I. Henry (İngilizce: Henry I of England; d.y. 1068/1069 – ö. 1 Aralık 1135), 1106 – 1 Aralık 1135 döneminde Normandiya Dükü ve 3 Ağustos 1100 – 1 Aralık 1135 arasında İngiltere kralı olarak görev yapmıştır. I. William'ın dördüncü oğluydu, Latince ve Yedi özgür sanat üzerine eğitim gördü. William'ın 1087'de ölümü üzerine, Henry'nin ağabeyleri Robert Curthose Normandiya'yı, William Rufus İngiltere'yi miras aldı, ancak Henry topraksız kaldı. Batı Normandiya'daki Cotentin Kontluğunu Robert'tan satın aldı, ancak kardeşleri onu 1091'de görevden aldı. Cotentin'deki güç üssünü yavaş yavaş yeniden inşa etti ve Robert'a karşı William Rufus ile ittifak kurdu.
Kardeşi William'ın 1100'de bir av kazasında öldüğü yerde bulunan Henry, taç giyme töreninde William'ın popüler olmayan politikalarının çoğunu düzeltme sözü vererek İngiliz tahtına çıktı. İskoçyalı Matilda ile evlendi ve hayatta kalan iki çocukları oldu, İmparatoriçe Matilda ve William Adelin; ayrıca birçok metresinden gayri meşru çocukları oldu. 1101'de işgal girişiminde bulunan Robert, Henry'nin İngiltere üzerindeki kontrolüne itiraz etti; bu askeri sefer, Henry'nin kral olduğunu onaylayan müzakere edilmiş bir anlaşmayla sona erdi. Barış kısa sürdü. Henry, 1105 ve 1106'da Normandiya Dükalığı'nı işgal etti. Tinchebray Savaşı'nda Robert'ı yendi. Henry, Robert'ı hayatının geri kalanında hapiste tuttu. Henry'nin Normandiya üzerindeki kontrolüne, Robert'ın oğlu William Clito'nun iddialarını ve 1116 ile 1119 yılları arasında Dükalık'ta büyük bir isyanı destekleyen Fransa kralı VI. Louis, Flanders Kontu VII. Baldwin ve Anjou Kontu V. Fulk, Henry'e meydan okudu. Henry'nin Brémule Muharebesi'ndeki zaferinin ardından, 1120'de Louis ile olumlu bir barış anlaşması yapıldı.
Çağdaşları tarafından sert ama etkili bir hükümdar olarak görülen Henry, İngiltere ve Normandiya'daki baronları ustaca manipüle etti. İngiltere'de, mevcut Anglo-Sakson adalet sisteminden, yerel yönetimden ve vergilendirmeden yararlandı, ama aynı zamanda onu kraliyet maliyesi ve gezici yargıçlar da dahil olmak üzere ek kurumlarla güçlendirdi. Normandiya ayrıca büyüyen bir adalet sistemi ve bir maliye tarafından yönetiliyordu. Henry'nin sistemini yöneten yetkililerin çoğu, yönetici olarak kademelerde yükselen yüksek statülü ailelerden ziyade, belirsiz geçmişlere sahip "yeni adamlar" idi. Henry dini reformu teşvik etti, ancak 1101'de Canterbury Başpiskoposu Anselmus ile 1105'te uzlaşmacı bir çözümle çözülen ciddi bir anlaşmazlığa karıştı. Cluniac tarikatını destekledi, İngiltere ve Normandiya'daki kıdemli din adamlarının seçiminde önemli bir rol oynadı.
Henry'nin oğlu William, 1120'deki Beyaz Gemi felaketinde boğularak kraliyet verasetini şüpheye düşürdü. Henry, başka bir oğul sahibi olma umuduyla ikinci eşi olan Louvainli Adeliza'yı aldı, ancak evliliklerinden çocukları olmadı. Buna cevaben kızı Matilda'yı vârisi ilan etti ve onu Anjoulu Geoffrey ile evlendirdi. Henry ve çift arasındaki ilişki gerginleşti ve Anjou sınırında çatışma çıktı. Henry, bir haftalık hastalıktan sonra 1 Aralık 1135'te öldü. Matilda'nın varisliğine rağmen, Kral olarak yeğeni Stephen geçti ve bu da Anarşi olarak bilinen bir iç savaş dönemine yol açtı.

Çocukluk ve görünüş, 1068–1086

Henry İngiltere'de Selby, Yorkshire'da muhtemelen 1068'de yazın ya da yılın son haftalarında doğdu. Normandiya Dükü olarak 1066'da kazandığı Hastings Muharebesi ile İngiltere'nin Normanlar tarafından fethini sağladıktan sonra İngiltere tahtına geçen Fatih William ile karısı Mathilde de Flandre'nin evliğinden olan 10 çocuğundan hayatta kalan en genç üçüncü oğlu idi. Henry'nin annesi Flanderslı Matilda, Fransa kralı II. Robert'ın torunuydu ve muhtemelen Henry'ye amcası Fransa kralı I. Henry'nin adını verdi. Hayatta kalan en büyük ağabeyi olan Robert Curthose ile arasında 15-20 yaş fark bulunmaktaydı.
Tarihçi David Carpenter'ın tanımladığı gibi, siyah saçlı "kısa, tıknaz ve namlu göğüslü" olarak, fiziksel olarak ağabeyleri Robert Curthose, Richard ve William Rufus'a benziyordu. Yaş farklarının ve Richard'ın erken ölümünün bir sonucu olarak, Henry muhtemelen ağabeylerini nispeten az görecekti. Yaşları yakın olduğu için muhtemelen kız kardeşi Adela'yı iyi tanıyordu.
Gençliği hakkında elde çok az belge bulunmaktadır. Tarihçiler Warren Hollister ve Kathleen Thompson, onun ağırlıklı olarak İngiltere'de büyüdüğünü öne sürerken, Judith Green başlangıçta Dükalık'ta büyüdüğünü iddia ediyor. Salisbury Başpiskoposu olan Osmund'un yanında bir müddet kalıp eğitimini, özellikle Latinceyi, geliştirdiği belgelidir. Burada iken papazlık için geliştirilmiş yüksek ileri eğitim aldığı çok muhtemeldir. Buna baş gösterge kendisine verilen "beuclerc (iyi katip)" lakabıdır. Kralın üçüncü ve son oğlu olduğuna göre kilisede ileri mevkilere yetişmesini sağlamak için babası ve ailesi tarafından bu türlü yüksek eğitim almaya teşvik edildiği çok olasıdır. Fakat 1086'da bir kilise kariyerine girmekten vazgeçtiği babası tarafından kendine verilen "Arma"'dan anlaşılmaktadır ve bu arma kilise kariyerine gireceklere değil askerlik kariyerine giren şövalyelere verilmekteydi. Robert Achard adında bir eğitmen tarafından askeri eğitim aldı ve Henry, 24 Mayıs 1086'da babası tarafından şövalye ilan edildi.

Miras, 1087–1088

1087'de William, Vexin'deki bir sefer sırasında ölümcül şekilde yaralandı. Henry, ölmekte olan babasına Eylül ayında, Kral'ın mal varlığını oğulları arasında paylaştırdığı Rouen yakınlarında katıldı. O zamanlar Batı Avrupa'da veraset kuralları belirsizdi; Fransa'nın bazı bölgelerinde, en büyük oğlunun bir unvanı miras alacağı ilk evlat edinmenin popülaritesi artıyordu. Normandiya ve İngiltere de dahil olmak üzere Avrupa'nın diğer bölgelerinde, gelenek, en büyük oğlun - genellikle en değerli olarak kabul edilen - miras topraklarını alması ve küçük oğullara daha küçük veya daha yakın zamanda edinilmiş bölümler veya mülkler verilmesiyle toprakların bölünmesiydi.
William, topraklarını bölerken, miras aldığı Normandiya ile savaş yoluyla elde ettiği İngiltere arasında ayrım yaparak Norman geleneğini takip etmiş görünüyor. William'ın ikinci oğlu Richard bir av kazasında öldü. Henry ve iki erkek kardeşi William'ın mirasçısı oldu. En büyüğü Robert, öldüğü sırada babasına karşı bir isyan içinde olmasına rağmen Normandiya'yı aldı. İngiltere, ölmekte olan kraldan yana olan William Rufus'a verildi. En küçük erkek kardeş olan Henry'ye hiçbir toprak üzerinde hükümdarlık verilmemekte ve annesinin Buckinghamshire ve Gloucestershire'daki mütevazı arazilerinin de kendisine verileceği beklentisiyle sadece bugünkü rayiç ile çok yüksek bir servet meblağı altın (değişik kaynaklara göre 2,000 ile 5,000 altın) verildi. William'ın Caen'deki cenazesi, yerel bir adamın öfkeli şikayetleriyle gölgelendi ve Henry, adama gümüş vererek anlaşmazlığı çözmüş olabilir.
Robert, William Rufus'un Kanalı geçip kral olarak taç giydiğini öğrenmek için hem de Dükalık ve İngiltere'yi miras almayı bekleyerek Normandiya'ya döndü. İki erkek kardeş, miras konusunda temel olarak fikir ayrılığına düştüler ve Robert kısa süre sonra, önde gelen soylulardan bazılarının William Rufus'a karşı isyan etmesinin de yardımıyla, krallığı ele geçirmek için İngiltere'yi işgal planlarına başladı. Henry, Normandiya'da kaldı ve muhtemelen ya açıkça William Rufus'un yanında yer almak istemediği için ya da Robert, ayrılmaya çalışsaydı Henry'nin kalan miras parasına el koyma fırsatını değerlendirebileceği için Robert'ın sarayında bir rol üstlendi. William Rufus, Henry'nin İngiltere'deki yeni mülklerine el koydu ve Henry'yi topraksız bıraktı.
1088'de Robert'ın İngiltere'yi işgal etme planları aksamaya başladı ve Henry'ye mirasının bir kısmını ödünç vermesini önerdi, Henry bunu reddetti. Henry ve Robert daha sonra alternatif bir anlaşmaya vardılar; Robert, Henry'yi 3.000 sterlin karşılığında Batı Normandiya'nın kontu yapacaktı. Böylece Henry kendisini düklüğün en batı ucunda Mont Saint Michele Manastırı ve adasını da ihtiva eden araziler üzerinde toprak haklarına sahip ve bu arazilerinin üzerinde kendi hakları dolayısıyla Hugues d'Avranches, Richard de Reviers ve Néel de Saint-Sauveur adlı şövalye toprak sahiplerin de kendine bağlılığını sağlamış oldu. Böylelikle Henry ağabeyi Robert Curthose'a bağlı olmakla beraber kendi arazilerinin düklüğün batı ucununda olduğu için Normandiya Dükalığı'nın merkezinden biraz uzaklaşmış olmaktaydı. Robert'ın ordusu Normandiya'dan çıkmayı başaramadı ve William Rufus İngiltere'de gücünü sağlamlaştırdı.