II. Andronikos

Bizans İmparatorluğu'nun Yükselişi ve II. Andronikos

II. Andronikos Paleologos, 25 Mart 1259 tarihinde Konstantinopolis'te dünyaya gelmiş olup, 1282 ile 1328 yılları arasında Bizans İmparatorluğu'nu yönetmiştir. VIII. Mihail ve Theodora Palaiologina'in en büyük yaşayan oğlu olan Andronikos, 1261 yılında Konstantinopolis'in Latinlerden geri alınmasının ardından babası tarafından ortak imparator ilan edilmiştir. 1272'de taç giymiş, babasının 1282 yılındaki vefatı üzerine ise tek imparator olarak yönetimi devralmıştır.

Ekonomik Bunalım ve İç Siyasetin Zorlukları

Hükümdarlığının ilk adımı, halkın büyük tepkisini çeken Doğu Ortodoks Kilisesi ile Katolik Papalık'ın birleşmesi anlaşmasını reddetmek olmuştur. Bu dini ikilik ancak 1310 yılında çözüme kavuşabilmiştir. Dönemin en büyük sorunu ise Bizans'ın temel para birimi olan İperpiron'un değer kaybı ve buna bağlı gelişen ekonomik çöküştür. Devlet hazinesi, vergi gelirlerinde ciddi bir düşüş yaşayarak eski seviyesinin yedide birine kadar gerilemiştir. Tasarruf tedbirleri kapsamında 1285 yılında Bizans donanması kızağa çekilip tahrip edilmiş, bu durum devletin savunma gücünü zayıflatarak Ceneviz ve Venedik gibi denizci güçlere olan bağımlılığı artırmıştır. 1296 yılında Venedik ve Ceneviz kolonileri arasında çıkan çatışmalar, Bizans'ı hem diplomatik hem de maddi tazminatlar ödemek zorunda bıraktığı bir sürecin içine sürüklemiştir.

Diplomatik Hamleler ve Dış Politika Sınavları

II. Andronikos, batı sınırındaki siyasi sorunları diplomatik evlilikler yoluyla çözme yoluna gitmiştir. Montferratlı İrini ile evlenerek Selanik üzerindeki hak iddialarını bertaraf etmiş, kızı Simonis'i ise Sırp Kralı Stefan Milutin ile evlendirerek bölgedeki gerilimi yönetmeye çalışmıştır. Ancak Anadolu sınırlarında durum oldukça farklı gelişmiştir. Türk ilerleyişini durdurmak için kiralanan Katalan Paralı Asker Birliği, beklenen başarıyı gösteremediği gibi, komutanları Roger de Flor'un 1305'te öldürülmesinin ardından Balkan topraklarını talan etmiştir. Aynı dönemde yükselişe geçen Osmanlı Beyliği, 1326'da Bursa'yı fethederek Bitinya bölgesinde hakimiyetini sağlamlaştırmıştır.

Tahtın Sonu ve Miras

İmparatorun son yılları, aile içi çekişmelerle geçmiştir. Torunu III. Andronikos'un hizmetkarları tarafından diğer torunu Manuel'in kaza ile öldürülmesi, imparatorun yas tutmasına ve torununu mirastan mahrum etmesine yol açmıştır. Bu durum 1320'de başlayan bir iç savaşı tetiklemiştir. Nihayetinde, 23 Mayıs 1328'de torunu III. Andronikos'un Konstantinopolis'e girmesiyle II. Andronikos tahtı bırakmaya zorlanmıştır. Hayatının geri kalanını bir manastırda keşiş olarak geçiren eski imparator, 13 Şubat 1332 tarihinde hayata gözlerini yummuştur.