köylü isyancıları bastıracak gücü bulunmamaktaydı ve isyancılarla müzakerelere girmek gerekiyordu. Genç kral 13 ve 14 Haziran'da isyancılara liderleri ile müzakerelere girip isyancıların isteklerini kabul etti ve isyancılara serflikten özgür olma beratları verildi. Fakat devlet idaresinin bu yumuşak davranışından azan isyancılar isteklerini artırıp kenti yağmalamaya devam ettiler. Ertesi gün kral isyancılar lideri Wat Tyler ile müzakereye girmiş iken, kralın adamları ile bir arbede çıktı ve Londra Şehri Belediye Reisi olan William Walworth Wat Tayler'ı atından düşürüp öldürdü. Fakat bu haber yayılmadan Londra Şehri Belediye Reisinin adamları isyancıları kamp kurdukları kırsal alanda kuşatma altına aldılar. II. Richard'ın çok dikkatli ve kararlı davranışı dolayısıyla ile isyancılara ceza verilmeyeceğinin açıkça belirtmesinden sonra lidersiz kalan isyancılar dağılıp köylerine dönmeye başladılar.
Fakat II. Richard sözünde durmadı; verdiği serflikten özürlük beratlarını geri aldı ve hatta isyancıları affettiği hakkında verdiği sözden bile geri döndü. Essex yöresi üstüne yürüdü. Buradaki tüm isyancı grupları bastırdı. 28 Haziran'da Billericay'da bulunan son isyancılar grubu da ortadan kaldırıldı. Kralın bu mutlakiyetçi tutumu kralcıları sevindirdi. Ama II. Richard bu başarısı dolayısıyla hiç halka ve halkın düştüğü zorluklara aldırmaz, halkın çektiği sıkıntılara karşı vurdumduymaz bir mizaç kazandı.