I. Keyhüsrev

Turkiye Selcuklu Tahtinda I. Giyaseddin Keyhusrev

I. Giyaseddin Keyhusrev, Arap alfabesiyle غياث الدين كيخسرو بن قلج ارسلان olarak bilinmektedir ve olum tarihi 1211 yilidir. Kendisi bir Turkiye Selcuklu Sultani ve II. Kilic Arslan'in oğludur. Hayati boyunca iki değişik dönemde tahta cikma basarisi gostermistir.

1192 yilinda ciktigi Anadolu Selcuklu tahtini dort yil sonra II. Süleyman Şah'a birakmak zorunda kalmistir. Dokuz yil macerali bir hayat surdurmus, ardindan Suleyman Sah'in olumu uzerine geri donerek tekrar tahti ele gecirmistir. Saltanati doneminde Antalya'yi fethederek Anadolu'yu milletlerarasi ticaret yollarinin merkezi haline getirmistir. Ayrica Kayseri'de kizkardesi adina yaptirdigi Gevher Nesibe Dârüşşifâsı ve Tıp Medresesi, İslami donemde Anadolu'da yapirilan en eski hastane ve dunyanin ilk tip fakultelerindendir.

Kokeni ve Meliklik Donemi

Babasi Anadolu Selcuklu Sultani II. Kılıçarslan, annesi ise bir Bizanslı prensestir. II. Kilicarslan'in on bir oglundan en kucugu olan Keyhusrev, 1186 yilinda ulkesini ogullari arasinda paylastiran babasi tarafindan melik sifatival Borgulu ve Kutahya yorelerinin yonetimiyle gorevlendirilmistir. Meliklik doneminde idaresi altindaki uc bolgesinde oturan Turkmenler ve agabeyleri Muhyiddin Mesud ve Kutbuddin Meliksah ile birlikte Bizans Imparatorlugu'na ve Alman Imparatoru Friedrich Barbarossa kumandasindaki Hacli ordularina agir kayiplar verdirmistir.

Birinci Saltanati ve Bizans Iliskileri

II. Kilic Arslan hayattayken ogullari arasinda baslayan veliahtlik mucadelesi Sivas Meliki Kutbuddin Meliksah'in Konya'da kendini zorla veliaht ilan ettirmesiyle kizisti. Bunun uzerine Borgulu'ya giden II. Kilicarslan, Keyhusrev'i veliaht ilan etti ve birlikte Konya'yi ele gecirdiler. Aksaray'a kacan Kutbeddin'in pesinden giden Keyhusrev kusatma sirasinda babasinin olumu uzerine 1192 yilinda Konya'da tahta cikti.

1196'ya kadar suren ilk saltanatinda Menderes nehrine dek uzanan Bizans topraklarini fethetmistir. Ozellikle Karia ve Tantalus halkindan tutsak aldigi Hristiyan halki, nufusu azalmis olan Aksehir bolgesine yerlestirmistir. Kendilerine toprak, ziraat aletleri ve tohumluk verip bes yil vergiden muaf tuttugu esirler, Bizans'la anlasma saglandiginda ulkelerine donmemis; kimi Bizans sehirlerinin Hristiyan halki da kitleler halinde Selcuklu ulkesine goc etmistir.

Tahttan Inisi ve Suleyman Sah Kusatmasi

Bu donemde kardeslerinden Tokat Meliki Rükneddin Süleyman Şah, onu devirip hukumdar olmak icin hazirliklar yapiyordu. Suleyman Sah, Keyhusrev'in babasini zehirledigi iddiasiyla onu yipratmaya calismis ve diger kardeslerini kendi yanina cekmistir. Son olarak Konya uzerine yuruyerek sehri kusatmistir. Dort aylik kusatmadan sonra Giyaseddin Keyhusrev, Konya halkinin cektigi sikintiyi bizzat yasadigi icin sehri terk edecegini bildirmis, iki taraf arasinda anlasma imzalandiktan sonra sehri terk etmistir.