II. Richard

II. Richard Kimdir ve Tahta Çıkış Süreci

II. Richard, 6 Ocak 1367 ile 14 Şubat 1400 tarihleri arasında yaşamış olup 1377-1399 döneminde İngiltere krallığı yapmış bir hükümdardır. Kendisi Plantagenet Hanedanı'nın Angevinler koluna mensup son hükümdardır. Richard'ın babası, Kara Prens lakaplı Galler Prensi Edward'dı. Galler Prensi, babası Kral III. Edward hala hayattayken 8 Ocak 1376'da vefat etmiştir. Henüz on yaşında olan ve III. Edward'ın torunu konumunda bulunan II. Richard, Galler Prensliği ve babasının diğer unvanlarıyla birlikte veliaht olmuştur. Ardından dedesi III. Edward'ın 21 Haziran 1377 tarihinde vefat etmesiyle birlikte İngiltere Krallığı tahtına geçmiştir.

İlk Yılları ve Tahta Geliş

Richard, veliaht olan Galler Prensi Edward ile Kent Kontesi Joan'ın ikinci oğludur. Babası Edward, Yüz Yıl Savaşları sırasında özellikle 1356 yılındaki Poitiers Muharebesi'nde başarılı bir komutan ve asker olarak ün salmıştır. Çeşitli çarpışmalara katılan Edward, 1370 yılında İspanya'daki bir savaş esnasında dizanteriye yakalanmıştır. Ertesi yıl İngiltere'ye dönse de tamamen iyileşememiş ve hastalığı zaman zaman nüksetmiştir. Kent Kontesi Joan ile evlenmek için İngiliz yüksek soylularından Kent Dükü Thomas Holland ve Salisbury Kontu rekabet etmişlerdir. Ancak 1361 yılında Joan, kral I. Edward'ın kuzeni olan Galler Prensi Edward ile papalık izni alarak evlenebilmiştir. Çiftin ikinci çocuğu olan Richard, İngiltere idaresi altındaki Akitanya Prensliği arazisinde bulunan Bordeaux'da bir manastırda dünyaya gelmiştir. Bu doğum sırasında manastırda üç Avrupa kralı bulunmaktaydı ve bu durum Wilton Epipheny Diptych adı verilen iki kısımlı bir tabloda tasvir edilmiştir. 1371 yılında ağabeyi Edward Anglomelu'nun ölümüyle Richard babasının varisi olmuştur. 1376 yılında ise babası Kara Prens uzun bir yatak istirahatinden sonra vefat etmiştir. Saraylılar ve İngiltere idarecileri, amcası John Gaunt'un tahtı gasp etmesini engellemek amacıyla hemen Richard'a babasının unvanlarını ve krallık veliahtı olarak Galler Prensi unvanını vermişlerdir.

Büyükbabası III. Edward'ın 21 Haziran 1377'de ölmesiyle 10 yaşında İngiltere ve İrlanda Kralı olarak tahta çıkan Richard'ın 16 Temmuz'da taç giyme töreni gerçekleştirilmiştir. John Gaunt'a hükümdarlık yetkileri verilmemesi kararlaştırılmış ve yetişkinliğine kadar yönetim yetkileri John Gaunt'un üye olmadığı bir seri naiplik konseyi tarafından üstlenilmiştir. Bu konseylere doğrudan üye olmasa da John Gaunt ve genç kardeşi Buckingham Dükü Thomas Woodstocklu ülke siyasetinde önemli roller oynamaya devam etmişlerdir. Richard büyüdükçe arkadaşları, özellikle Simon de Burley ve 10. Oxford Kontu Aubrey de Vere önemli siyasi güç elde etmişlerdir. Bu danışmanların yönlendirmesiyle 1377-1381 döneminde İngiltere orduları Fransa anakarasında başarısız savaşlara girmiştir. Bu savaşları finanse etmek amacıyla özellikle üç defa ayrı ayrı acil olarak toplanan kafa vergisi uygulamaya konulmuştur. Bu acil vergiler fakir ve kırsal köylülere son derece olumsuz yansımış ve halkın devletten tedirgin olmasına yol açmıştır. 1380 yılında naiplik konseyleri kaldırılmış ve II. Richard henüz 21 yaşına basıp yetişkin sayılmamasına rağmen kendisine mutlak krallık idare yetkileri verilmiştir.

Köylü İsyanı ve Sonrası

Krallığın karşılaştığı ilk büyük tehlike, her İngiliz'in üç defa acil olarak sabit bir değerde ödemek zorunda olduğu kafa vergisi aleyhtarlarının başlattığı Köylüler İsyanı olmuştur. İngiltere'de kırsal nüfus, 1348-1350 döneminde ortaya çıkan Kara Ölüm adındaki büyük veba salgını nedeniyle ciddi şekilde azalmıştır. Bu salgından sağ kurtulan kırsal tarım işçileri eskisinden çok daha yüksek ücretler talep etme ve bu istekleri karşılanmadığında imtiyaz sahiplerine kafa tutma gücü kazanmışlardır. Köylüler toprak sahibi olmayıp soylu malikane sahiplerine ve kiliseye serflik yapmakta, ürünlerinin bir kısmını aşar vergisi gibi vergi olarak vermekteydiler. II. Richard tahta çıktığında bu kırsal tarım işçisi toplumu palazlanmıştı. Kralın Fransa'ya karşı giriştiği savaşları finanse etmek için genç, ihtiyar, fakir veya zengin demeden herkesin kafa vergisi ödemesini zorunlu kılınması, köylülere büyük bir yük bindirmiştir. 1381 yılında bu tedirginlik bir isyana dönüşmüş, kırsal güneydoğu İngiltere'deki Kent ve Essex kontluklarında başlayan isyan çok hızlı bir şekilde tüm İngiltere'ye yayılmıştır.

Mayıs 1381 sonlarından itibaren isyancı köylüler Londra üzerine yürümüş, Wat Tyler, John Ball ve Jack Straw liderliğinde Londra'daki açık hava alanı Blackheath'de toplanmışlardır. Buradan harekete geçen isyancılar, Gauntlu John'un Savoy Sarayı adlı şehir konağını yakmışlardır. Maliye bakanı ve Canterbury Başpiskoposu Simon Sudbury ile kralın Yüksek Hazine danışmanı Robert Hales'i öldürmüşlerdir. Orta Çağ'dan kalma ve köylüleri serf olarak kabul eden bütün kanunların lağvedilmesi isteklerin başında yer almıştır. Kral II. Richard 14 yaşına gelmişti ve saraylılar onu Londra Kulesi'nde koruma altına almışlardı. Ancak devletin isyanı bastıracak gücü yoktu ve müzakerelere girilmesi şarttı. Genç kral 13 ve 14 Haziran'da isyancı liderlerle görüşerek isteklerini kabul etmiş ve kendilerine serflikten özgür olma beratları vermiştir. Devlet yönetiminin bu yumuşak tutumundan cesaret bulan isyancılar isteklerini artırmış ve kenti yağmalamaya devam etmişlerdir. Ertesi gün kral isyancı lider Wat Tyler ile müzakere halindeyken bir arbede çıkmış ve Londra Şehri Belediye Reisi William Walworth Wat Tyler'ı atından düşürerek öldürmüştür. Bu haber yayılmadan belediye reisinin adamları isyancıları kamp kurdukları alanda kuşatmışlardır. II. Richard'ın dikkatli ve kararlı duruşu sayesinde isyancılara ceza verilmeyeceği açıkça belirtilmiş ve lidersiz kalan isyancılar köylerine dağılmışlardır.

Ancak II. Richard verdiği sözde durmamış, serflikten özgürlük beratlarını geri almış ve isyancılara verilen af sözünü de geçersiz saymıştır. Essex yöresi üzerine yürüyerek buradaki isyancı grupları bastırmış ve 28 Haziran'da Billericay'daki son grubu da ortadan kaldırmıştır. Kralın bu mutlakiyetçi tutumu kralcıları sevindirmiş olsa da, II. Richard bu başarısının ardından halkın yaşadığı zorluklara karşı tamamen vurdumduymaz ve kayıtsız bir mizaç edinmiştir.