I. Manuel (Portekizce telaffuz: [mɐnuˈɛl]; 31 Mayıs 1469 - 13 Aralık 1521), Şanslı (Portekizce: O Venturoso) olarak bilinir, 1495'ten 1521'e kadar Portekiz kralıydı. Avis Hanedanı'nın bir üyesi olan Manuel, hükümdar olarak kuzeni Portekiz Kralı II. João'nun yerine geçmeden önce Beja ve Viseu Düküydü. Manuel, hükümdarlığı sırasında yapılan çok sayıda Portekiz keşfi nedeniyle Portekiz İmparatorluğu'nun yoğun bir şekilde genişlediği bir dönemi yönetmiştir. Vasco da Gama'ya sponsorluğu, Portekiz'in 1498'de Hindistan'a giden deniz yolunu keşfetmesine yol açmış ve bu, Portekiz'in baharat ticaretinde tekelini garanti eden Portekiz Hindistan Armadalarının kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Manuel, Amerika kıtasında ve Portekiz Hindistanı'nda Portekiz kolonizasyonuna başladı ve Afrika ve Asya'da geniş bir ticaret imparatorluğunun kurulmasına nezaret etmiştir.
Manuel, Portekiz'in tekellerini ve imparatorluk genişlemesini yöneten bir kraliyet kurumu olan Casa da Índia'yı kurmuştur. Pedro Álvares Cabral (Brezilya'yı keşfeden), Afonso de Albuquerque (Hint Okyanusu'nda Portekiz hegemonyasını kuran) ve diğer birçok ünlü Portekizli denizciyi finanse etmiştir. Portekiz ticaret tekellerinden ve sömürgeleştirilmiş topraklardan elde edilen gelir, Manuel'i Avrupa'nın en zengin hükümdarı yapmış ve birçok önemli sanatsal ve edebi başarıya imza atan Portekiz Rönesansının en büyük hamilerinden biri olmasına olanak sağlamıştır. Manuel, oyun yazarı Gil Vicente (Portekiz ve İspanyol tiyatrosunun babası olarak anılır) da dahil olmak üzere çok sayıda Portekizli entelektüeli himaye etmiştir. Portekiz'in ulusal mimarisi olarak kabul edilen Manueline tarzı, adını kraldan almıştır.

Erken dönem

Manuel, 31 Mayıs 1469'da Alcochete'de Viseu Dükü Ferdinand ve Portekizli Beatriz'in dokuzuncu çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Babası Ferdinand, Portekiz Kralı Duarte'nin oğlu ve Portekiz Kralı V. Afonso'nun erkek kardeşidir; annesi Beatriz ise Portekiz Kralı I. João'nun torunudur. Ayrıca kız kardeşi Viseu'lu Eleanor, Portekiz Kralı II. João'nun karısıdır.
Manuel, Portekizli soylu ailelerle Kral II. João arasındaki çekişmenin ortasında büyümüştür. 1483 yılında, Portekiz'in en güçlü feodal hanedanının lideri Braganza Dükü II. Fernando, vatana ihanetten idam edilmiştir. Daha sonra Manuel'in ağabeyi Viseu Dükü Diogo, krallığa karşı bir komploya liderlik etmekle suçlanmış ve 1484'te bizzat kral tarafından bıçaklanarak öldürülmüştür.
Oğlu Prens Afonso'nun ölümü ve gayri meşru oğlu Coimbra Dükü Jorge de Lencastre'yi meşrulaştırmaya yönelik girişimlerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından II. João, Manuel'i tahtın vârisi ilan etmiştir. Manuel, 1495'te John'un yerine Portekiz kralı olmuştur.

İmparatorluk genişlemesi

Manuel, Portekiz'in Atlas Okyanusu'nu keşfetmesine ve Portekiz ticaretinin gelişmesine verdiği destek nedeniyle kuzeni II. João'nun değerli bir halefi olduğunu kanıtlamaştır. Manuel'in hükümdarlığı sırasında aşağıdaki başarılar gerçekleştirildi:

1498 - Vasco da Gama tarafından Hindistan'a giden bir deniz yolunun keşfi.
1500 - Brezilya'nın Pedro Álvares Cabral tarafından keşfi.
1501 - Gaspar ve Miguel Corte-Real tarafından Labrador'un keşfi.
1503 - Fernão de Loronha tarafından Brezilya'daki ilk feitoria'nın ve Afonso de Albuquerque tarafından Hindistan'daki müttefik Cochin Krallığı'nda bir kalenin inşası.
1505 - Hindistan'ın ilk genel valisi Francisco de Almeida tarafından Kilwa, Sofala, Angediva ve Cannanore'da kaleler inşa edildi.
1506 - Fas'taki Essaouira'nın Diogo de Azambuja tarafından ele geçirilmesi.
1507 - Sokotra'nın Tristão da Cunha tarafından ve Umman'ın Afonso de Albuquerque tarafından ele geçirilmesi.
1508 - Safi'nin Diogo de Azambuja tarafından Fas'ta ele geçirilmesi.
1510 - Hindistan'daki Goa'nın Afonso de Albuquerque tarafından ele geçirilmesi.
1511 - Malezya'daki Malakka'nın Afonso de Albuquerque tarafından ele geçirilmesi.
1513 - Fas'taki Azamor'un Braganza Dükü Dom Jaime tarafından ele geçirilmesi.
1515 - Basra Körfezi'ndeki Ormus'un Afonso de Albuquerque tarafından ele geçirilmesi.
1511'de günümüz Malezya'sındaki Malakka'nın ele geçirilmesi, I. Manuel'in Aden'i ele geçirerek, İskenderiye yoluyla ticareti engelleyerek, Basra Körfezi ve Beyrut üzerinden ticareti engellemek için Hürmüz'ü ele geçirerek ve Çin ile ticareti kontrol etmek için Malacca'nın ele geçirilmesi Hint Okyanusu'ndaki Müslüman ticaretini engelleme planının sonucuydu.
Tüm bu olaylar, Portekiz'i resmen büyük bir denizaşırı imparatorluk kurduğu için dış ticaretten zengin hale getirmiştir. Manuel bu serveti bir dizi kraliyet binası inşa etmek ("Manuelin " tarzında) ve sanatçıları sarayına çekmek için kullanmıştır.
Çin'in Ming Hanedanı ve İran Safevî Hanedanı ile ticari anlaşmalar ve diplomatik ittifaklar oluşturulmuştur. Papa X. Leo, Portekiz'den Portekiz'in yeni elde ettiği zenginliklere dikkatleri tüm Avrupa'ya çekmek için tasarlanmış anıtsal bir elçilik hediye almıştır.
V. Afonso gibi Manuel de resmi unvanını Portekiz'in genişlemesini yansıtacak şekilde genişletmiştir. Kendisini Afrika'da Deniz'in bu tarafında ve ötesinde Portekiz'in ve Algarveler'in kralı, Gine'nin Efendisi ve Etiyopya, Arabistan, İran ve Hindistan'da Fetih, Denizcilik ve Ticaretin Efendisi olarak tanımlamıştır.